İSTANBUL

BÜYÜKŞEHİRLERİN SEÇMEN HARİTASI NASIL DEĞİŞTİ?

AKP denize doğru ilerliyor

AKP 22 Temmuz'daki seçimleri İstanbul'da 'açık ara' önde bitirmesine rağmen, Boğaz'ın kıyı semtlerinde CHP'yi geçemedi. AKP, oyları iç kesimlerden ve varoşlardan aldı

Serhat Oğuz

İstanbul'da AKP'nin "açık ara" zaferine işaret eden seçim sonuçlarını mikro düzeyde inceleyince çarpıcı veriler ortaya çıkıyor. İstanbul'da oyları geçerli sayılan 5 milyon 729 bin 885 seçmenin yüzde 45.26'sına tekabül eden 2 milyon 589 bin 369'unun desteğini alan AKP, tek başına rakiplerinin tamamına yakın düzeyde oy toplarken 70 milletvekilliğinin de 39'unu kazandı. Şehrin 32 ilçesinin 6'sında birinci parti olabilen CHP'nin seçmeni daha çok kıyı kesiminde yoğunlaşıyor. AKP'nin genelinde başarılı olduğu Üsküdar, Beykoz, Sarıyer gibi ilçelerin denize yakın mahallelerinde CHP öne çıkarken, iç kesimler ve varoşlarda AKP patlaması gözleniyor. CHP'nin birinci parti olduğu kıyılarda da AKP zorlaması dikkat çekiyor.
Sadece Kadıköy, Adalar, Beşiktaş, Şişli, Bakırköy ile yazlık konutların odaklandığı Silivri'de birinci parti olan CHP'nin AKP'nin hâkim olduğu ilçelerdeki desteği çok düşük oranlarda kaldı. AKP ise CHP'nin önde olduğu bazı ilçelerde yüzde 30'lara varan oranlarda destek buldu. Örneğin, CHP'nin oyların yüzde 38'ini alarak birinci olduğu Şişli'de AKP de oyların yüzde 32'sini topladı.
Ancak AKP, belediye yönetimini elinde bulundurduğu Adalar ilçesinde bir varlık gösteremedi. Adalar'da yüzde 42 oy oranına ulaşan CHP, burada AKP'yi ikiye katladı.

CHP'nin teselli üçgeni

CHP'nin AKP'yi en açık farkla geride bıraktığı ilçe Beşiktaş oldu. Genel görüntünün tersine döndüğü Beşiktaş'ta oyların yüzde 53'ünü alan CHP, AKP'nin burada yüzde 18'de kalan desteğini üçe katladı. CHP'nin Beşiktaş'taki oyları, 2002 seçimlerine (yüzde 47) göre 6 puan arttı.
Bakırköy'de de AKP'nin oyu yüzde 22.49'da kalırken, CHP yüzde 50'ye yaklaştı. CHP, bu ilçede 2002'de yüzde 42 olan oy desteğini yaklaşık 7 puan yükselterek yüzde 20 dolayında artırdı.
CHP, geleneksel olarak güçlü olduğu Kadıköy'de de 2002'de yüzde 43 olan oy oranını 22 Temmuz'da yüzde 48.9'a çıkardı.
AKP, denize kıyısı olan ve alkol yasağını temsil eden kırmızı nokta tartışmasıyla da gündeme gelen Üsküdar genelinde yüzde 47'ye ulaşıyor. AKP, bu ilçedeki en yüksek oranı yüzde 61 ile Başbakan Tayyip Erdoğan'ın evinin bulunduğu Emniyet Mahallesi'nde yakalamış. Aynı mahallede CHP'nin oy oranı yüzde 15.
Ancak Üsküdar'ın sahile yakın bölgelerinde CHP oylarında nispi artış görülürken, AKP'nin buralarda da iddialı olduğu dikkat çekiyor. Aydın ve sanatçıların gözde semtlerinden olan ve Mülkiyeliler Birliği'ne de ev sahipliği yapan Kuzguncuk'ta CHP'nin oyu yüzde 39 olurken, AKP yüzde 32 ile onu izliyor.

