Milliyet yazarları seçmenin nabzını tutuyor

'Yayla seferi' çok önemli

Adana'da aday listeleri dengeli ve iddialı. AKP ile CHP atbaşı gidecek gibi. MHP'ye ilgi artıyor. Ancak seçmenin çoğu yaylada ve denizde olacağından onları sandığa taşıyan fark yapar

MUZAFFER BAL YAZIYOR

ADANA
Adana'nın ünlü sarı sıcakları bu yıl gecikti. Ancak eli kulağında. Akşamı sabahı yok ortalık cehenneme döner. Sandık başına gitmeye bir ay var. Fakat seçim öncesinin o bilinen tatlı heyecanı henüz yok. Oysa cumhuriyet mitinglerinin yüz binleri meydanlara yığdığı günlerin ardından, gerçekleşemeyen cumhurbaşkanı seçimi ve erken seçim kararı sonrasında beklenen, karnaval havasında renkli, heyecan verici bir yarıştı.
İlk hayal kırıklığı DYP-ANAP'ın oluşturacağı ve sağın yıllardır özlemle beklediği birlikteliğin sağlanamaması oldu. Ayrıca artan terör olayları ve şehit cenazeleri, seçim yarışının doğasında var olan heyecanı frenledi. Ancak her şeye rağmen seçim meydanı havalar gibi yavaş yavaş ısınıyor.

AKP-CHP başa baş, MHP enselerinde

2002'de Adana parlamentoya AKP'den 8, CHP'den 6 parlamenter gönderdi. İki yıl sonra CHP'li Atilla Başoğlu partisinden ayrılıp AKP'ye katıldı. Başoğlu'nun bu transferi ile denge AKP lehine 9-5 değişti. O seçimde yurt genelinde barajı aşamayan DYP Adana'da oyların yüzde 11.50'sini, MHP ise 11.41'ni almıştı.
Bugüne gelince görünen kompozisyon ve beklentiler hayli farklı.
Adana'da seçim sonuçlarıyla ilgili tüm tahminler DP'nin baraj sorunu ile kesişiyor. İktidar gücünü elinde tutan ve bundan hayli yararlanan AKP ile Adana'da köklü tabanı olan CHP deyim yerinde ise başa baş yarışıyor. Ayrıntılarda sağlanacak başarılar bu iki partiden birine burun farkı ile birinciliğini kazandırabilir. MHP'nin ise bölgede bu seçimin parlayan yıldızı olduğu görüşü genelde kabul görüyor. DP olumsuz gelişmelere rağmen en az 1 milletvekilliğini kazanabilecek durumda.
ANAP'ta il ve ilçe başkanlığıyla 3 dönem milletvekilliği yapan ve 4 kez MKYK üyeliğine seçilen, deneyimli siyasetçi Mehmet Ali Bilici'den Adana'da seçim öncesi görüntüyü yorumlamasını istedik. Bilici, partilerin listelerinin genelde dengeli olduğunu belirterek şu değerlendirmeyi yaptı:
"İktidar partisi AKP'nin listenin birinci sırasına, partinin güçlü adamlarından Dengir Mir Mehmet Fırat'ın getirmesi olumlu. Fırat, fanatik olmayan Kürt kökenli seçmenden ilgi görebilir. Ayrıca, yıllardır bakanı bulunmayan Adana, Fırat ve Ömer Çelik gibi iki etkin ismine sahip olacak. CHP listesinde de bazı dengelerin gözetildiği görülüyor. CHP ve AKP'nin eşit şanslarının yanı sıra MHP'ye yönelen ilgi göz ardı edilmemeli. ANAP-DP birlikteliğinin sağlanamaması baraj sorununu yarattı."
Bilici'nin saptamalarına Adana'da çok kişi katılıyor.
Seçim sonucunu bölgede önemli ölçüde etkileyecek unsur, seçimin yapılacağı 22 Temmuz tarihinde denizdeki ve yayladaki seçmeni sandığa taşıma organizasyonu. Bunu en iyi yapan parti tüm tahminlerin ötesinde avantaj sağlayabilir.
TAHMİN: Özetle Adana'da görünen tablo, DP'nin barajı aşması halinde CHP'nin 5, AKP'nin 5, MHP'nin 2, DP'nin 1 milletvekilliğini alabileceği yönünde. Kalan 1 milletvekilliğine DTP destekli bağımsız Nazmi Gür veya MHP'nin yakın olduğu söylenebilir. DP baraja takılırsa CHP ve AKP 5'er, MHP 3 milletvekilliği kazanabilir. Bu durumda kalan 1 sandalyeyi bağımsız aday kazanamazsa CHP veya AKP alacak.






