Ticarette siyaset, siyasette merhamet olmaz

Sakıp Sabancı 1985'te basılan "Para Başarının Mükâfatıdır" isimli kitabında "Ticarette siyaset, siyasette merhamet olmaz. İşadamı siyasete soyunduğunda, şu veya bu şekilde işini kaybeder" diye yazmıştı.
Ülkemizde, serbest piyasa şartlarının gelişmesine rağmen, işletmelerimizin şu veya bu şekilde devlete bağı var. Bu, ticari alışveriş şeklinde olmasa da değişik bürokratik ilişkiler şeklinde, vergi ilişkisi şeklinde sürüp gidiyor.
İktidardaki partilerin hükümet gücünü, bürokrasi kanalını kullanarak hoşlanmadıkları "işadamı-politikacı"nın işletmesini zor duruma düşürmeleri her zaman mümkündür. Bunun için illa da kanuna karşı gelmek, kanunu zorlamak gerekmeyebilir. Mevcut kanun ve mevzuat sınırlarında da politikacı-işadamının işletmesi "olumsuz ayrıcalık"tan etkilenebilir.

Ticaret ile siyaset bir arada olmuyor
Türkiye'de bunun örnekleri görüldü. İktidardaki partilerin gücüne güvenerek (belki de bu güçten yararlanma arayışında) siyasi hayata soyunan işadamlarının çoğu, partileri iktidardan ayrılınca ciddi sorunlarla karşılaştılar.
Ayrıca, kurumsallaşamayan şirketlerde, holdinglerde, işletmelerde hâkim ortağın, işin sahibinin politika için işin başından ayrılmasının işletmenin batmasına yol açacağına inanılıyor. Bunda da bir gerçek payı var.
Tabii olarak başarılı işadamı, siyasete soyunduğunda "işletmesindeki liderliği ve gücü politikada da sürdürme" bekleyişi içinde olur.
Ama bu mümkün değildir. Çünkü hiçbir siyasi partide üst yönetim kadroları, sadece iş hayatındaki başarısına ve parlak ismine dayalı olarak bir işadamının paraşütle partinin tepe noktalarına inmesine izin vermez.
Kaldı ki her başarılı işadamının politikada da başarılı olması ve de partisine, ülkesine bir şeyler kazandırması beklenemez.
Bütün bunlara rağmen işadamlarının çoğu, hele hele belli büyüklüğe ulaşmış, adı kamuoyunda öne çıkmış işadamları politikaya pek meraklıdır.
Bu meraklarını daha önceleri belli politikacılarla açık olmayan ilişkiler kurarak, dostluklar tesis ederek, ziyaretler yaparak görüş ve öneri taşıyarak yaparlardı.

Dışarıdan politika yapmak kolay
Günümüzde iş âleminin çok sayıdaki sivil toplum örgütü, zorunlu ve gönüllü işadamları dernekleri, birlikleri politikaya meraklı işadamları için çok önemli bir platform oluşturmaya başladı. İşadamlarının, işkadınlarının oluşturduğu veya üye oldukları derneklerin, odaların, birliklerin hemen hepsi şimdilerde iç ve hatta dış politika konusunda üyelerinin içlerini boşaltmalarına, kendi kendilerini tatmin etmelerine imkân veriyor.
İşadamları için derneklerin, odaların, birliklerin platformlarını kullanarak politika yapmak, hem işlerini sürdürmeyi mümkün kılıyor, hem de onları politikanın içine girmenin risklerinden koruyor.
En iyisi, bırakalım işadamları işadamlığını yapsın. Üretsin. İstihdam sağlasın. Ülkenin gelişmesine katkıda bulunsun. Ve de politikayı seviyorlar ise ülkede gerçek demokrasinin yerleşmesi için çaba göstersin.

guras@milliyet.com.tr

Yazarın eski yazılarına ulaşmak için tıklayın