'Soykırım' güvencesi

AB, Yahudi Soykırımı'nın inkârına tüm Birlik sınırları içinde hapis öngören bir çerçeve kararı görüşüyor. Almanya bu adımın 'Ermeni soykırımı iddialarını' kapsamadığı konusunda Türkiye'ye güvence veriyor

Güven Özalp

Avrupa Birliği (AB) içişleri ve adalet bakanları, ırkçılık ve yabancı düşmanlığını Avrupa çapında cezalandırmayı amaçlayan çerçeve kararı bugün Lüksemburg'da masaya yatırıyor. Bu karar, soykırım vurgusu nedeniyle Türkiye'yi rahatsız etse de Dönem Başkanı Almanya'dan Ankara'yı rahatlatacak önemli bir açıklama yapıldı. Üst düzey bir Alman yetkili, çerçeve kararın "Ermeni soykırımı" iddialarını kesinlikle kapsamadığını ifade etti.
Irkçılık ve yabancı düşmanlığı konusunda AB çapında asgari düzeyde standart oluşturmayı amaçlayan çerçeve karar, 2001'den bu yana masada olmasına rağmen üye ülkeler arasındaki farklı görüşler nedeniyle bir türlü hayata geçirilemiyor. Çerçeve karar etnik, dini ve milli gruplara yönelik şiddet çağrısının yanı sıra soykırım, insanlığa karşı suçlar ve savaş suçlarının inkâr edilmesi gibi durumları da cezai yaptırım kapsamına almayı öngörmesi nedeniyle tartışma yaratıyor. Öngörülen ceza ise 1 ile 3 yıl arasında hapis olarak belirlenmiş durumda.

Ankara'nın rahatsızlığı

Soykırım konusunda ise kararda iki önemli belgeye atıf yapılıyor. Bunlar, Uluslararası Ceza Mahkemesi'yle Nuremberg Mahkemesi'nin tüzükleri. Bu belgelerde yer alan soykırım tanımıyla Türkiye'nin taraf olduğu ve atıf yapılmasını önerdiği 1948 tarihli Birleşmiş Milletler (BM) Soykırımı Önleme Sözleşmesi'ndeki tanım aynı. Ankara'nın rahatsız olduğu önemli noktalardan birini, BM belgesinde soykırım konusunda uzman bir uluslararası mahkemenin karar alabileceği atfının yer almasına karşın AB taslak kararında herhangi bir ulusal ya da uluslararası mahkemeye yetki verilmesi oluşturuyor.
Alman yetkililer ise kararın Türkiye ve özellikle de Türk basını tarafından yanlış yorumlandığı görüşündeler. Taslak kararla "Ermeni soykırımı" iddiaları arasındaki bağlantı konusunda açıklama yapan üst düzey bir Alman yetkili, "Bu karar kesinlikle Ermeni konusunu kapsamıyor" dedi. Aynı yetkili, "Üye ülkelerin Ermeni sorunu konusunda attıkları adımlar AB tarafından gündeme getirilen çerçeve karardan ayrı bir şekilde değerlendirilmeli. O adımlar sadece üye ülkeleri ilgilendiren adımlar. Bu kararla bir bağlantıları yok" diye konuştu.
AB diplomatları, kararın son derece dikkatli ve sadece Yahudi soykırımı ile Ruanda'daki soykırımı kapsayacak şekilde kaleme alındığının altını çiziyorlar. Baltık ülkeleri ve Polonya'nın Stalin dönemi suçlarını da metne dahil etme yönündeki talepleri ise destek görmüyor. Karar üzerinde bugün siyasi bir uzlaşıya varılması ihtimali oldukça yüksek görülüyor.

Almanya Adalet Bakanı Zypries:

'Türkiye'ye yönelik' iddiası çok saçma

BERLİN AA

Almanya Adalet Bakanı Brigitte Zypries, Avrupa çapında ırkçılık ve ayrımcılıkla mücadele amacıyla hazırlanmasını istediği çerçeve karar taslağının Türkiye'ye yönelik olduğu yolundaki bazı iddiaları
"tümüyle saçma" bulduğunu söyledi. Zypries, düzenlediği bir basın toplantısında, AB'nin gündemindeki Irkçılık ve Yabancı Düşmanlığıyla Mücadele Çerçeve Karar Taslağı'nın Türkiye'ye yönelik olabileceğine ilişkin iddialar hakkında, "Bu, tümüyle saçma. Öngörülen düzenlemeler bazı tek tük olaylara yönelik değil. Devletler Hukukuna göre işlenen en ağır suç olaylarını kapsıyor" dedi. Almanya'nın uluslararası mahkemeleri her zaman desteklediğini belirten Zypries, "Bu, bizim için uluslararası alanda sorumluluk üstlenmemiz gerektiğini düşündüğümüz konulardan sadece bir tanesi" diye konuştu.