
Yaman TÖRÜNER
Çözüm
Olabilir
Önümüzdeki günler sıcak geçecek gibi görünüyor: n Petrolün varil fiyatı 100 doları aşabilir.
Politik sıkıntılar adım adım aşılıyor. Cumhurbaşkanlığı seçiminde de bir çözüm gerçekleşirse, artık siyasi hayatımızdaki sıkıntılar bitmiş demektir. Seçimin temmuz ayında yapılması, ekonomideki zamanlama açısından çok iyi oldu. Çünkü, sonbahar ayları hem ülkemiz ekonomisi hem de dünya ekonomisi için çok önemli. Seçim sırasında, yabancı sermaye ülkemizi terk etmedi. Bu davranış, AKP hükümetine ve ülkemize büyük bir destek ve güvenin göstergesiydi.
Ancak, sonbahar aylarından itibaren ciddi değişimler yaşanabilir. Petrol fiyatları artıyor. Birçok ekonomist bu sonbaharda değil ama önümüzdeki dönemlerde, petrolün varil fiyatının yavaş yavaş 100 doları aşacağını hesaplıyor.
Bizim petrolcüler ise bir fiyat artışı değil, düşüşü bekliyorlar. Ama, yeni rezervlerin ortaya çıkarılabilmesi de, Çin ve Hindistan'ın hızlı büyümesinin biraz olsun dizginlenmesi de petroldeki fiyat artışlarına bağlı. ABD'nin Ortadoğu'da yaptığı operasyon da, Rusların kuzey denizlerindeki petrol yataklarını ele geçirme çalışmaları da bu beklentiye dayanıyor.
ABD'nin önemi
Petrol fiyatlarının artması, diğer enerji fiyatlarında da bir yükselmeye neden olacak. Bunun sonucu olarak bizde de, diğer ülkelerde de enflasyon oranları yükselebilecek. Kısacası, sonbahardan itibaren, petrol ve enerji fiyatlarında yavaş da olsa artışlar beklenebilir.
Yine, sonbahar aylarından başlanarak, Türkiye'nin Kuzey Irak'ta ABD ile birlikte veya tek başına bir askeri operasyon yapması gündeme gelebilecek. Bu girişim, faiz artırılsa bile yabancı sermayenin borsadan ve Türk tahvillerine yatırımdan vazgeçmesi sonucunu doğurabilir.
Petrol fiyatlarındaki artış ve Kuzey Irak operasyonu, ülkemizde zenginliğin yeniden el değiştirmesi sonucunu doğurabilir. Bu nedenle de uyanık kesimler yurtdışına servet nakletmeye ve ellerindeki malları daha sonra geri almak üzere satmaya başladılar. ABD'yi arkamıza almadan yapılacak bir operasyon bize ekonomik olarak zarar verir.
Seçimler neden erkene alındı?
Türk ekonomisi için, bunlar kadar önemli bir operasyon daha var. O da kurlarda olabilecek bir düzeltme operasyonu. Bilindiği gibi, TL çok değerli bir hale geldi ve cari açığın oluşturduğu risk devam ediyor. Hazine, mal satarak ve özelleştirmeler yoluyla şimdiye kadar bir düzeltme operasyonunun gerçekleşmesini erteledi.
Düzeltme operasyonunun seçimlerden önce olması, AKP'nin tek başına iktidara gelmesini riske sokabilirdi. Belki de seçimlerin erkene alınması bu nedenle kararlaştırıldı. Kurlarda bir yükseltme yapılarak, hükümetin yeni kur seviyesi ile eski "düşük kur, yüksek faiz" politikasına devam edeceğini düşünüyorum. Yabancılar da bunu istiyor; hatta, öneriyorlar. Böylece, darboğaza girmiş görünen "döngü" sürdürülebilecek.
Üstelik, kur artışı bekleyen ihracatçılar ve diğer kesimler de bir kez de olsa mutlu edilebilecek. Zaten, siyasiler de bu operasyonun sinyallerini veriyor.
ytoruner@milliyet.com.tr

Cafe