Solda birlik dönemi

CHP ile DSP, 12 gün süren sancılı bir müzakere sürecinin ardından 22 Temmuz seçimlerinde işbirliği yapma kararı aldı. DSP'liler, seçimde partilerinden istifa etmeksizin CHP listelerinden aday gösterilecek

MANSUR ÇELİK Ankara

DSP'nin kurulduğu 1985'ten bu yana gündemde olan ve cumhurbaşkanlığı seçim sürecindeki "laiklik" tartışmaları sırasında düzenlenen cumhuriyet mitinglerinde kitlelerin "birleşin" sloganlarıyla ivme kazanan "solda işbirliği", 12 günlük sancılı müzakerelerin sonunda dün gerçekleşti.
CHP Genel Başkanı Deniz Baykal ve DSP Genel Başkanı Zeki Sezer, kamuoyunun önüne çıkarak 22 Temmuz'daki genel seçimlerde işbirliği yapacaklarını ilan etti. Baykal, "Şu anda, siyasi yaşantımın en mutlu anlarından birisini yaşıyorum" dedi. Uzlaşma uyarınca DSP'liler, partilerinden istifa etmeksizin CHP listelerinden milletvekili adayı gösterilecek.
Baykal ve Sezer, 5 Mayıs gecesinden sonra dün yeniden yüz yüze görüştü. CHP Genel Merkezi'nde saat 14.30'da başlayan görüşme yarım saat sürdü. Aday adaylığı için Genel Merkez'de bekleyenler, CHP'ye gelişi sırasında Sezer'i bir yandan alkışlarken, diğer yandan da "birleşin" diye bağırdı.

Baykal: Tarihi an

Görüşme sonrasında Baykal ve Sezer, kurmaylarıyla birlikte basın mensuplarının karşısına çıkarak tokalaştı. Baykal, "Bugün çok özel bir gün. Şahsen çok heyecanlı ve duyguluyum. Bir büyük tarihi anı yaşıyoruz. Milletin bir büyük rüyasının gerçekleşmesine tanık oluyoruz. CHP ve DSP, bir milli çözümü oluşturma doğrultusunda önümüzdeki seçimlerde işbirliği yapma kararını kamuoyumuza açıklıyor. Bu, büyük ve tarihi bütünleşme doğrultusunda atılmış bir adımdır. Seçimlerde el ele vereceğiz. Şu anda, siyasi yaşantımın kendimi en mutlu hissettiğim anlarından birisini yaşadığımı düşünüyorum" diye konuştu.

Sezer'e övgü

Halkın bu kararı çoktandır beklediğini, belki geciktiklerini ve halkın üzüldüğünü anlatan Baykal, "Bu sonuca ulaşılmasında Sayın Sezer'in çok büyük katkısı oldu. Onun çabası ve vizyonuyla, sorumluluk duygusuyla bu gerçekleşmekte. Kendine yakışan ve beklenen liderlik kimliğini ortaya koydu. Küçük tartışmaların üzerine çıkmamızı sağladı. Sezer ve DSP yönetimini yürekten kutluyorum" dedi.
DSP Kurucu Genel Başkanı Rahşan Ecevit'e de şükranlarını sunan Baykal, "Birlikte bu büyük yolculuğa çıkıyoruz. Türkiye'de artık çok güzel şeyler olacak. Bu, bugüne kadar ihtimal verilmeyen güzel şeylerin olmakta olduğunu bize gösteriyor, bu bir başlangıç" diye konuştu.
Bugüne kadar, "DSP'lilerin istifa etmesi ve CHP'den milletvekili adayı olması" üzerinde durulduğunu söyleyen Baykal, gelinen aşamada DSP'lilerin partilerinden istifa etmeden CHP listelerinden milletvekili adayı olabileceklerini açıkladı.
Baykal, "Tek üzüntüm, bu işbirliği içinde Sayın Sezer'in 'milletvekili olmayacağım' açıklamasını yapmış olmasıdır. Bu bence haklı, doğru ve gerekli değildir" dedi. Baykal, Sezer'in DSP Genel Başkanı sıfatıyla da aday olmasından mutluluk duyacağını söyledi.

Sezer: Aday olmayacağım

Bir iktidar projesi ortaya koyduklarını belirten Sezer, "Aday olmama kararım net bir şekilde sürüyor. Sayın Baykal kusura bakmasın, kendisini üzmek istemem, ama bu bir ilkedir, demokratik solcular ilkelerine sonuna kadar bağlıdır" dedi. Sezer, seçimlerde işbirliği yapılması kararını DSP Parti Meclisi'nin de onaylayacağını düşündüğünü, önümüzdeki günlerde resmi süreci tamamlayacaklarını anlattı.

'Bakanlık konuşulmadı'

Daha sonra iki lider soruları yanıtladı. Solun iktidar olması halinde dışarıdan bakan olup olmayacağı sorusu üzerine Sezer, "Bu proje iktidarı çıkaracak, ama ima yoluyla dahi Baykal ile aramızda o bakanlık konusunu hiç konuşmadık. Milletvekili adayı listesinin hazırlanmasında arkadaşlar birlikte görev alacak" dedi.
Baykal, hafta sonunda yapılacak Samsun mitingine beraber katılmayı konuşmadıklarını belirtirken, Sezer, "Artık bugün burada birlikte olduktan sonra böyle bir sorun olmaz" diye konuştu.
Baykal, mevzuatta, DSP'lilerin CHP'ye üye olmadan aday gösterilmesini engelleyecek bir hüküm bulunmadığını belirtti. Sezer de, birleşik oy pusulası nedeniyle seçime girmeme kararıyla ilgili yasal gerekliliğin de yerine getirileceğini söyledi.



22 yıldır beklenen birliktelik

CHP, 12 Eylül darbesinin ardından 16 Ekim 1981'de kapatıldı.

Parti liderlerine siyaset yasağı getirildi, 20 Mayıs 1983'te Halkçı Parti (HP), 6 Haziran 1983'te Sosyal Demokrasi Partisi (SODEP) kuruldu.

HP, 2 Kasım 1985'teki kongresinde ismini Sosyal Demokrat Halkçı Parti (SHP) olarak değiştirdi. 3 Kasım 1985'te SODEP, feshedilerek genel başkanlığına Aydın GÜven Gürkan'ın seçildiği SHP'ye katıldı. 31 Mayıs 1986'daki olağanüstü kurultayda SHP Genel Başkanlığı'na Erdal İnönü seçildi.

14 Kasım 1985'te, Genel Başkanlığı'nı Rahşan Ecevit'in yaptığı Demokratik Sol Parti (DSP) kuruldu. 1987'de siyasi yasağı kalkan Bülent Ecevit, 13 Eylül 1987'de DSP'nin başına geçti.

9 Eylül 1992'de CHP aynı ad ve amblemi ile yeniden açıldı. SHP Antalya Milletvekili Deniz Baykal, Genel Başkan seçildi. CHP, SHP'den istifa eden Baykal ve 21 milletvekili ile TBMM'de grup kurdu.

11 Eylül 1993'teki SHP kongresinde Murat Karayalçın, Genel Başkan seçildi.

30 Eylül 1994'te SHP ile CHP arasında, "bütünleşme ön protokolü" imzalandı. Birleşmenin hangi partinin çatısı altında olacağı konusunda uzlaşma sağlanamayınca Hikmet Çetin formülü geliştirildi. 18 Şubat 1995'teki birleşme kurultayında SHP feshedilerek CHP'ye katıldı. Çetin, Genel Başkan seçildi.

9 Eylül 1995'teki 27. Kurultay'da, Karayalçın'la girdiği yarışı kazanan Baykal, Genel Başkan oldu.

18 Nisan 1999 genel seçiminde CHP, cumhuriyet tarihinde ilk kez Meclis dışında kaldı. DSP, 136 milletvekili ile birinci parti oldu. Seçim yenilgisi CHP'yi sarstı. Baykal, 22 Nisan 1999'da istifa etti.

22 Mayıs 1999'daki olağanüstü kurultayda Altan Öymen, genel başkanlığa seçildi. 30 Eylül 2000'de yapılan olağanüstü kurultayda Deniz Baykal yeniden Genel Başkan oldu.

Özel çalışmalarına vakit ayırmak isteyen Ecevit'in sağlık sorunlarının da artmasının ardından DSP Genel Başkanlığı'na Zeki Sezer seçildi.

Baykal: Ecevit'le kucaklaşmış gibi hissediyorum

Basın toplantısında DSP ve CHP'nin birlikteliği aşamasına çok daha önce gelinmiş olmasını istediğini vurgulayan Baykal, "Bülent Ecevit'in yaşadığı günlerde, onunla siyaseten de kucaklaşma özlemimi yerine getiremedim.
Bu iç sızısını hep taşıyorum. Ama şu anda DSP ile bütünleşme doğrultusunda bir adım atıyor olmamızla, kendimi bir anlamda Ecevit ile kucaklaşmış gibi hissediyorum" dedi.

Bütünleşme umudu

Çıkılan yolculuğun ileride CHP ve DSP'yi bütünleştireceği umudu taşıdığını anlatan Baykal, "Bu aşamada kimseyi zorla CHP'lileştirme baskısı içinde değiliz. Arkadaşlarımızın parti kimliklerine saygı duyuyoruz. Hep birlikte parlamentoya girmeyi umut ediyoruz. Birlikte girdikten sonra da gelecekte bütünleşme anlayışı içinde çalışacağız" dedi.



DSP'ye 20-25 sandalye

Görüşmelerin, geçen 12 günlük sürede işbirliğinin önündeki en önemli engel olarak gösterilen "milletvekili pazarlığı" konusunda, Sezer'in DSP yönetimi ve teşkilatına "izah edebileceği" bir sonuçla tamamlandığı öğrenildi.
Grup kurmaya yetebilecek en az 20 milletvekilinin seçilebilecek yerden aday gösterilmesini isteyen Sezer'in basın toplantısındaki, "Rakamdan çok Türkiye'nin geleceği, düzgün sol iktidarı hayata geçirip geçirmeyeceğimiz önemli. Ama o hakkaniyet mutlaka sağlanacaktır, hakkaniyet konusunda sorun yok" sözleri, bu konudaki sorunun aşıldığı şeklinde yorumlandı.
CHP kulislerine, DSP için 20 - 25 aralığında bir sayısının söz konusu olacağı, üç büyük il başta olmak üzere DSP'nin güçlü olduğu illerde bu parti adaylarının ön sıralarda yer alacağı bilgisi yansıdı.