Güngör URAS Olayların içinden

Perakende ciromuz 137 milyar dolar

2006'da perakende alışveriş kesiminde iş hacmi 137 milyar dolar olarak gerçekleşti. Bu piyasada, geleneksel perakendecilerin (bakkalların, esnafın) payı yüzde 62, modern perakendecilerin (marketlerin, büyük mağazaların) payı yüzde 38 oldu.
Perakendecilik, önemli bir sektör. Eskiden "esnaf"ın hâkim olduğu sektördü. Bakkallar, hırdavatçılar, ayakkabıcılar, oyuncakçılar, gelinlikçiler, incikçiler ve boncukçular bu sektörü oluşturuyordu. Günümüzde "modern perakendeciler" ortaya çıktı. Marketler, çok sayıda bakkalın, esnafın yaptığı işi tek başına yapmaya başladı. Alışveriş merkezleri çok sayıda mağazanın işini elinden aldı.
Alışveriş Merkezleri ve Perakendeciler Derneği Başkanı Nuşin Oral'ın açıklamasına göre, günümüzde Türkiye'de bir alışveriş merkezi tek başına yılda 250 milyon dolar perakende cirosu gerçekleştiriyor.
Alışveriş Merkezleri ve Perakendeciler Derneği ile PricewaterhouseCoopers'ın hazırladıkları bir raporda yer alan bilgilere göre, perakendecilik sektörü ülkenin "dördüncü büyük sektörü" haline gelmiş. Bu sektörde 2 milyon 500 bin kişi çalışıyor.

Gelir artacak ki harcama artsın
Perakendecilik sektörünün büyümesi, milli gelirin artışına bağlı. Ama milli gelir artışından bağımsız olarak bu sektörde hızlı bir gelişme bakkalların yerini marketlerin, mağazaların yerini alışveriş merkezlerinin alması. Alışveriş merkezlerinin sayılarının 135'e ulaştığı. Gelecek 5 yılda 182 alışveriş merkezinin daha açılacağı bildiriliyor.
Perakende sektörünün iş hacmi milli gelire bağlı. Üreteceğiz ki milli gelir artsın. Milli gelir artacak ki harcanabilir gelir artsın. Harcanabilir gelir artacak ki tüketim harcamaları artsın. Tüketim harcamaları artacak ki perakendecilik sektörü büyüsün.
2006'da milli gelirimiz (harcanabilir gelirimiz) 400 milyar dolardı. Bundan, özel nihai tüketim harcamalarına 265 milyar dolar ayırıldı. Halkımız bu 265 milyar dolarla gıda ve içki ile dayanıklı ve dayanıksız tüketim malı satın aldı. Enerji, ulaştırma, haberleşme ve diğer hizmet harcamalarını karşıladı.
Sadece gıda ve içkiyle dayanıklı ve yarı dayanıklı tüketim malları için 163 milyar dolar harcama yaptı. İşte bu büyüklükteki bir milli gelir ve harcama sonucu 2006 yılında perakendecilik sektörünün iş hacmi 137 milyar dolar olarak gerçekleşti.

Büyük ciro gıdada
Sektörde durum tespiti için yapılan ortak çalışma vesilesiyle düzenlenen bilgilendirme toplantısında, Türkiye'deki büyük yerli ve yabancı "Modern Perakendecilik" kuruluşlarının 2005 yılındaki iş hacimleri, mağaza sayıları ve çalıştırdıkları personel sayısı konusunda açıklamalar yapıldı.
Bu çalışmada, gıda dışı alanlarda faaliyet gösteren büyük mağazaların iş hacimlerinin gıda perakendecilerinin çok gerisinde kalması dikkati çekiyor. Bundan doğal da bir şey olamaz. Çünkü 2006 yılında gıda, içki ve tütün harcamaları, özel toplam nihai tüketim harcamalarının yüzde 43'ünü oluşturuyordu.

Büyük mağaza gruplarının 2005 yılı bilgileri
GIDA SEKTÖRÜ	Ciro (milyon $)	Çalışan sayısı	Mağaza sayısı
Migros	2.610	7.000	783
Carrefour-SA	1.430	6.500	451
BİM	1.240	6.667	1.397
Metro	1.090	3.000	17
Kiler	520	4.500	122
Tesco-Kipa	335	4.000	22
DİĞER SEKTÖRLER
Goldaş	1.718	403	21
Genpa	835	472	885
Teknosa	372	2.090	144
Boyner	270	3.100	21
LCWaikiki	258	2.500	245
Koton	241	420	230
YKM	227	3.606	47
İstikbal	184	15.000	1.016
Collezione	122	2.075	81
Mavi Jeans	119	717	105
Marks&Spencer	105	674	26
Mudo	92	1.350	55
Toy R Us	86	1.125	36
Benetton Türkiye	76	1.124	102
Sarar	74	687	86
Linens	35	801	97
Praktiker	79	750	8
IKEA	21	700	2