Taha AKYOL Objektif

Demokrat Parti

DYP ve Anavatan, "Demokrat Parti" adı altında birleşiyor. Hayırlı olsun. İki soru var: Neden Demokrat Parti? Birleşme işe yarar mı?
Abdullah Gül, cumhurbaşkanlığı oylaması için Ağar ve Mumcu ile görüşürken diyor ki:
- CHP gibi hareket etmeyin. Hepimiz Demokrat Parti'nin dallarıyız; bunu düşünerek hareket edin.
Gül bu sözleriyle elbette onlardan oy istiyordu ama sosyolojik bir gerçeği de dile getiriyordu.
Tarihimiz iki büyük doğal akım yaratmıştır: Atatürk ve İnönü'nün, sonra Ecevit'in CHP'si.
Öbür tarafta, Karabekir ve Fethi Okyar'dan sonra Bayar ve Menderes'in Demokrat Parti'si.
CHP siyasi ve kültürel değişime öncelik veriyor. Cumhuriyet değerleri ve Batılı yaşam tarzı... Yoksulluktan ya da asırların alışkanlığından Batılı gibi yaşamayan ahaliyi "Hasolar, Memolar; faso fiso vatandaşlar" diye görüyor. Elitist bir devlet partisidir.
Deniz Baykal'ın 1971'deki doçentlik tezinde belirttiği gibi, CHP bu şekilde "değerler" partisidir; Demokrat Parti ise "hizmetler" partisidir.
Gerçekten Menderes'in on yılında başarılan eğitim, sağlık, yol, elektrik, tarımsal ve sınai üretim hacmi; CHP'nin 27 yılından kat kat fazladır. DP, durgun bir toplumu harekete geçirmiştir. Halka daha yakın, halkın ihtiyaçlarına daha duyarlı olduğu için halkla kolay bütünleşiyor.

CHP tecrübesi?
Darbeler oldu, partiler kapatıldı, açıldı. Ama hâlâ CHP'nin ve DP'nin temsil ettiği iki ana çizgi, iki farklı modernleşme anlayışı devam ediyor. DYP ile Anavatan'ın birleşmesinde "Demokrat Parti" adını almaları bu tarihsel ve sosyolojik gerçeğe dayanıyor.
Ama yeter mi?
Hatırlayalım: 12 Eylül bütün partileri kapattı; 1992'de eski partilerin açılmasına izin veren yasa çıktı. 9 Eylül gibi tarihi bir güne denk getirilerek CHP muhteşem bir kurultayla yeniden açıldı. 9 Eylül 1922 İzmir'in kurtuluşu, 9 Eylül 1923 CHP'nin kuruluşu! Baykal'ın "Gürül gürül geliyoruz" dediği ünlü kurultay konuşması...
Ardından, toplam oyları yüzde 20'yi bulan SHP ve CHP birleşti ve 95 seçimlerinde ancak yüzde 10 oy alabildiler!
Tarihsel ve sosyolojik büyüklük, her zaman siyasal büyüklük yaratmıyor demek ki!

DP'nin şansı?
Birleşen DYP ile Anavatan'ın oy toplamı yüzde 15'tir. DP çizgisindeki kitlelerin büyük ölçüde AKP'ye gitmesi karşısında işleri kolay değildir.
Birleşmeleri oy kaybı da getirebilir, oy artışı da... Başarının şartı hangi kitlelerden oy olmak istiyorlarsa o kitlelerin duyarlıkları konusunda ilkeli bir "duruş" sergilemeleridir.
Sayın Cindoruk "Merkez sağ değil, merkez" bir parti olmalarını tavsiye ediyor. 28 Şubat sürecinde Demirel'in desteğiyle "merkez"de kurulan DTP hiç tutmadı.
Duverger'nin belirttiği gibi, "merkez" bir partiler bataklığıdır. Türkiye, merkez sağı da merkez solu da ezerek partiler mezarlığına dönmüş bir ülkedir!
Partiler bir ayağıyla "merkez"e basarak rejime sadakatlerini gösterirken, öbür ayağıyla sağa veya sola basarak siyasi kişilik kazanırlar.
Yeni kurulan Demokrat Parti "merkez sağ"da yer alıp Menderes-Özal çizgisinin öncelikleri konusunda ilkeli bir "duruş" güveni verirse, Meclis'e girebilir, iyi de olur.
"Merkez sol" mu diyeceksiniz? Maalesef orada sadece "merkez" var, "sol" yok! Ondan büyüyemiyor. Onun için demokrasimiz topal.

t.akyol@milliyet.com.tr