PETROL ZENGİNİ İRAN, BENZİN KARNEYE BAĞLANINCA KARIŞTI

Benzin isyanı

Karne uygulamasının, başlamasına 3 saat kala açıklanmasına öfkelenen halk, benzin istasyonlarına saldırdı, bazılarını ateşe verdi. Kamu binaları da saldırılardan nasibini aldı

DIŞ HABERLER SERVİSİ

Dünyanın dördüncü büyük petrol üreticisi olan İran'da Petrol Bakanlığı'nın önceki gece 21.00'de benzinin gece yarısından itibaren yüzde 25 zamla ve karneyle satılacağını açıklaması üzerine paniğe kapılan halk, uygulama başlamadan önce benzin stoklamak için akaryakıt istasyonlarına hücum etti, bu sırada bazı kamu binaları ve istasyonlar öfkeli kalabalıklar tarafından ateşe verildi.
İran'da geçen mayısın dördüncü haftası içinde karneye geçileceği açıklanmış, ancak gelen tepkiler üzerine 7 Haziran'a ertelenen uygulamanın başlaması aynı nedenlerden ötürü mümkün olmamıştı.
Karne uygulamasına göre, motosikletlere ayda 30 litre, özel araçlara 100, tam gün çalışan taksilere 800, yarım gün çalışanlara ise 600 litre benzin verilecek. Bu kotayı aşanlardan normalin 4 katı ücret alınacak. Resmi araçların kotası ise ayda 300 litre. Bütün araç sahipleri benzini, Petrol Bakanlığı'nca dağıtılan "akıllı kartlarla" alacak.
Yüzde 25 zammın ardından İran'da, normal benzinin litresi 1000 riyalden (15 YKR), süper benzinin litresi ise 1400 riyalden (21 YKR) satılıyor. Bu zamma rağmen İranlı sürücüler hala dünyanın en ucuz benzinini tüketiyor.

Olaylar sabaha kadar sürdü

Uygulamanın başlamasına sadece 3 saat kala duyurulmasının ardından ucuz benzin stoklamak için ellerinde bidonlarla benzin istasyonlarına üşüşen İranlılarla görevliler arasında tartışmalar yaşandı. Tepki gösteren bazı İranlılar, banka, devlet marketleri ve benzin istasyonlarına saldırdı. Tahran'ın doğusunda bir benzin istasyonu ateşe verilirken, bazı devlet marketleri de yağmalandı. Polis ve Besiç milislerinin müdahale ettiği olaylar sabaha kadar sürdü. Başkentteki bazı benzin istasyonları belirsizlik yüzünden satış yapmadı.

Sıkıntının nedeni ABD ambargosu

OPEC ülkeleri arasında ikinci, dünya genelinde ise dördüncü büyük petrol üreticisi olan İran, buna rağmen kullandığı benzinin yüzde 40'ını ithal ediyor. Bunun nedeni ise tüketim hızla artarken rafineri kapasitesinin ABD'nin uyguladığı ambargolar yüzünden zaman içinde yetersiz kalması...
İran geçen yıl ithal ettiği benzine 5 milyar dolara ödedi. Araç sayısının hızla arttığı İran'da günde 75 milyon litre benzin kullanılırken, bu miktar her yıl yüzde 10 oranında artıyor. Aşırı kullanımın önüne geçmek ve muhtemel BM yaptırımlarından daha az etkilenmek için meclis daha önce benzinin fiyatını yüzde 25 oranında artırmış ve kota uygulamasına geçilmesini kararlaştırmıştı.
ABD'nin geçen yıl İran'ın uluslararası piyasalardaki dolar işlemlerini tek taraflı olarak bloke etmesi bu ülke için ithalatın maliyetini büyük boyutlarda artırdığı belirtiliyor.