Washington'a nota

Türkiye, iki Amerikan uçağının Türk hava sahasını ihlali nedeniyle ABD'ye yazılı nota vererek "benzer bir ihlalin tekrarlanmaması"nı istedi. ABD de "Bir daha tekrarlanmayacağı" taahhüdünde bulundu

UTKU ÇAKIRÖZER Ankara

Türkiye, iki Amerikan uçağının Hakkari bölgesinde Türk hava sahasını ihlali nedeniyle ABD'yi yazılı notayla uyararak "benzer bir ihlalin tekrarlanmaması için en etkin önlemlerin alınmasını" istedi.
Dışişleri Bakanlığı Denizcilik-Havacılık Genel Müdür Yardımcısı Basat Öztürk, dün sabah ABD Büyükelçiliği'nin askeri ve siyasi işlerden sorumlu müsteşar yardımcısını bakanlığa çağırarak Türkiye'nin ihlaller nedeniyle rahatsızlığını iletti. Notanın büyükelçi yerine alt düzeydeki bir isme verilmesi Dışişleri'nin olayı büyütmeme tercihi" olarak yorumlandı.
Yazılı notada, 24 Mayıs'taki ihlaller konusunda Genelkurmay'dan Dışişleri'ne gönderilen teknik bilgilerin yer aldığı ve böyle bir ihlal vakasının tekrar edilmemesi için en etkin önlemlerin alınması istendi. ABD'li yetkilinin de, "ihlallerden üzüntü duyduklarını" belirterek, "Bu kasıtlı yapılmadı. Pilot hatasından kaynaklandı. Olaylı ilgili gerekli uyarıları yaptık. Benzer bir yanlışlığın tekrarlanmayacağı" taahhüdünde bulundu.

Genelkurmay haklı çıktı

Bu arada Dışişleri Bakanlığı'nın, Genelkurmay sitesinde duyurulan ihlallerden önceki güne kadar haberlerinin olmadığı yönünde yaptığı savunmanın da dün Dışişleri'nden yapılan açıklamayla doğru olmadığı ortaya çıktı. Yazılı açıklamada, Genelkurmay'ın sitesinde Dışişleri Bakanlığı'nın ihlallerle ilgili bilgilendirildiği notu yer almasına rağmen, Dışişleri sözcüleri pazar ve pazartesi günü basına, "ilgili birimlere ihlaller konusunda hiçbir bilgilendirme yapılmadığı"nı ifade etmişti. İki kurum arasında yaşanan "bilgilendirme" tartışmasında Genelkurmay'ın haklı olduğu dün Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamadaki şu ifadelerle ortaya çıktı:
"Bildirimin hava ihlal olaylarında mutaden izlenen yerleşik usullere uygun olarak Genelkurmay Başkanlığı'nca Dışişleri Bakanlığı'na 'aynı gün' (24 Mayıs) iletilmiş olup, bu konuda talep edilen detaylı teknik bilgilerin önceki gün alınmasını takiben ABD Büyükelçiliği nezdinde gerekli diplomatik girişim dün yapılmıştır."
Genelkurmay'ın konuyla ilgili olarak Dışişleri'ni bilgilendirmesine rağmen Dışişleri tarafından kamuoyuna farklı bilgi verilmesinde, "Genelkurmay'dan gelen mesajın fark edilmemiş ya da önemsememiş olmasının" etkili olduğu ileri sürüldü. Kulislerde Dışişleri'nin ABD'yi karşısına almamak için diplomatik süreci ağırdan alma eğiliminde olduğu da ileri sürüldü.

ABD: İstemeden oldu

Bu arada, ABD Dışişleri Bakanlığı sözcülerinden Tom Casey, ihlal olayının Pentagon tarafından soruşturulduğunu bildirdi. İhlalin "istemeden" gerçekleştiğini söyleyen Casey, bu tür bir ihlalin ileride tekrarlanmaması için bu durumun ciddi şekilde üzerine eğilinmesinin önemli olduğunu belirtti.


Erdoğan'dan ABD'ye gözdağı

Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, dün ilk kez, 'ihlal' konusunda konuşarak, "Tekrar girerlerse ne olacağı ve yapılacağı bellidir" dedi. NTV'ye konuşan Erdoğan, "ABD'nin gövde gösterisi, Kuzey Irak'a girmeye yönelik engelleme olarak gösteriliyor. ABD elçisi 'Kaza' dedi. Kaza açıklamasından tatmin oldunuz mu?" sorusu üzerine Erdoğan, şunları söyledi:
"Olay kaza veya değil. Ben bu işin bu yanında değilim. Dışişleri nota verdi. Bu noktada kesinlikle hassasiyetler kendilerinden istendi. Süreçle ilgili onlar, bundan sonraki durumu değerlendirmesi gerekir. Yoksa medyada çok fazla konuşmak da yersiz. Bir 'tekrar edilmesin' uyarısı yapıldı. Bunun tekrarı halinde ne olacağı bellidir. Hava ihlali farklı olaydır. Olayı farklı bir hale dönüştürüldüğü zaman buna yönelik yapılacak bellidir."