Cafe
Sanal âlemde her şeyin borsası var, traktör, rüzgâr türbini ve tekne bile satılıyor
Pazardan değil 'tahta'dan
Sanal âlemde kurulu borsalarda da işlemler benzer şekilde oluyor. İsteyen girip tahtadan bir traktör, tekne alabiliyor veya en ucuz taşıma şirketini bulabiliyor
Ahmet Destici
Rüzgâr türbininden traktöre, tekneden katı atığa kadar birçok ürün internette açılan borsalarda işlem görüyor. Zeytin, çay, kumaş ve çelik gibi belli bölgelere özgü ürünlerin borsaları işlem hacimlerini artırıyorlar. Bu sanal borsalarda fiyatlar tamamen borsa koşullarıyla belirleniyor. Çoğu bir yıl önce kurulan sanal borsalarda üye sayısı bazılarında 15 bine kadar çıkıyor. Üyelik şimdilik ücretsiz. Sıkı işleyen kurallar içinde Hollanda'dan ikinci el rüzgâr türbini almak ya da 'borsa tahtası'ndan çok uygun fiyata yeni bir traktör almak mümkün. Örneğin lojistik borsası yükünü en uygun fiyata taşıtmak isteyenlere hizmet veriyor.
Günde 15 tekne satıyor
Borsaların en eskisi iki yıldır yayında olan tekne borsası. Yaklaşık 15 bin üyesi var. Sitede her cins tekne işlem görüyor. Tekne alan ya da satan üyeden 50 YTL ile 500 YTL arasında katkı payı isteniyor ama zorunlu değil. Site yönetici Sema Eren, "İlgi çok iyi. Dünyadaki ilk 100 bin sitenin içindeyiz. Günde ortalama 10 bin kişi ziyaret ediyor. Günde ortalama 15 tek satılıyor" diyor.Alternatif enerji borsası
Rüzgâr türbinleri de sanal âlemde işlem gören ilginç ürünlerden. Hollanda, Danimarka, Almanya gibi ülkelerden gelen ikinci el türbinler, yenisine göre yüzde 70 daha ucuz. En az 15 yıl daha kullanılabiliyor. Dünya üzerinde de çok yaygın.Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği'nin (TOBB) açtığı katı atık borsasında ise plastikten çeliğe, tahtadan ipliğe kadar her türlü ürünün yeniden işlenebilir atıkları için tahtalar açılıp kapanıyor. Site, sanal borsaların en kurumsalı olarak dikkat çekiyor.
Traktör, çay ya da kumaş
Türkiye'nin tek traktör borsası ise bir yıl önce Ali Vural tarafından açıldı. Şimdiye kadar 5 bin euro yatırım yaptığını belirten Vural şöyle konuşuyor: "İnternet kullanan genç çiftçiler müşteri kitlemiz. Üye sayımız az ama sürekli artıyor. Yakında aidat sistemine geçeceğiz."
Tescilli marka satılıyor
İnternet borsalarında şirket ya da tescilli marka almak da mümkün. Site yetkilisi Almula Tapçı, siteyi diğer ülkelere de taşımak istediklerini belirterek, "Amacımız Rusya ve Doğu Avrupa'da faaliyet göstermek" diyor.Çay, zeytin, çelik ve kumaş borsaları da son bir yılın en çok işlem hacmi olan borsalarından. Hepsi kendi bölgelerinden yayın yapıyor. Çelik borsasında her türlü boru, sac için ihale de açılabilirken, zeytin borsasında tüm yağdan sabuna kadar tüm yan ürünlerin yanında zeytinlik kiralamak da mümkün.
Şirket borsasında 40 şirket satılmış
www.ruzgarborsasi.com
Rüzgâr türbini alınıp satılıyor. İki ay önce açıldı. İngilizce de yayın yapıyor. Yıllık 3 milyon euro'luk satış hacmi hedefliyor.
www.traktörborsasi.com
İkinci el traktörler işlem görüyor. Bine yakın üyesi var. Bir yıl önce açıldı.
www.sirketborsasi.com
İki ay önce kuruldu. Şimdiye kadar 40 şirket el değiştirdi. Butik oteller çok ilgi görüyor. Girişimciler için franchise seçenekleri var.
www.markaborsasi.comTescillenmiş hazır markalar satılıyor. Patent, faydalı model ve hazır tasarımlarda mevcut.
http://atikborsasi.tobb.org.tr
TOBB'un hizmeti olan sitede plastikten cama, tekstilden gıdaya, birçok sektörün atıklarını bulmak mümkün.
www.cayborsasi.com
Trabzon'dan yayın yapan site tüm çay markaları işlem görüyor. Toptan kuru çay alıp satmak da mümkün.
www.zeytinborsasi.com
Zeytiniyle ünlü Gemlik'ten yayın yapıyor. Yağ, sabun gibi ürünlerin yanında zeytin fidanı alınabiliyor, zeytinlik kiralanabiliyor.
www.celikmarket.com
Ereğli'de kuruldu. Türkiye'nin tek çelik borsası. Borsa tahtası sabah 9'da açılıyor, 17:30'da kapanıyor. Her türlü çeklik ürününü bulmak mümkün.
www.kumasborsasi.com
Bursa'dan yayın yapıyor. Kumaş ve iplik satıcıları ile alıcılarını biraraya getiriyor.
Tahtadaki yükler müşteri bekliyorLojistik borsası en çok ilgi çeken sanal borsalardan. Her türlü yük işlem görüyor. Tüm işlemlerin bilgisayardan yapıldığı lojistikborsasi.com adlı sitede adımlar şöyle gerçekleşiyor:
