
|
|
|
 |
|
|
Sağlıklı antrenman önerileri
Bence / Fatih Tanfer
Çocuklarını spor okullarına yollayan aileler ve yeni sezon çalışmalarına başlayan her kategorideki amatör küme futbol oyuncularında, geçtiğimiz yıl Vestel Manisalı Meduna’nın Galatasaray maçında başına gelen üzücü olay ve bu yıl hava sıcaklıklarının üst düzeye çıkması şüphesiz bir endişe yarattı.
Okuyucularımdan gelen sorularda ve yapılan sohbetlerde, böyle ortamlarda doğan sıkıntıları, sebepleri ve neler yapılması konusundaki belirsizlikleri ortadan kaldırmak amacıyla bu konuda uzman U-17 Milli Takımı’nın ve El Mikro Cerrahi Hastanesi (EMOT) spor hekimi Metin Ergün’le bu konuları konuştuk.
Isı şartları ve performans
Metin bey sıcak ortamda egzersiz hakkında ne söyleyeceksiniz?
Sporcular çok farklı ısı şartlarında performans göstermek zorundadırlar. Hava sıcaklığı 20 dereceyi aştığında ısı stresi artmakta ve yorgunluk daha kısa sürede gelişmektedir. Sezon başında yapılan müsabaka ve antrenmanlarda hava sıcaklığı 30-35 derece olmaktadır.
Bu durumda vücut ısısının normal düzeyi olan 37 derecenin korunması için bazı fizyolojik mekanizmalar devreye girmesi gerekir. Sıcak ortamda egzersizde çevre ısısı ile deri ısısı arasında ve deri ısısı ile gövde ısısı arasında ilişki önemlidir.
Maksimal bir egzersizde vücut metobolizması 20 kat artar. Isı kaybı mekanizmaları devreye girmezse vücut iç ısısı her beş dakikada bir derece artar. Sıcak ortamda yapılan yüksek tempolu ve uzun süreli egzersizler sırasında sıklıkla ısı stresi ortaya çıkabilmektedir.
Isının yanında nem oranının da yüksek olması sporcunun en önemli ısı kaybetme yolu olan terleme ve bu terin buharlaşma oranını olumsuz etkileyerek ısının zararlı etkisini artırmaktadır.
Renkli bayrakların önemi
Isı stresi riskini gösteren renkli bayrak uygulaması nedir?
1) Kırmızı bayrak (WBGT 23-28 derece) Yüksek riski ifade eder. Bütün sporcular ısı yaralanmasının mümkün olduğunu bilmelidirler.
2) Amber renkli bayrak (WBGT 18-23 derece) Orta riski ifade eder. Yarışmanın başlangıcındaki hava ısısı muhtemelen nem oranı ve çok defa radyasyon ısısı, eğer koşu sabah veya öğleden sonranın başında yapılıyorsa koşu sürecince artar.
3) Yeşil bayrak (WBGT 18 derece) Düşük riski ifade eder. Riskin düşük olduğunu gösterir.
4) Beyaz bayrak (WBGT 10 derecenin altında) Tam tersi aşırı ısı kaybında donma belirtileri olabilir. Özellikle uzun süreli, nemli ve rüzgarlı ortamlarda yapılan egzersizlerde soğuk vurması ve donma riski artar.
WBGT 31 dereceden büyük olduğu durumlarda müsabakaya izin verilmemelidir. Isı stresini belirlemede en güvenilir ölçüm ıslak hazneli termometrelerle sağlanır.
Metin Ergün’le yazımın ikinci bölümünde ısı hastalıklarının önlenebilmesi için yapılması gerekenler konusunda verdiği bilgileri sizlerle paylaşacağım. Ayrıca gelebilecek sorularınız hakkında da kendisinden alacağım açıklayıcı bilgileri bu satırlarda sizlerle paylaşacağım.
Sağlıklı günlerde ve sağlıklı ortamlarda sporun çok önemli olduğu unutulmamalıdır.
ege@milliyet.com.tr
|
|
|

|
|