Paket aynen geçti

Cumhurbaşkanı Sezer'in veto ettiği Anayasa değişikliği paketi, Meclis'ten hiçbir değişiklik yapılmadan geçti. 370 oyla kabul edilen paket bugün Köşk'e sunulacak

Önder Yılmaz

Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer'in "rejim için çok sayıda tehlike yaratacağı" gerekçesiyle veto ettiği, cumhurbaşkanını halkın seçmesini de içeren Anayasa değişikliği paketi, TBMM Genel Kurulu'nda ikinci kez aynen kabul edildi. Anayasa paketinin birinci maddesinin 366 oyla benimsenmesi üzerine "Anayasaya aykırılık" tartışmasının yaşandığı ikinci tur oylamada, paketin tümü için 370 kabul oyu çıktı. CHP, Anayasa Mahkemesi'ne gitmeyi tartışırken, bütün gözler Cumhurbaşkanı Sezer'in ne yapacağına çevrildi.
Başbakan Erdoğan ile ANAP lideri Erkan Mumcu'nun da katıldığı oylama 7 saat sürdü. Paketin ilk tur oylamalarına katılmayan CHP, karar değiştirerek 20 civarındaki milletvekili ile son tur oylamalarına girdi. CHP, bu tavrıyla ANAP ve AKP'de pakete olumsuz bakan milletvekillerinin rahat şekilde "ret" kullanmasını kamufle etmek amacını güttü. Çıkan 370 "evet" oyu, CHP'nin taktiğinin tutmadığını ortaya koydu.

Reddedildi tartışması

Teklifin milletvekili genel seçimine gitme süresini 5 yıldan 4 yıla indiren 1. maddesi için 22 ret 366 kabul oyunun çıkmasının ardından, CHP maddenin Anayasa'nın 175. maddesine göre reddedildiğini öne sürdü. Açılan usul tartışmasında CHP Ankara Milletvekili Oya Araslı, Cumhurbaşkanı tarafından ikinci kez görüşülmek üzere TBMM'ye iade edilen maddenin kabul edilmesi için ilk oylamada olduğu gibi 367'nin üzerinde bir çoğunluğa gerek olduğunu, aksi halde reddedilmiş sayılacağını, söz konusu maddenin de bu nedenle reddedildiğini savundu.
Anayasa Komisyonu'nun AKP'li Başkanı Burhan Kuzu da, "O düzenleme halkoyuna sunmak için cumhurbaşkanına takdir hakkı tanımaya yönelik kullanılan ifadelerdir. Parlamenter modelde böyle bir şey yoktur" dedi. Başkanlık Divanı olarak bu konuyu daha önceden araştırdıklarını belirten Meclis Başkanı Arınç da, "Bazı kanun metinleri ile gerekçeleri arasında çelişkiler olabilir. Ancak Meclis'imizi bağlayan öncelikle maddenin yazılışıdır" ifadelerini kullandı.

Sezer ne yapacak?

Paketin, bugün Köşk'e sunulması bekleniyor. Buna göre Sezer için 15 günlük inceleme süresi 16 Haziran'da sona erecek. Sezer, bu sürenin sonunda paketi onaylamazsa, tamamını ya da bir bölümünü halkoyuna götürebilecek. Bu durumda referandumun, mevzuata göre 16 Haziran'ı izleyen 120 günden sonraki ilk pazar günü yapılması gerekiyor. Bu takvime göre referandum 14 ya da 21 Ekim'de gerçekleştirilebilecek. Ancak bu kez 11. Cumhurbaşkanı'nı kimin seçeceği tartışması başlayacak. Mevcut Anayasa'ya göre 22 Temmuz'da yapılacak genel seçimden sonra oluşacak TBMM'nin ilk iş olarak cumhurbaşkanını seçmesi gerekiyor.
Anayasa, TBMM'nin cumhurbaşkanını seçememesi durumunda, yeniden genel seçime gidilmesini emrediyor. Buna göre, bir olumsuzluk yaşanmazsa, ağustosta 11. Cumhurbaşkanı seçilmiş olacak. Ancak referanduma sunulan Anayasa paketinde 11. Cumhurbaşkanı'nı halkın seçmesine ilişkin düzenleme de bulunuyor. Bu nedenle, referandumun sonucunun beklenmesi tartışması da yaşanacak. Anayasa beklemeye engel oluşturduğundan yeni TBMM'nin referandum kararını iptal ederek, cumhurbaşkanını halkın seçmesine yönelik düzenlemeyi rafa kaldırma olasılığı da bulunuyor.


CHP'de başvuru hazırlığı

CHP'li Ali Topuz, teklifin seçimle ilgili düzenleme olduğu için ancak 1 yıl sonra uygulanabileceğini belirterek, AKP'nin teklifini "ölü girişim" olarak değerlendirdi. Paketin muhtemelen referanduma gideceğini ve yürürlüğe girme şansının bulunmadığını belirten Topuz, "Anayasa'ya aykırılık konusunda da bizim tespitlerimiz var. Karar verirsek yarın (bugün) Anayasa Mahkemesi'ne başvururuz" dedi.

Kısaltmaya açık kapı

AKP, Anayasa değişikliğinin referanduma sunulması halinde, yasadaki 120 günlük referandum süresini 40 güne çekmeyi sağlayacak düzenleme konusunda açık kapı bıraktı. AKP Grup Başkanvekili Salih Kapusuz'un, ANAP Grup Başkanvekili Süleyman Sarıbaş'a "Referandum süresini kısaltan teklifi getirmeyeceğiz" sözü vermesine rağmen, oylama sonrasında yaptığı "Arkadaşlarla yeniden değerlendireceğiz. ANAP'la da görüşeceğiz" açıklamaları "AKP teklifi verebilir" değerlendirmelerine yol açtı.
TBMM'nin kapanış resepsiyonunda konuşan Başbakan Recep Tayyip Erdoğan da, konuyla ilgili olarak, "Gündeme gelebilir. Niye gelmesin? Çünkü, millete gitmenin önünü açıyoruz. Derdimiz o" diye konuştu.


Meclis'te veda partisi

MUSTAFA İSTEMİ

22. dönem milletvekilleri, TBMM Başkanı Bülent Arınç'ın veda partisinde buluştu. TBMM bahçesindeki gecede, Arınç milletvekilleriyle seçimden sonra yeniden birlikte olmayı temenni etti. Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, Meclis'te AKP'li Alim Tunç'a yumruk atarken görüntülenen CHP Ordu Milletvekili Sami Tandoğdu'ya, "Ya fındık çuvalı sallıyorsun ya yumruk" dedi. Geceye muhalefet liderleri katılmadı.