Meral TAMER
İlhan Tekeli, iktidara da muhalefete de muhalif!
Prof. Dr. İlhan Tekeli "Temsili demokrasinin yarattığı muhalefet kalıpları nasıl aşılabilir?" sorusunu merkeze aldığı çalışmasında, siyasette muhalefet yapmaya ilişkin sorunları masaya yatırıyor ve yeni muhalefetin inşaası için gerekli ana fikirleri ortaya koyuyor.
Tekeli'yi günümüzde muhalefetin nasıl yapılması gerektiği konusunda kafa yormaya iten nedenin, kendi tatminsizliği olması çok anlamlı. Ben nasıl oy verecek parti bulamıyorsam, Tekeli de bulamıyor ve son dönemde bu köşede zaman zaman tartıştığımız temsiliyet krizinden yola çıkıyor. Kendi ağzından aktarıyorum:
"Siyasete ilgi duyan bir kişi olarak iktidarlara bir yakınlığım olmamasına rağmen, yıllardır muhalefet partilerinin yaptığı muhalefet de artık bana makul gelmiyordu. Ben iktidara muhalif olduğum kadar, muhalefete de muhalif oluyordum. Varolan iktidarlar karşısında yürütülen başarısız muhalefetlere razı olamıyordum.
Kısa sürede bunun salt bana özgü olmadığını, toplumda oldukça yaygın bir duygu olduğunu gördüm. İnsanlar birbirlerine önümüzdeki seçimlerde kimlere oy vereceğini soruyor; aldıkları yanıtlar da çoğu kez 'Bilmiyorum' oluyordu. Bunun üzerine bu tatminsizliğin belli bir dönemdeki, belli bir partinin tutumundan kaynaklanmadığını, tersine daha yapısal bir sorun olduğunu düşünmeye başladım..."
Demokrasi krizde
Ve Prof. Tekeli sonunda teşhisi koyuyor:
1) Günümüzdeki hemen hemen tüm ülkelerde halkın siyasete giderek artan ilgisizliği ve siyasetçiye aşınan güven, temsili demokrasinin yarattığı siyaset yapma biçiminden kaynaklanmaktadır.
2) Demokrasi, artık bilinen bir şey olmaktan çıkarak, sürekli aranan ve geliştirilen bir şey haline gelmiştir.
3) Son yıllarda gelişmiş demokratik ülkelerde yeni demokrasi biçimleri öneren çok sayıda kitabın yayınlanması da, temsili demokrasinin krize girmiş olmasının göstergesidir. Ancak bu kitaplarda yeni demokrasi içinde muhalefetin nasıl yapılması gerektiği konusunda hemen hemen hiçbir tartışma yer almamaktadır.
Hal böyle olunca da Tekeli, bugünün siyasetinde muhalefet yapmak için yeni bir teori geliştirmek üzere kolları sıvıyor.
Ötekileştirici
Tekeli öncelikle belli başlı şu saptamaları yapıyor:
Prof. Tekeli'ye göre siyasetin sıfır toplamlı olmaktan çıkarılması ve aynı zamanda partilerin ötekileştirmeye dayanmadan seçimlerde yarışmasına olanak verebilecek bir iktidar ve muhalefet ilişkisi mümkün.
Böyle yeni bir muhalefet biçimini geliştirme rolü, elbette muhalefete düşer. Bütün muhalefet partileri yeni rol modeli gereği iktidarın programına karşı kendi programlarını açıklamalı ve bunu kısmen de olsa gerçekleştirmenin yollarını aramalı, ortaklıklar talep etmelidir.
mtamer@milliyet.com.tr
Yazarın eski yazılarına ulaşmak için tıklayın
