Güngör URAS Olayların içinden

Halk da devlet de harcamasın (!) (İş ki, dengeler tutsun)

Herkesin kendine göre bir dengesi, bir bekleyişi var. n Halkımız refah özlemi içinde. Refah insanların gelirinin artması, daha çok harcamasıyla gerçekleşir. Devletin daha çok hizmet harcaması yapmasıyla gerçekleşir.

Devlet çarkına kumanda eden hükümet, halkın refah özlemini cevaplamak, halkın hizmet bekleyişini cevaplamak için harcama yapma baskısı altında.

Geliniz görünüz ki Merkez Bankası, enflasyonu aşağıya çekme misyonuna soyunmuş. Bunun için halkın tüketim harcamalarının kısılmasına dönük para politikası uyguluyor. Hükümeti de harcamalarını kısmaya dönük sıkı maliye politikası uygulamaya zorluyor.

IMF ise Türkiye'nin, borç ödemelerini aksatmaması için, borç faizi ve borç taksiti ödemelerine bütçeden daha fazla para ayırmasında ısrarcı oluyor.

IMF'nin ve Merkez Bankası'nın bekleyişlerinin gerçekleşmesi, kâğıt üzerindeki dengelerinin tutması için ise:

Hükümetin daha fazla vergi toplaması,

Bütçeden daha az hizmet harcaması yapması,

Özetle, hem halkın tüketimini hem de halka dönük harcamaları kısması gerekiyor.

Vergi refaha bağlı
İyi de... Burada bir "yumurta-tavuk" ilişkisi var. Halkın refahı (geliri-harcamaları) kısılınca, bütçenin gelirleri de azalıyor. Çünkü bütçe gelirinin artması, halkın gelirinin ve harcamalarının artmasına bağlı. Halkın geliri ve harcaması artacak ki, vergi gelirleri artsın.
(Halk daha fazla vergi ödeyemez hale gelince hükümetler, halkın varlıklarını satarak açığı kapatmak zorunda kalıyor.)
IMF destekli İstikrar Programı'nın 5 yıldır kaptanlığını yapan Merkez Bankası'nın Başkanı, geçen hükümete mesajı verdi: "Harcamalar arttı. Biz parayı dizginleyeceğiz. Hükümet de önlem almalı. Bütçeyi dizginlemeli." Böylece, halkımız daha az gelire, daha az harcamaya, daha az hizmete mahkûm edilmeli ki... Dengeler bozulmasın!
Kimse sorgu sual edemiyor: Beş yıldır uygulanan sıkı politikalara rağmen bu dengeler neden bir türlü sağlamlaştırılamadı... Bir üfürükte dengeler bozuluyor? Dengeler bozulmasın diye halkın geliri ve harcamaları daha ne kadar süre kısılacak?
Merkez Bankası Başkanı, 2007 yılının ilk 6 aylık bütçesinin kötü olduğuna inanıyor ki, "bütçede önlem" istiyor.

Vergi geliri artmıyor
Acaba bu yılın 6 ayında bütçe rakamları neyi gösteriyor ?

Geçen yıla göre vergi gelirlerinde 6 ayda sadece 4.6 milyar YTL artış gerçekleşti. Ya halkın vergi verecek kadar geliri ve harcaması artmamış ya da Maliye vergi toplamayı becerememiş. Bunun başka izahı yok.

Varlık satışları gelirleri ve diğer gelirler vergi gelirlerinin üzerinde.

Geçen yıla göre arttı denilen bütçe giderlerinin toplamı 19.0 milyar YTL. Bunun da 4 milyar YTL'si faiz gideri artışından kaynaklanıyor. Altı ayda faiz gideri vergi gelirinin yüzde 38'ini yutmuş.

Vergi gelirlerinin yüzde 53'ü de personel ödemelerine, bunların sosyal güvenlik eklerine ve de sosyal güvenlik kurumları açıklarına gitmiş.

Tarıma 4.8 milyar YTL, yatırıma 4.4 milyar YTL harcanmış. İşte o kadar...

Daha fazla iş yaratalım, daha fazla aş yaratalım... Ekonomi büyüsün. Ekonominin büyümesine paralel olarak bütçenin gelirleri ve harcama gücü de artsın diyecek yerde, biz devamlı olarak "ekonomiyi soğutmak için, halkın ve bütçenin harcamalarını kısarak dengeleri tutturma" çabasındayız.

Ocak-haziran bütçe gelir gideri
	2006	2007	Değişim
		(Milyar YTL)	(%)
GELİRLER	84.0	94.8	10.8
- Vergi	65.9	70.5	4.6
- Diğer gelirler	18.1	24.3	6.2
GİDERLER	81.6	100.6	19.0
- Faiz	24.8	26.8	4.0
- Faiz dışı gider	58.8	73.8	15.0
* Çalışanlara	20.8	24.6	3.8
* Sos. Güv.	9.9	12.7	2.8
* Tarıma	2.5	4.8	2.3
* Yatırıma	3.0	4.4	1.4
* Mal hiz. al.	6.7	8.3	1.6
* Diğer	15.9	19.0	3.1
FAİZ DIŞI FAZLA	25.2	21.0	-4.2
- Bütçe gelirleri	+84.0	+94.8	+10.8
- Faiz dışı gider	-58.8	-73.8	-15.0
BÜTÇE AÇIĞI	+2.4	-5.8	-8.2