CHP ile DSP arasında kan uyuşmazlığı yok

14 Nisan Tandoğan mitinginden sonra sağda ve solda birlik arayışları hızlandı.
Sağda DYP ile ANAP arasında temaslar sürüyor.
Solda ise gözler CHP ile DSP'de.
CHP lideri Deniz Baykal, DSP'ye birleşme çağrısı yaptı. DSP lideri Sezer ise "DSP'nin kapatılması hariç" her olasılığı konuşmaya hazır olduğunu bildirdi. Ayrıca Deniz Baykal'la baş başa görüşmek istediğini duyurdu. Bunun için randevu talebinde bulunacağını söyledi.
Şimdi gözler ikili görüşmeye çevrilecek.

Ecevit'in yaklaşımı
CHP ile DSP, birbirlerini "kardeş parti" olarak görüyorlar. İki parti arasında "kan uyuşmazlığı" veya "kan davası" yok. Birliği en kolay sağlayacak iki parti oldukları söylenebilir.
Rahmetli Bülent Ecevit ve eşi Rahşan Ecevit'in, DSP'yi kurup geliştirdikleri yıllara göre, bugün iki parti arasında ideolojik açıdan neredeyse bir fark kalmadığı söylenebilir.
CHP lideri Baykal'ın son yıllardaki söylemi, ulusal ve uluslararası sorunlara yaklaşımı ile sağlığında Bülent Ecevit'in, bugün ise Zeki Sezer'in yaklaşımı arasında önemli farklar bulmak zordur.
Rahmetli Ecevit, DSP'nin ayırt edici temel politikalarını şöyle sıralardı:
1- İnançlara saygılı laiklik: Bu anlayış solun ve laikliğin din düşmanı olmadığını topluma anlatmaya yönelikti. Sağ partilere hapsolup kalmış mütedeyyin vatandaşların demokratik solla bütünleşmesini amaçlıyordu.
2- Ulusal sol anlayış: Ulusalcı olmanın solcu olmaya engel olmadığını, aksine solun ulusal çıkarları ön planda tutması gerektiğine dayanan bu politikanın temelini ulusal bütünlük anlayışı oluşturuyordu.
3- Marksist olmayan yaklaşım: DSP'nin sol anlayışı Avrupa solunun dayandığı Marksist temele dayanmadığını gösteren yaklaşımdı. Ecevit, Türk solunun Marksist kalıplara göre değil, Türkiye'ye özgür koşullara göre şekillenmesi gerektiğini savunurdu.
4- Devletçi olmayan ekonomi-politika: Ecevit, DSP'nin ekonomi politikasını katı devletçi olmayan, ancak toplumsal dengeyi, gelir adaletini, sosyal adaleti göz ardı etmeyen serbest piyasa ekonomisi esasına dayandırmıştı.

Baykal'ın yaklaşımı
Bu açılardan bakıldığında CHP lideri Baykal ile rahmetli Ecevit'in çizgisi ve söylemi arasında "ters"likler bulmak zordur.
Baykal ve CHP de laiklik anlayışını, inançlara saygı çerçevesi içinde yorumluyorlar. Laikliği inanç özgürlüğünün güvencesi olarak görüyorlar. Ancak, dinin, inancın siyasete alet edilmesine karşı çıkıyorlar.
Ulusal duruş açısından bakıldığında da Baykal ve liderliğindeki CHP, ulusal bütünlük konusunda ödünsüz bir duyarlılık gösteriyorlar. Dış politikada, ulusal çıkarlara göre tavır alıyorlar. Bu yaklaşımı Kıbrıs, AB, ABD ve Irak-Kuzey Irak sorununda tutarlı şekilde koruyorlar.
CHP lideri, partisinin sol anlayışını Avrupa solundan çok, "Anadolu solu" adını verdiği Türkiye'ye özgü koşullara dayandırıyor. 13. yüzyıl sevgi ve kardeşlik anlayışı içinde Mevlana, Yunus Emre felsefesine dayalı bir anlayışı öne çıkarıyor.
Ekonomi politikasında da serbest piyasa ekonomisini esas alıyor, ancak sosyal demokrat yaklaşımla, bunu "sosyal piyasa ekonomisi"ne dayandırıyor. Devlete, işletmecilik değil sosyal devlet ilkesinin gereği olarak düzenleyici ve denetleyici bir rol yüklüyor.
Bir partiye politik rengini veren bu temel yaklaşımlara bakıldığında CHP ve DSP'nin solda birliğe ne kadar yakın oldukları görülüyor.
İki lidere birliği sağlamak düşüyor.

fbila@milliyet.com.tr

Yazarın eski yazılarına ulaşmak için tıklayın