
Meral TAMER
Devlet memuruna beleş dış gezi yaratılır!
Sakıp Sabancı Müzesi'nden (SSM) Türk ressamlarına ait 38 tablonun Lizbon'daki Gülbenkyan Müzesi'nde sergilenmesi nedeniyle verilen davette ve daha sonra müze turunda bizimle birlikte dolaşan, hiçbirimize aşina gelmeyen bir bey vardı.
Önce gazetecidir belki diye düşündük; sonra gazetecilerden hiçbiriyle tanışıklığı olmadığını fark ettik. Sabancı Müzesi'nden bir görevli gibi de durmuyordu. Sabancı Holding Yönetim Kurulu Başkanı Güler Sabancı'nın dostlarından biri de olamazdı...
Özetle bizim kafileden onu tanıyan tek bir kişi bile yoktu; ama o hep yanımızdaydı. Taa ki havaalanına gelinceye kadar...
Havaalanında Türkiye'ye dönüş uçağımızı beklerken bir de baktık ki herkes tamam, beline astığı küçük çantası ve fotoğraf makinesiyle dolaşan kır saçlı bey yok!
İşte o zaman Sabancı Müzesi Müdürü Prof. Dr. Nazan Ölçer'e sormak aklımıza geldi; o bey kimdir diye... Ve kim olduğunu öğrenince de şapkamız uçtu!
Kütahya Müze Müdürü Metin Türktüzün'müş. Kültür Bakanlığı tarafından Sabancı Müzesi'nden Lizbon'a götürülen 38 tabloya bekçilik etmek üzere görevlendirilmiş. Eserler çalınmasın diye... Lizbon'da sergi sona erinceye kadar, devletin bir görevlisi bulunacakmış.
Korumaktan aciz mi?
Olacak iş değil!
Prof. Ölçer'den öğrendiğimize göre devletin imkânlarının kıt olduğu dönemde, devlet memurlarına bedava dış gezi çıkartma mantığıyla uygulamaya konan yönetmeliklerden biri de bu. 1982'de çıkarılan yönetmeliğe göre Türkiye'den yurtdışına çıkarılan bütün eserlere, Kültür Bakanlığı'ndan bir görevli refakat ediyor ve sergi süresince de başında duruyor. Bu görevlinin yol parası, otel, yiyecek ve harcırah gibi bütün masrafları, sergiyi düzenleyen kurum tarafından karşılanıyor.
Caydırıcı etken oluyor
O yıllarda yurtdışındaki müzeler, Türkiye'deki eserleri sergilemeye meraklı olmadıkları için, kırk yılda bir karşılaşılan bir durummuş. Ancak son yıllarda İslam, Osmanlı ve Türk sanatına ilgi artınca bu yönetmelik engel oluşturmaya başlamış. Türkiye artık bu tür sergilere, sırf bu yüzden davet edilmek istenmiyormuş.
Örneğin son olarak New York Metropolitan Müzesi'nde açılacak "Venedik ve Doğu Dünyası" sergisine Türkiye'den 2 müfettiş gönderilecek diye eser istenmesinden vazgeçmişler. Lizbon'daki devlet müfettişinin uçak, otel, yemek-içmek gibi tüm masraflarını ise Gülbenkyan Vakfı üstlenmiş.
Yönetmeliğe göre sergi 45 günden uzun sürerse, ilk Kültür Bakanlığı görevlisi geri dönüyor, ikincisi gidiyor.
Kütahya Müzesi Müdürü arkeologmuş. Mutlaka kendi konusuna vakıftır, ama resimden ne kadar anlayabileceği kuşkulu. Kaldı ki kazı mevsimi olan şu günlerde, görev yerinde olması gerekmez mi?
mtamer@milliyet.com.tr

