Fikret BİLA Yön

Anketler arasındaki fark

Anket pazarı çekişmeli geçiyor. Anket şirketleri sık sık kamuoyunun eğilimini yansıtıyorlar. Anketlere bakarsanız partilerin alacakları tahmini oy oranlarının bini bir para...
Acaba partilerince almak istedikleri oy oranını belirleyip ondan sonra mı sipariş veriyorlar, diye düşünülebilir ama olan tam da o değil. Neden, derseniz. Anket sonuçları partilerin kendi anketlerinin de çok üstünde çıkıyor. Parti anketlerinden daha partili sonuçlar!
Akla şu soru geliyor:
Bu kamuoyu aynı kamuoyu değil mi?
Demek ki değil. Aynı kamuoyu olsa anket sonuçları birbirinin aynı olmasa da genel eğilim olarak yakın seyretmeleri gerekmez mi?
Bizim anketler seyretmiyor...

Örnekler
Kamuoyunun dikkatle izlediği örneklere göz atalım...
Tarhan Erdem'in yönetimindeki KONDA'ya göre AKP yüzde 48'e dayandı, CHP yüzde 19'un altında.
AKP yüzde 47.9, CHP yüzde 19.5, MHP yüzde 14.1, DP yüzde 5.1, GP yüzde 4.1, bağımsızlar yüzde 6.4.
Adil Gür'ün yönetimindeki AG'nin sonuçları da KONDA'yı destekler nitelikte. AG'nin ulaştığı sonuçlar:
AKP yüzde 47-50, CHP yüzde 18.5-21, MHP yüzde 13-14.5, bağımsızlar yüzde 5-6, DP yüzde 5-6, GP yüzde 4.5-5.5.
Hakan Bayraktar'ın yönetimindeki SONAR'a bakıyoruz...
AKP yüzde 40, CHP yüzde 18.73, MHP yüzde 15.03, GP yüzde 7.56, DP yüzde 7.50.
YÖN-ARA'nın anket sonuçları ise şöyle:
AKP yüzde 30.5, CHP yüzde 27.8, MHP yüzde 14.1, bağımsızlar yüzde 6.1.
10 puanlık bantlarda yer alan tahminler de yayımlandı. Örneğin AKP'yi yüzde 45-55 aralığında gösteren sonuçlar verildi.
Örnekleri çoğaltmak mümkün...
Anketler arasında 8-10, hatta 18 puanlık farklar var ki, bunu bilimsel yanılma payı olarak görmek çok zor...
Bu sonuçlara bakarsanız eğilim veren kamuoyu aynı kamuoyu değil.
Anketlerin hepsi doğru çıkmayacağına göre akla şu soru geliyor:
Seçim sonrasında yine 8-10 puanlık yanılmalar ortaya çıkarsa bu anketleri yapan şirketlerin sorumluları durumu nasıl izah edecekler?
O zaman akla şu soru geliyor: Acaba bu anketler seçmenin yönelimini ortaya çıkarmak için mi yapıldı, yoksa seçmeni yönlendirmek için mi?
Ve bunun bir yaptırımı yok mu?
"Yanılmışız" deyip geçilecek mi?

Bilimsel araştırma
Anket yapan firmalar çok da yeni değil...
Bu çalışmaların gerçekten kamuoyunun eğilimini ortaya çıkarmak için mi, yoksa siparişi verenlerin beklentisine uygun biçimde mi yapıldığının anlaşılması çok önemli...
Bu sonuç bir bilimsel çalışmayla irdelenebilir.
Örneğin üniversiteler böyle bir araştırma yapabilirler. İletişim fakültelerinin öğretim üyeleri anketleri karşılaştırmalı olarak analiz eden bir bilimsel araştırma yapsalar, çok ilginç sonuçlar ortaya çıkacaktır.
Hangi anket şirketi ne tahmin etmiş, seçim sonuçları ne olmuş?
Geriye doğru yapılacak bir çalışmayla durum ortaya çıkar. Bu arada anketlerin hangi bilimsel ölçülerle yapıldığı, soruların nasıl oluşturulduğu, deneklerin nasıl seçildiği, bunların sonuçlara etkisi gibi detaylar da ortaya çıkarılabilir.
Çıkarılmalıdır...

fbila@milliyet.com.tr