Nobelli yazar sendromu

Güzel romanlar yazıp kışkırtıcı siyasi konuşmalar yapan Nobelli edebiyatçılardan Portekizli Jose Saramago, 'ülkesinin İspanya ile birleşmesinin kaçınılmaz olduğunu' söyleyerek ülkesini karıştırdı

DIŞ HABERLER SERVİSİ

1998 Nobel Edebiyat Ödülü'nü alan Portekizli yazar Jose Saramago, ülkesinin önünde sonunda büyük komşusu ve ezeli rakibi İspanya ile birleşmek zorunda kalacağını söyleyerek Portekiz'deki bağımsızlıkçı çevrelerde eski bir korkuyu yeniden alevlendirdi.
Hafta sonunda Portekiz'in başkenti Lizbon'da "Diario de Noticias" gazetesine demeç veren Saramago, "İspanya ile birleşmenin kaçınılmaz olduğunu" vurguladı, ardından İber Yarımadası'nın birleşerek 55 milyonluk tek bir ülke olmasının hem Portekiz hem de İspanya'nın çıkarına olacağını ileri sürdü.
10 yıldan beri İspanya'nın Lanzarote Adası'nda yaşayan ve "Richardo Reis'in Öldüğü Yıl" adlı romanıyla ünlenen Saramago, "İber Yarımadası'na baktığımızda ne görüyoruz? Farklı dil konuşup barış içinde yaşayan, farklı ulusal kimlikli bölünmemiş bir bütün görüyoruz" dedi.
Portekiz halkının veya kültürünün İspanya ile birleşmeden bir zarar görmeyeceğini ifade eden Portekizli yazar, "Portekizce konuşmaya devam edeceğiz. 10 milyonluk nüfusumuzla sınırları kaldırıp idari ve yapısal bütünleşmeye gitmek yalnızca yarar doğurur" diye konuştu. 90'ların başında çok tartışılan "İsa'ya Göre İncil" adlı kitabı yüzünden dönemin muhafazakâr hükümetiyle anlaşmazlığa düşüp ülkesinden ayrılan Saramago, İspanya ile bütünleşme konusundaki görüşlerinin ülkesine olan kızgınlığından kaynaklanmadığını kaydetti.
Ancak Saramago yine de ülkesinde topa tutuldu. Eski Dışişleri Bakanı ve Madrid Büyükelçisi Martins da Cruz, Saramago'nun demeç verdiği gazeteye yaptığı açıklamada, Nobelli yazarın vizyonunun 19. yüzyılda kaldığını, 21. yüzyıl vizyonunu yansıtmadığını savundu. Da Cruz, "Dışarıda yaşayıp Portekiz'den nefret etmek çok kolay. Zor olan Portekiz'in çıkarlarını savunmak. Saramago'nun yapamadığı şey de bu" şeklinde konuştu. Saramago'ya öfke bununla da kalmadı. Siyasetçiler, Saramago'nun çıkışını büyük İspanyol bankalarının birkaç ay evvel Portekiz bankalarını satın almasıyla ilişkilendirdiler.
3 yıl önce Portekiz'de yapılan bir kamuoyu yoklamasında Portekiz tarihinin en önemli 2. olayı olarak 1640'ta İspanya'dan ayrılması gösterilmişti. Bu yılın başında yapılan bir yoklamada da, Saramago'nun İspanya ile birleşme fikri yüzde 28 dolayında destek bulmuştu.



İspanyol gazeteciyle evlendi

Portekiz'in İspanya ile birleşmesini savunan Nobelli yazar Jose Saramago, kişisel olarak bütünleşmeyi önceki gün İspanyol kadın gazeteci Pilar del Rio ile Granada'da evlenerek gerçekleştirdi.
Şiir, deneme, öykü ve roman dallarında, ilk kitabı "Günah Ülkesi"nin (Derra do Pecado) yayımlandığı 1947'den beri 32 eseri bulunan Jose Saramago'ya ilgi, 1998'de Nobel Edebiyat Ödülü'nü almasının ardından ülkemizde de arttı.
85 yaşındaki yazarın Türkçe'ye çevrilen kitapları şunlar: "Bütün İsimler", "Körlük", "Umut Tarlaları", "Baltasar ve Blimunda", "Richardo Reis'in Öldüğü Yıl", "Lizbon Kuşatmasının Tarihi", "Bilinmeyen Adanın Öyküsü", "Yitik Adanın Öyküsü", "İsa'ya Göre İncil", "Ölüm Bir Varmış Bir Yokmuş".