Serpil YILMAZ
Nihat Özdemir: Fiyat yüksek değil kafamdaki son rakam da buydu
Türkiye sanki tarihinin en gerilimli seçimlerinden birine gitmiyor da yeni hükümet kuruldu, piyasalar ekonomi programına güvenoyu veriyor.Önceki gün Sabiha Gökçen Havalimanı'nın neredeyse bir günü deviren ihalesi, 37'nci turda, 3.1 milyar dolara, Limak İnşaat-GMR Infrastructure - Malaysia Airport konsorsiyumunda kaldı.
Limak Yönetim Kurulu Başkanı Nihat Özdemir, "Çok uzun sürdü" diyerek ihaledeki yorgunluğunu anlatıyor telefonda. Bu arada telefonları da susmuyor.
"İhalede bu kadar yüksek bedele çıkmanız en çok AKP'yi sevindirmiştir sanırım, sizi tebrik ettiler mi?" diye soruyorum. "Tüm partilerden, arkadaşlarımdan arıyorlar, tebrik ediyorlar" yanıtını veriyor. Türkiye'de seçim öncesi bir havada konsorsiyumun Hintli ve Malezyalı ortakları endişe duymadılar mı?
Özdemir bu soruya da "Siyaset ile ekonominin bağı koptu. Türkiye'nin büyümesine güveniyorlar. Cumhurbaşkanlığı seçimi bile ülkede ekonomik krize yol açmadı" diyerek yanıt veriyor ve "İtalya, Avrupa'nın Japonyası olduğu dönemde 9 ayda bir seçim yaşıyordu" örneğini hatırlatıyor.
Verdikleri fiyat yüksek mi?
Özdemir "Atatürk Havalimanı kapasitesini doldurdu, Sabiha Gökçen yeni destekleniyor. Moskova'da 9 tane havalimanı var. (Moskova ile İstanbul'un nüfusu üç aşağı beş yukarı aynı.) 2015 yılında Sabiha Gökçen'in yıllık yolcu kapasitesi 10 milyon olacak (bugün 800 bini yabancı 3 milyon yolcu kapasitesi bulunuyor)" diye yanıt veriyor.
600 milyonu yakıttan
Sabiha Gökçen'i diğer havalimanlarından ayıran iki temel özellik var. Birincisi jet yakıtları satabilmesi ki, bu 20 yılda 600 milyon euro olarak hesaplanıyor.
İkinci olarak da kule hizmetleri hariç tüm yer hizmetlerini verme yetkisi işletmeciye ait. Özdemir, ihaleye girerken yaptıkları değerlendirmede tepe noktasının verdikleri fiyat olduğunu ifade ediyor, "Bizim için son nokta da buydu" diyor.
Özdemir'in Malezyalı ve Hintli ortakları büyük havalimanlarını işletiyor. Konsorsiyumda yüzde 40 hissesi olan Limak pilot şirket. GMR'ın yüzde 40, Malaysia Airport'un da yüzde 20 ortaklığı bulunuyor.
Çebi ekliyor: "Sabiha Gökçen ihalesinde yarışan 5 firma da güçlüydü, havacılık işinde büyük firmalardı, kimliği belirsiz şirket yoktu."
Çebi, Sabiha Gökçen için tanınan ayrıcalıkların da önemli kıymetler olduğunu ekliyor.
Makyol, Mehmet Cengiz'in şirketi Eti Bakır ve Amerikalı ortakları Airport Property Management (Chicago Havalimanı'nı işletiyor) ile ihaleye girip, en yüksek 1.720 milyar euro vermişti.
Atatürk Havalimanı ihalesini 3 milyar dolara alan Akın, "Bizim için sevindirici olan AHL ile rekabet edemeyecekler. Verdikleri bedeli geri almak zorundalar" yorumunu yapıyor.
Ali Sabancı'nın şirketi Esas Holding ile ihaleye giren Akın, "İhale sırasında aslında ben katılımcılara, bu paraya size AHL'yi satayım dedim ama duymadılar" diye konuşuyor.
Artık bu söz espri mi, gerçek mi bilemiyorum ama yaptığım görüşmelerde bir test imkânı da doğdu. Çebi'ye Akın'ın teklifini duyup duymadığını sorduğumda, "Ben duymadım, ama teklif geçerliyse talip olurum" diyor.
ÇORUMÇorum mitingi dönüşünde, Başbakan Tayyip Erdoğan'ın Valilik görüşmesinden çıkmasını bekliyoruz. Erdoğan'ın danışmanları Yalçın Akdoğan, Mücahit Aslan, reklamcısı Erol Olçak ile seçim tahminleri yapıyoruz. Aslan "AKP yüzde 50 oy alırsa seçmen ne mesaj vermiş olacak?" diye soruyor.