Ulus'ta AKP sürprizi

Tarihi yarımadaya bakan cephesiyle Boğaz'ın en güzel manzarasına sahip olduğu düşünülen Salacak'taki sıralama da CHP yüzde 42, AKP yüzde 28 şeklinde.
Üsküdar sınırlarındaki Kandilli'den CHP yüzde 42, AKP yüzde 28 oy oranıyla çıktı. Baykal ile Erdoğan'ın gizli buluşmasına ev sahipliği yapan Beylerbeyi'nde oranlar birbirine çok yakın: CHP yüzde 38 - AKP yüzde 35.
CHP'nin yüzde 53 ile İstanbul'da rekor kırdığı Beşiktaş, mahalle bazında incelendiğinde ilginç veriler dikkat çekiyor. Örneğin İstanbul'un en varlıklı ve eğitimli kesimini barındıran semtlerden biri olan Ulus'ta AKP'nin iddiası gözden kaçmıyor. Ulus'taki Bernar Nahum İlköğretim Okulu'nda kullanılan oyların yüzde 29.2'si iktidar partisine gidiyor.
Aynı okulda CHP yüzde 43.9, MHP ise yüzde 10.8 oy aldı.
Ulus'taki bu tabloya rağmen Beşiktaş sınırlarındaki diğer semtler farklı. CHP Akatlar'da AKP'yi 4'e, Arnavutköy'de 2'ye, Balmumcu'da 3'e katladı. AKP birbirine çok yakın olan, ancak aralarında gelir uçurumu bulunan mahallelerden Karanfilköy'de birinci parti olurken Akatlar, Ulus ve Etiler'in birinci tercihi CHP oldu.

Çiller'li Yeniköy 'AKP' dedi

Avrupa yakasında sahil boyunca Sarıyer'e kadar yer alan semtlerin tamamında CHP birinci parti. Ancak AKP, eski Başbakan ve DYP Genel Başkanı Tansu Çiller'in de seçmenleri arasında yer aldığı, yalılarıyla ünlü Yeniköy'de birinci parti oldu. Sarıyer ilçesi sınırlarında bulunan Yeniköy'de 8 bin 864 geçerli oyun 3 bin 784'ünü AKP, 2 bin 772'sini CHP aldı. Yeniköy'de, Çiller'in 2002'deki seçim yenilgisi üzerine genel başkanlığından çekildiği DP'ye (DYP) yüzde 5'in altında oy çıktı.

Tarabya'da CHP

Sarıyer sınırları içinde yer alan, Cumhurbaşkanlığı Huber Köşkü ve Kalender Orduevi'nin de bulunduğu Tarabya'da da oyların yüzde 42'si CHP'ye gitti. Boğaz'ın tavernalarıyla ünlü bu semtinde AKP'ye çıkan oy da yüzde 31'i buldu.
AKP, diğer ilçelerde olduğu gibi Sarıyer'de de denizden iç kesimlere gidildikçe oyunu artırdı. Örneğin, Fatih Sultan Mehmet Mahallesi'nde oyların yüzde 48'ini AKP, yüzde 26'sını CHP aldı.
AKP'nin en zayıf kaldığı ilçeler Kadıköy ve Adalar oldu. Kadıköy genelinde yüzde 26, Adalar'da yüzde 23 oy alan AKP'ye en az oy Bağdat Caddesi'nden çıktı. Fenerbahçe Lisesi'ndeki sandıklarda AKP sadece yüzde 8 oranında oy alırken CHP yüzde 61.76'yı buldu.
AKP hükümeti döneminde kaçak olduğu tartışmalarıyla mahkemelik olan Acarkent ve Acaristanbul'un da yer aldığı Beykoz Acarlar Mahallesi'nde AKP, İstanbul'daki en düşük oy oranlarından birini aldı. AKP'nin yüzde 10'da kaldığı Acarlar Mahallesi'nde CHP'ye yüzde 63 oranında oy çıktı.
Genel değerlendirmede AKP'nin oyların yarısını aldığı Beykoz'da CHP'nin birinci olduğu mahallelerden birisi de Anadoluhisarı oldu. Erdal İnönü'nün oturduğu yalının da bulunduğu Anadoluhisarı'nda CHP oyların yüzde 44.73'ünü, AKP yüzde 25'ini aldı. Ancak AKP, Beykoz'un köylerinde yüzde 50'yi aşan oranlara ulaştı.

