|
|
|
 |
|
|
DİPLOMASİ EN ÖNEMLİ DIŞ POLİTİKA ARACI OLSA DA ONDAN BAĞIMSIZ...
"Artık kamuoyu diplomasisi dış politikayı şekillendiriyor"
40 yıllık diplomat Temel İskit, "Diplomasi" adlı yeni kitabında bugünün uluslararası ilişkilerinde kamuoyu diplomasisinin geçerli olduğunu belirterek "Günümüz diplomatları teknisyen rolüne düştü, katkıları sınırlı. Ama hâlâ en iyi yorumu onlar yapıyor" diyor.
BAHAR BAKIR
Temel İskit, Türk dış politikasının oluşturulmasında ve yaşama geçirilmesinde emeği geçmiş 40 yıllık bir diplomat. Şu an emekli olsa da, diplomaside geçirdiği uzun yıllardan edindiği derin tecrübeyi, yaptığı teorik altyapılı çalışmalarla birleştirerek literatürümüzde eksikliği duyulan bir eser ortaya koyuyor: "Diplomasi".
Geçmişten günümüze dış politika ile diplomasi kavramları hep birbiriyle karıştırılır ya da diplomasi dış politikanın bir alt ürünü olarak görülür. Diplomasi konusunda neredeyse dış politikadan bağımsız bir kitap bulmak da mümkün değil. İşte İskit'in eseri, diplomasinin en önemli dış politika aracı olmakla beraber, ondan bağımsız olduğundan yola çıkarak diplomasiyi tarihi, teorisi, uygulaması, türleri gibi alt bölümlere ayırmak suretiyle bütünleyici bir yaklaşım sunuyor. Hem de bunu ağır ve ağdalı bir bürokrat dilinden çok herkesin anlayacağı türden bilimsel bir dille yapıyor.
Dışişleri yıprandı
İlk çağlardan günümüze diplomasinin var olduğunu ancak toplumların gelişimi ve uluslararası ilişkilerdeki değişime göre sürekli bir devinim içinde bulunduğunu gösteren kitabın en ilgi çeken yönü, Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı ve çağımız diplomasisi ile ilgili değerlendirmesi. İskit, diğer dünya ülkeleri ile karşılaştırıldığında Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı'nın gerek nitelikli kadrosu gerek engin gelenek ve tecrübesiyle ön sıralarda yer aldığını belirtirken, tüm dünyada dışişleri bakanlıklarının ayrıcalıklı konumunun 30-40 yıl öncesine göre hayli yıprandığını yazıyor.
Bunun nedeni ise küresel gelişmelerin yeni bir diplomasi anlayışını ortaya çıkarması: Kamuoyu diplomasisi. Bir başka deyişle bu konuda çalışan resmi kurumların etkinliğinin ya da 'son sözü söyleme' yetkisinin başka kurum ve kuruluşlar tarafından kırılması.
Halka diplomasiyi anlatmak
İskit bunun nedeninin tamamen olağan sayılması gerektiğine de parmak basıyor. Çünkü iletişim teknolojilerindeki küresel gelişmeler ülkeler arasında 'aracısız' iletişime olanak tanıyor. Yani diplomatlara eskisi gibi bir rol yüklemiyor.
Bunun dışında uluslararası ilişkilerin günümüzde daha demokratikleştiğini düşünen İskit, artık profesyonel diplomasi zamanı olduğunu vurguluyor. "Günümüz diplomatları teknisyen rolüne düştü, dış politikaya katkıları sınırlı hale geldi. Ama hâlâ bir olayla ilgili olarak en iyi yorumu onlar yapar" diyor.
Diplomasi denince olumlu ve olumsuz birçok bilimsel tanımla karşılaşıyoruz. Ancak İskit'in de dediği gibi halk diplomasi kavramını hep olumsuz algılıyor.
Diplomasi sahte laflar etmek, var olanı inkar etmek, bir olayda kast ettiğini söylememek gibi birçok yakıştırma yapılıyor. Oysa siyaset herhangi bir olayla ilgili stratejiyi belirlerken, diplomasi bu stratejinin gerçekleştirilmesi için gereken taktikleri yürütür. Ulus devletin resmi dış politikasını yürütmek için oluşturduğu resmi bir kurumdur.
20. yüzyılın diplomasi türleri
Diplomasi süreci, devlet yetkilileri arasında görüşmeler ile yürütülür. Ortaçağdan günümüze diplomasi dönemin politik, sosyal ve teknolojik koşullarına bağlı olarak çeşitli türler doğurur. Modern anlamda diplomasi, ilk kez 12. yüzyıl Kuzey İtalya'sındaki şehir devletleri arasındaki ilişkilerde gelişir. Özellikle Venedik Cumhuriyeti, diğer ülkelerle ticari ilişkilerde bulunmak için çeşitli misyonlar yaratarak ilk elçiliklerin temellerini o dönemde atar.
Rönesans döneminde ve 19. yüzyıl boyunca diplomasi Avrupa'da altın çağına ulaşır, ancak o dönemden sonra klasik diplomasi anlayışı önemini yitirmeye başlar. Özellikle de II. Dünya Savaşı'ndan sonra uluslararası ilişkilerin girdiği kaotik ortamda, yeni diplomasi çeşitleri önem kazanır: Konferans diplomasisi, zirve diplomasisi, parlamenter diplomasi ve sessiz diplomasi gibi...
İşte İskit'in kitabı diplomasinin bu gelişimini Machiavelli'den Henry Kissinger'a önemli kişilerin fikirlerini ve deneyimlerini yansıtarak tanımlıyor. Bunun yanı sıra, diplomasiyi Ortaçağ'dan günümüze hem kronolojik hem de tematik bir yapıda inceliyor. Diplomasinin nasıl bir evrim geçirdiğini örneklerle, tarafsız ve bilimsel olarak ortaya koyuyor. Böylece, dış politikanın 'sağ kolu' olan diplomasinin günümüz için vazgeçilmezliğini bir kez daha gözler önüne seriyor.
Özetle bu kitap, diplomasinin gerçekten ne olduğunu filozof ve politikacılara, teorilere ve uygulamalara dayandırarak inceleyen gerçek bir başvuru kitabı.
|
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
İletişim Kurumsal
Emlak
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