Soru, AKP'nin iddiasını da ortaya koyuyor. Danışman kadronun beklentisi AKP'nin Çorum'da 5 milletvekilinden 4'ünü alacağı yolunda.
Baha Bey Caddesi'nde yürürken, cuma namazından dönen AKP'nin Çorum teşkilatı yöneticilerini ve muhtarları dinliyorum...
KÖYDES projesiyle köylere dağıtılan 28 trilyon, belediyelere BELDES kaynaklarından gönderilen 3.5 trilyon lira... Ayrıca Hitit Üniversitesi'nin açılması kararı, Çorum'un teşvikli iller kapsamına alınması, Merzifon'a havalimanı inşaatının başlaması... Her birinin ağzında çok laf birikmiş, halka ne anlatacaklarını iyi öğrenmişler.
AKP'nin birinci sıra adayı sendikacı kökenli milletvekili Agâh Kafkas'a ve ikinci sıra adayı Cahit Bağcı'ya Meclis yolu açık görünüyor. Bağcı, Devlet Planlama Teşkilatı AB Bölgesel Kalkınma Programları Koordinatörü olarak görev yapıyordu.
Çorum'da AKP'nin seçilme olasılığı en düşük adayı bir kadın; İlknur Çetin. Avukat olan Çetin "Yaşım genç, ben beklerim" diyerek bunu yadırgamadığını vurguluyor.
MHP'nin de DP'nin de adayı tartışmalı. DP'nin birinci sıraya koyduğu aday Tahir Mantı'nın çekilip yerini sanayici Uğur Barlık'a bırakması spekülasyonlara yol açıyor.
MHP'nin birinci sıra adayı ülkücü camiada "gazi" diye anılan, eski Ülkü Ocakları Genel Başkanı Muharrem Şemsek'e ilk tepkiyi, ikinci sıra adayı Vahit Kayrıcı vermiş ve hem parti yönetiminden hem adaylıktan ayrılmış.
Alevi dedesinden siyaset ilkeleri
Çorum nüfusunun yüzde 20'sini oluşturan Aleviler, CHP'ye oy veriyor. Bu durum aralarında MHP'ye oy verenler çıkmayacak anlamına gelmiyor. Net durumu öğrenmek için Hacı Bektaş Veli Anadolu Kültür Vakfı Çorum Başkanı Durmuş Aslan'la sohbet ediyorum. Aslan, Hacıbektaş ailesinden Cemalettin Çelebi'nin Atatürk ile yaptığı ve tarihe geçen uzun konuşmasından bir bölüm aktarıyor:
"Atatürk, Çelebi'den yeni kurulacak CHP'ye destek istiyor. Çelebi, Mustafa Kemal Atatürk'e soruyor "C'nin içinde "Cihan cumhurluğu var mı? (uluslararası topluma açık olmak anlamında aktarıyor)", "H'nin içinde "Hakikat olacak mı?", "P'nin içinde paklık var mı?" sorularına aldığı olumlu cevaplardan sonra Bektaşiler CHP'ye oylarını verirlerdi."
Türkiye Esnaf ve Sanatkârlar Konfederasyonu Başkanı Derviş Günday'ın Alevi olması da bu oylara talebi gösteriyor. CHP önceki seçimlerde Alevi adayı ikinci sıraya koyarak, pozisyon alırdı, bu kez ilk sıraya koyarak ikinciliği garantilemeye çalışıyor.
Çorum Sanayi ve İşadamları Derneği Başkanı ve makine imalatçısı Zafer Kayılı "Teşvik yasasının Çorum'a gelmesinden dolayı kazançlı olmama rağmen, bu uygulamaya karşıyım. Teşvikler bölgesel değil, sektörel olmalıydı" diyor.
Eğitim ve iş olanaklarına odaklanan gençler GP ve MHP'yi tartıyor. Çorum'da GP'nin de oy potansiyelinin olması MHP'yi etkiliyor.
TAHMİN: AKP'nin 3 milletvekili çıkarması sürpriz olarak algılanıyor. Çorum ortalaması 2 AKP, 2 CHP'yi yansıtıyor. Diğer 1 milletvekilliği için MHP ile DP çekişiyor.