OSMANİYE
Yarış MHP ile AKP arasında

Osmaniye'de 'Devlet Bey' herkesin gururu. MHP örgütündekiler '4-0 yapıp belediye başkanlığını AKP'ye kaptırmış olmanın utancından kurtulacağız' diyor. Ancak AKP de oldukça iddialı

Osmaniye'de 22 Temmuz seçimleri için MHP ile iktidar partisi AKP yarışıyor, diğer partiler sanki seyirci... MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli'nin memleketinde "Bahçeli" adı siyasetin de belirleyicisi. O kadar ki, başka partilere oy vermiş insanlar dahi Devlet Bahçeli'den bahsederken onun hemşerileri olmasından gurur duyduklarını belli ediyorlar.
Osmaniye'deki izlenimlerimize, kentin ortasındaki asırlık dev çınarın bulunduğu kahvehanede başladık. Burası genelde DP'lilerin uğrak yeri. Çoğu emekli ve emekli maaşlarının azlığından yakınıyor.
Demiryolları'ndan emekli Mustafa Anıl sadık bir DP'li ama vazgeçmediği partisinden şikâyetçi, "Zamanında Tansu Çiller ile kocası son anda listeleri değiştirdiler, şimdikiler de iyice halt ettiler" diyor.
Mustafa Kızıl da "Geçen seçimde bunlara bir fırsat verelim diye AKP'ye attım oyumu. Ama memnun değilim, bu seçimde Devlet Bey'e vereceğim" diye kararını açıklıyor.
Dikkat ediyorum, burada MHP liderinden bahsederken hep "Devlet Bey" diyor. Bir parti liderinden çok, kendilerinden olan aile reisi gibi görüyorlar Devlet Bahçeli'yi...
2002'de Osmaniye'de oyların yüzde 31.18'ini alan AKP 3, yüzde 13.76'sını alan CHP 1 milletvekilliğini kazanmıştı. Baraj engeline takılan MHP ise Osmaniye'de oyların 29.19 almıştı. Yerel yönetim seçimlerinde de Belediyeyi az farkla AKP'ye kaptıran MHP'liler bu kez çok iddialılar. "Amacımız 4 milletvekilliğini de kazanıp belediye seçimlerinin utancından kurtulmak" diyorlar. MHP'lilerin bu seçimdeki sloganları ise "Milletvekili değil, başbakan seçiyoruz.."
Osmaniyeliler, Devlet Bahçeli'nin Başbakan Yardımcısı olduğu Ecevit hükümetleri döneminde gerçekleştirilen kamu yatırımlarının kentin kaderini değiştirdiğini savunuyorlar. MHP'den aday adayı olan ancak listeye giremeyen İmam Hatip Lisesi Müdür Yardımcısı Ahmet Hayva, o dönemde Osmaniye'de rekor seviyede okul, sağlık alanında biri 250 yataklı olmak üzere 4 hastane, 24 sağlık ocağı yapıldığını, modern hükümet binasının tamamlanma aşamasına getirildiğini belirterek, "Bu hizmetler unutulmadı" diyor.

Teşvik, OSB'de istihdamı artırdı

Bu arada modern hastane için getirtilen ileri teknoloji ürünü cihazların AKP iktidarı tarafından Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın eşi Emine Erdoğan'ın memleketi Siirt'e kaydırıldığı söylentileri hemen her yerde konuşuluyor.
Osmaniye'nin teşvikli iller kapsamına alınması yeni yatırımlara olanak sağlamış. Gerçi, muhalifler Başbakan Erdoğan'ın katıldığı törende Osmaniye'nin plaka sayısı olan 80 fabrikanın temeli atıldığını ancak bu fabrikaların hayali olduğunu söyleseler de OSB'de 35 fabrikanın üretim yaptığını söylüyor ilgililer.
Ticaret ve Sanayi Odası Başkan Vekili Süleyman Karataş, teşvikten önce Organize Sanayi Bölgesinde çalışan işçi sayısının 700 dolaylarında olduğunu ancak bugün bu sayının 2 bine ulaştığını belirtiyor.
TAHMİN: Görünen o ki Osmaniye'de bu seçimde milletvekilliklerini 2 parti paylaşacak. MHP 2 , AKP 1 milletvekilliğini garantilemiş gibi. Kalan 1 milletvekilliğini ise çalışıp seçmenini sandığa getiren alır.




MARDİN
AKP'ye istifa darbesi

DENİZ SİPAHİ YAZIYOR

Mardin'de çok sevilen ve geçen dönem bağımsız olarak seçilen Süleyman Bölünmez'i, bu kez AKP listesine almayı başarmıştı. AKP'ye kızanların bile oy vereceklerini söylediği Bölünmez istifa etti

Mardin geçmişini arayan kentlerimizden... Kiminle konuşsak, "Elli yıl öncesini çok arıyoruz" diyor. Çan çaldığında ibadetine giden Süryanilerle, ezan okunduğunda namaza giden Mardin halkı barış içinde ve hep birlikte yaşamayı öğrenmişler. Bütün sıkıntılara rağmen bu kültürel zenginlik Mardin'i Güneydoğu'daki diğer illerden daha başka bir yere koyuyor.
Mardinliler merkezi yönetimdekilere kırgın; sadece AKP'ye değil, geçmişteki iktidarların da kente haksızlık yaptıklarını, sorunlarını göz ardı ettiklerini, bölge insanının hayallerini çöpe attıklarına inanıyorlar.
Bin yıl önce medresesi bulunan ve bölgenin eğitim merkezi olarak görülen Mardin'in bugün üniversitesi yok.
1989-1994 arasında Belediye Başkanlığı, şimdilerde Yerel Gündem 21 ve Kent Konseyi Genel Sekreterliği yapan Aydın Saraçoğlu anlatıyor:
"Altı tane sinemamız vardı. Bugün iki sinemamız var. Tiyatro salonumuzda yıllardır oyun oynanmıyor. Liderlerden, adaylardan projelerini ve kaynaklarla yapacaklarını anlatmalarını bekliyoruz. Kim kendini iyi anlatırsa Mardin'de kazanır."
Mardin Esnaf ve Sanatkârlar Odası Başkan Yardımcısı, aynı zamanda Türkiye Bakkal ve Bayiler Federasyonu Yönetim Kurulu Üyesi Beşir Abakay, "Esnaf perişan, eskiden çevre illerin alışveriş merkezi olan Mardin artık bu özelliğini kaybetti" diyor.
Mardin'de 52 küçük ve orta boy işletme var; bunun 40'ı ancak yüzde 50 kapasiteyle çalışabiliyor.
AKP'de il başkanlığı yapmış, şimdi Başkan Yardımcısı olan Bedrettin Ağalday, "Köydes projesi bile seçimi kazandırmaya yeter ama hükümet yaptıklarını anlatamadı. Yapılanlara rağmen esnafımızın sıkıntılı olduğunu biliyoruz" diye özeleştiride bulunuyor.
Çoğu göç etmiş olsa da kentte Süryani nüfusunun hâlâ önemli bir etkisi varr. Cemaatin lideri Hanne Çilli, bugün de geçmiş dönemlerde de toplu hareket etmediklerini söylüyor. Mardinli Süryaniler seçimlerinde özgürler.

Süleyman Bölünmez avantajı kayboldu

2002 seçimlerinde üç milletvekili çıkaran AKP'de liste depremi yaşanıyor. Mevcut milletvekillerinin hiçbirinin aday gösterilmediği seçimlerde en büyük sürpriz Süleyman Bölünmez'in AKP'ye geçmesi olmuştu. Mardinspor Başkanı, enerji firması Moil'in sahibi olan ve kiliseye de camiye de yardım yapan Bölünmez, kentte çok seviliyor.
Esnaf da, işadamı da, kamu görevlisi de mevcut AKP milletvekillerinden şikâyetçi olduklarını ama geçen seçimde bağımsız olarak Meclis'e giden Bölünmez'e "Hayır" diyemeyeceklerini söylüyordu. Ancak Bölünmez geçen hafta adaylıktan çekildi.
TAHMİN: Süleyman Bölünmez rüzgarını kaybeden AKP iki sandalyeçıkarabilir. Bağımsız aday olan DTP Genel Başkanı Ahmet Türk'le birlikte Emine Ayna'nın seçilmesine kesin gözüyle bakılıyor. CHP'nin liste başında olan Mahmut Duyan, sevilen bir doktor. Geçen seçimde iki milletvekili çıkaran CHP'nin, bu seçimde bir milletvekili garanti gibi.
Mardinliler DP'nin baraj sorunu olduğunu düşünüyor; geçerse birinci sıradaki Veysi Şahin kazanacak. Bölünmez rüzgarını kaybeden AKP'nin iki milletvekili çıkarması bekleniyor. Üçüncü koltuk ortada.



YARIN

Konya, Nevşehir, Aksaray