AKP'nin Sultanbeyli zaferi

Anadolu yakasında Kartal, Pendik, Tuzla gibi, varoş mahalleleri de bulunan sahil ilçelerinde ciddi farklarla birinci parti olan AKP, gecekondunun hâkim olmadığı Maltepe'de CHP ile başa baş yarıştı.
AKP'nin oy rekoru kırdığı, şehrin en muhafazakâr ilçelerinden biri olan Sultanbeyli'deki sonuçlar da çarpıcı veriler içeriyor. İlçedeki oyların yüzde 67'sini alan AKP'nin buradaki en yakın takipçisi olan CHP'nin seçmen desteği yüzde 7.
Sultanbeyli Battalgazi Mahallesi Şehit Öğretmen Hamit Sümen İlköğretim Okulu'nda oyların yüzde 74.43'ü AKP'ye giderken aynı tabana hitap eden Saadet Partisi yüzde 5'i aşamadı.

Çarşamba'yı 'AKP seli' aldı

İsmailağa cemaatinin etkin olduğu Fatih Çarşamba'da AKP-SP rekabetinde ipi yüzde 61'e çıkan AKP göğüsledi. AKP'den çok geride kalmakla birlikte SP bu mahallede yüzde 19 oranına ulaşmayı başardı.
AKP'nin desteklenmesine karar verilen cemaat seçim öncesinde büyük bir kavgaya sahne olmuştu. Seçim öncesi bir SP'linin, cemaatin önde gelen isimlerinden Zekeriya Yücedal'ın telefonunu gizlice kendisine yönlendirerek oyların SP'ye verilmesini istemesi, kamuoyunun merakını "İslami kurallara uygun yaşama iddiasındaki" bu mahallenin iki muhafazakâr parti arasındaki tercihinin nasıl olacağına yöneltmişti.


AKP oylarını 8, MHP 5, CHP 2.5 puan artırdı

AKP, İstanbul genelinde oylarını 3 Kasım 2002 seçimlerine oranla 8 puan artırdı. 2002'de yüzde 37.20 oranında destek bulan AKP oyunu yüzde 45.26'ya çıkarırken, CHP de yüzde 24.06'dan 26.96'ya yükseldi. GP, ciddi bir gerilemeyle yüzde 8.22'den 3.77'ye geriledi. MHP, yüzde
5.04 olan oyunu yüzde 10.44'e çıkardı.



MHP, İstanbul'da en istikrarlı parti

MHP, bütün ilçelerde en istikrarlı parti olarak dikkat çekti. MHP'nin oyları Üsküdar, Avcılar, Sultanbeyli, Beşiktaş gibi birbirinden farklı seçmen kitlelerinin yer aldığı ilçelerde genelde yüzde 8-12 bandında kaldı. Genelde bu oy dilimine demir attığı gözlenen MHP'nin Çatalca ve Gaziosmanpaşa'da yüzde 21 oranına ulaşması dikkat çekti.


Bağımsızlar 'biz de varız' dedi

Daha önceki seçimlerde yüzde 1'in altında seyreden bağımsız oyları, bu kez DTP'ın bağımsız adaylarla katılması ve Ufuk Uras, Baskın Oran gibi iddialı isimlerin yarışa tek başına katılmasıyla patlama yaşadı. İstanbul genelinde oyların yüzde 5.78'ini bağımsızlar aldı. DTP'nin desteklediği Ufuk Uras ve Sebahat Tuncel TBMM yolunu tuttu.