Osman ULAGAY Dünya gözü

Aşkla işi karıştırma Wal-Mart yakalar

International Herald Tribune dünyanın saygın gazetelerinden biri. Bu gazetenin 29 Mart tarihli sayısında, birinci sayfanın manşetinde yer alan haberin başlığı şöyleydi: "Wal-Mart inilti ve iç çekmelerin izini sürüyor."

İster istemez merak uyandıran bir başlıktı bu. Dünyanın en büyük perakende zincirini oluşturan ve 1.8 milyon kişiyi istihdam eden Wal-Mart, çalışmaktan bitap düşen işçilerinin inlemelerini ve iç çekmelerini mi izliyor acaba diye geçirdim içimden. Haberin ilk paragrafını okuyunca, Wal-Mart'ın izini sürdüğü "inleme ve iç çekmelerin", ağır iş yükü altında çalışmaktan bitap düşen işçilerle hiç ilgisi olmadığını hemen anladım.
Habere göre Wal-Mart'ın bir hafiyesi, işe aşk karıştıran iki Wal-Mart görevlisini Guatemala'daki bir otel odasına kadar izlemiş ve odadan gelen "inilti ve iç çekme" seslerini duyduktan sonra, her iki görevlinin de işten atılmasına yol açan raporunu yazmıştı.

HAFİYE ORDUSU
Bu olay 2002 yılında yaşanmış. Konunun şimdi manşetlere taşınmasına yol açan olay ise geçen yıl yaşanmış ve iş ilişkileriyle aşk ilişkilerini birbirine karıştırdığı ileri sürülen üst düzeydeki iki elemanın şirketten uzaklaştırılmasıyla sonuçlanmış. Bu gerekçeyle işten atılan Wal-Mart'ın reklamdan sorumlu müdiresi Julie Roehm'in mahkemeye başvurması üzerine de konu medyaya intikal etmiş.
Aslında benzerleri başka şirketlerde de çok yaşanmış olan bir ilişki söz konusu, anlaşıldığı kadarıyla. Wal-Mart'ın 580 milyon dolarlık reklam bütçesini yönlendiren Julie Roehm, işe aldığı Sean Womack ile bir gönül ilişkisine girmenin ötesinde, şirket kurallarına aykırı biçimde pahalı hediyeler kabul etmek ve yetkilerini kötüye kullanmakla da suçlanıyor. Evli olan Womack ile aşk ilişkisi yaşadığını kabul etmeyen Roehm ise Wal-Mart'ı suçluyor.
Wal-Mart'ın ortaya attığı iddialar, pembe dizi meraklılarını tatmin edecek ayrıntılar içeriyor. Roehm ile Womack arasında geçen ve ilişkilerinin niteliğini ortaya koyan samimi telefon görüşmeleri de mahkemeye sunulan kanıtlar arasında.
Bu olay sayesinde ortaya çıkan ilginç gerçek ise Wal-Mart'ın personelini izlemek amacıyla kurmuş olduğu teşkilatın boyutları ve çalışma yöntemleri. 1 Nisan tarihli Sunday Times gazetesinin haberine göre Wal-Mart'ın 400 kişilik bir hafiye ya da dedektif ordusu var. Daha önce CIA ve FBI'da görev yapmış olan Kenneth Senser'in yönettiği bu ürkütücü ekip, şirket çalışanlarını yakından izliyor ve çok katı olan şirket kurallarını çiğneyenleri derhal gerekli mercilere bildiriyor.

HER YÖNTEM GEÇERLİ
2002 yılında yaşanmış olan örnekte olduğu gibi, bu takip şirket çalışanlarının özel yaşam alanlarını da kapsayabiliyor. Wal-Mart CEO'su H. Lee Scott Jr. bu uygulamayı savunurken, "Bu gibi olaylarda sonuca gidebilmek için çok özel becerilere ihtiyaç olabiliyor, Kenneth Senser'in ekibi de bu yeteneklere sahip olduğu için başarılı" diyor.
2002'de Guatemala'daki otel odasından dışarı sızan sesler gerekçe gösterilerek işten atılan James Bell Lynn ise Wal-Mart'ın Latin Amerika'daki fabrikalarında geçerli olan çalışma koşullarını eleştirdiği için takibe uğradığını ve şirketten atıldığını ileri sürüyor.
Ne dersiniz? Yarın öbür gün Wal-Mart Türkiye'ye gelse ve size iş teklif etse ne yaparsınız? Şartları uygunsa, çekinmeden kabul eder misiniz bu teklifi? Yoksa biraz düşünmeyi mi tercih edersiniz?

oulagay@milliyet.com.tr