YENİ VARŞOVA PAKT MI DOĞUYOR?

ABD'ye gözdağı

Şanghay İşbirliği Örgütü üyesi Rusya, Çin ve dört Orta Asya ülkesinin orduları Rusya'da ortak askeri tatbikat düzenledi. Örgüte üye 6 ülkenin liderleri tatbikatı izleyerek ABD'ye mesaj verdi

Cenk Başlamış

Rusya'nın siyasi ve askeri bir bloka dönüştürmek için çaba harcadığı Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ), Orta Asya'da etkinlik sağlamaya çalışan ABD ile NATO'ya gözdağı vermeyi amaçlayan dev bir tatbikat düzenledi.
Rusya'nın Urallar bölgesindeki Çebarkul sahasında yapılan "Barış Görevi 2007" Tatbikatı'na 6 bin 500 askerle 1000'den fazla savaş uçağı, helikopter ve zırhlı araç katıldı. Tatbikatta, doğal kaynakların peşindeki teröristlerin işgaline uğrayan bir ŞİÖ üyesi ülkeye yardım gönderilerek saldırganların yok edilmesi provası yapıldı. ŞİÖ'yü oluşturan 6 ülkenin liderlerinin izlediği tatbikat savaş uçaklarının uçuşu, aralıksız top ateşi ve komandoların helikopterlerle harekât sahasına indirilmesi görüntüleriyle gerçek savaş sahnelerini çağrıştırdı. Liderlerin bulunduğu bölümdeki dev monitörlerde 11 Eylül ve diğer büyük terör eylemleriyle ilgili görüntüler ekrana getirildi.
İki milyar rubleye (yaklaşık 100 milyon YTL) mal olan tatbikata Rusya 4700 askerle katıldı, Çin ise 1700 asker gönderdi. Böylece ilk kez bütün örgüt üyelerinin yer aldığı bir tatbikat düzenlenmiş oldu; "Soğuk Savaş" döneminde düşman kamplarda bulunan Rusya ile Çin de ilk kez Rus topraklarında ortak manevra yaptı.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, tatbikatın üyeler arasındaki ilişkilerin gelişmesine ve bölge güvenliğine katkıda bulunduğunu söyledi. Putin, bütün ŞİÖ üyelerinin teröre karşı gereken karşılığı verebilecek güçte olduğunu belirtti; Çin lideri Hu Jintao da teröre karşı kararlı bir prova yaptıklarını kaydetti. Geçen hafta Çin topraklarında başlayan tatbikatın finalini Kazak, Özbek, Kırgız ve Tacik liderler de izledi.
"Antiterör tatbikatı" olarak sunulmasına karşın ŞİO tatbikatının gerçekte Orta Asya'da etkinlik peşinde olan ABD ile NATO'ya gözdağı vermeyi amaçladığı düşünülüyor. Gözlemciler, tatbikatın, bölgedeki doğal kaynakları denetimine almak için uzun süredir uğraştığı bilinen ABD'ye karşı gövde gösterisi niteliği taşıdığını söylüyor. Önceki gün Kırgızistan'da yapılan örgüt zirvesinde Putin Washington'ı tek kutuplu dünya düzeni stratejisi nedeniyle eleştirmişti.
Diğer yandan, Rus basını ŞİÖ içinde de kamplaşmalar yaşandığını, özellikle Rusya ile Çin'in farklı amaçlar taşıdığını yazdı. Nezavisimaya gazetesi, Moskova'nın örgütü siyasi ve askeri bir yapıya kavuşturmak istediğini, Pekin'in ise kendi ekonomik çıkarları peşinde koştuğunu ve askeri boyuta sıcak bakmadığını belirtti. Diğer örgüt üyelerinden Kazakistan Rusya ile yakın ilişki içinde. ABD ile arası açık olan Özbekistan ise Moskova'nın baskısıyla ülkesindeki Amerikan üssünü kapatmıştı. Rus basını Rusya'nın şimdi aynı baskıyı Kırgızistan'a yaptığını yazıyor; dördüncü Orta Asya ülkesi Tacikistan da Moskova ile yakın müttefik.