AMASYAKentin her köşesinde, AKP yönetiminin yolsuzluk iddialarına yer veren "Tempo'nun haberi" konuşuluyor. Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın, İstanbul Büyükşehir Belediye (İBB) Başkanlığı dönemindeki ekibinde yer alan AKP Genel Başkan Yardımcısı ve Amasya Milletvekili Akif Gülle ile AKP Amasya Milletvekili olarak Meclis'e giren Hamza Albayrak, AKP Amasya İl Başkanı Mustafa Yıldız ile karşı karşıya kaldı.
Erdoğan'ın Belediye Başkanlığı döneminde İBB Teftiş Kurulu Başkanı da olan Albayrak, Yıldız'ın görevden alınmaması üzerine partisinden istifa etti. Bu olayda, Gülle'nin sessizliğini korumasının faturası, AKP'ye 22 Temmuz'da çıkacak. Amasya'daki Ziraat Odası, Esnaf Odaları seçimlerinde AKP'nin desteklediği adayların kaybetmesi, genel seçim sonucuna bir işaret olarak yorumlanıyor.
AKP'nin Amasya'dan oy almasını sağlayacak etkenler de yok değil. Merzifon Organize Sanayi Bölgesi'ndeki yatırımlar, Merzifon'a havalimanı inşaatının başlanması yörenin kalkınmasının işareti sayılıyor.
Amasya 3 milletvekili çıkarıyor. 2002 seçimlerinde bunun 2'sini AKP (Albayrak ve Gülle), 1'ini (Mustafa Sayar) CHP almıştı. CHP genel başkanlığı yarışında Baykal'a karşı Şişli Belediye Başkanı Mustafa Sarıgül'ü destekleyen Sayar, partisinden istifa edip bağımsız olmuştu. Albayrak'ı da dikkate alırsak, Amasya'nın üç vekilinden ikisi, siyaset eksenini kaydırdı.
Alevilerin oylarına MHP de talip
CHP ve MHP'nin AKP'den oylarını geri alacakları beklentisi hâkim. CHP ve MHP Amasya'da Alevi seçmeni ikinci sıra adayları ile yakalamaya çalışıyor. Amasya'da Alevi adaylar MHP'de Sadık Aslan, CHP'de Sedat Ulusoy.
MHP'nin birinci sıra adayı milli güreşçi Mahmut Demir. Demir henüz 17 yaşında "dünya şampiyonu" olmuş ve o tarihte cebine koyduğu 5 milyon dolarlık ödülle, ekonomik özgürlüğünü ilan etmiş.
130 bin üyeli Pancar Üreticileri Kooperatifi'ni kuran Demir, çiftçiye devletten önce prim dağıtabiliyor.
Tarım kesiminin gönlünü çelen Demir'in estirdiği rüzgârın arkasında son iki ayda kente gelen 5 şehit cenazesinin gözyaşları da bulunuyor.
Amasya'da yükselen milliyetçilik CHP'yi de kaldırıyor. CHP'nin birinci sıra adayı Hüseyin Ünsal üst üste iki dönem Merzifon Belediye Başkanlığı yaptı. "Türkiye'de ilk cemevi açan başkan" olarak anılıyor.
CHP Amasya Kadın Kolları Başkanı Serpil Pırgöz, "Çaldığımız kapıdan içeri davet ediliyoruz, bu bize olan özlemi gösteriyor" diyor.
Amasya'nın tam ortasından geçen Yeşilırmak boyundaki evler restore edilmiş. Kenti, gece ışıklandırılan Kral Kaya Mezarları'nın bulunduğu dağlar sarıyor. Amasya'da uluslararası yarışçıların katıldığı yamaç paraşütü etkinlikleri yapılıyor. 8 oteli ve toplam 1000 yatak kapasitesi bulunan Amasya'da turizm yalnızca bir potansiyel!
Nargile, Amasya'nın yerel el sanatı. "Jet Mıstık" diye anılan Mustafa Sofu, tanesi 100 YTL'ye satılan bakır el işlemesi nargileleri gösteriyor; pazar yok.
Bir başka nargile imalatçısı Aydın Sırmalı, "1990-1996 arasında bu işten bir araba, bir ev sahibi oldum. Şimdi geçinemiyorum" diye yakınırken Amasya Ziraat Odası Başkanı Mustafa Baş, "Elmaları söküp, kiraz dikiyorlar. Çiftçinin alım gücü kalmadı" diyor.
TAHMİN: Amasya'da CHP ve MHP'nin birer milletvekili çıkarması kesin, ikinci milletvekilini çıkarmaları AKP'nin il barajına takılmasına bağlı. Bu durumda MHP ve CHP'nin ikinci vekili çıkarma şansı artıyor.
syilmaz@milliyet.com.tr
Yazarın eski yazılarına ulaşmak için tıklayın
