PİYASALAR RAHATLADI

FED'den borsalara hayat öpücüğü

Son üç haftada 6 trilyon doları aşan kayba uğrayan global piyasaların imdadına FED yetişti. FED, ihtiyacı olanlara vereceği kredinin faizlerini düşürdü, dünya rahat nefes aldı

Orhan Tekeoğlu

Amerikan Merkez Bankası (FED), dünya piyasalarındaki krize daha fazla dayanamadı ve paraya acil ihtiyacı olan kuruluşlara ucuz kredi musluklarını açtı.
FED, iskonto faizlerini sürpriz bir şekilde 50 baz puan düşürerek yüzde 6.25'den yüzde 5.75'e indirdi, gösterge faizini ise yüzde 5.25'te bıraktı.
Bu gelişmeden sonra son üç haftadır 6 trilyon doların üzerinde bir kayıp yaşayan dünya piyasaları rahat bir nefes aldı. Bir süre önce yaptığı açıklamalarla piyasaların ateşini söndürmeye çalışan FED, ardından likidite sunarak paniğin önünü kesmeye çalıştı. Bu da olmayınca sadece likiditeye ihtiyacı olan kuruluşlara ucuz kredi sağlayan faizleri düşüşerek önlem almaya çalıştı.
FED'in kararından sonra tüm dünya borsaları çok hızlı bir şekilde yukarı yönde hareket etmeye ve dolar değer kazanmaya başladı. 111.65 ile son 9 günde yüzde 6.7 değer kazanan Japon yeni dolar karşısında değer kaybetmeye başladı ve dolar/yen paritesi 113.72 oldu.

Bernanke fazla direnemedi

Uzmanlar, ABD'deki finasal krizin sadece 3 - 5 hedge fon ve bir iki mortgage şirketin zarara girmesiyle sınırlı olmadığını, durumun global bir finansal krize dönüştüğünü kaydettiler.
Faiz kararını "FED Başkanı Ben Bernanke, piyasaların istediğini sonunda yerine getirdi" şeklinde değerlendiren uzmanlar, dünyanın en büyük mortgage şirketi Countrywid'in son iki günde 11.5 milyar dolarlık borç kullanımının ve Tokyo borsasının önceki gün yüzde 5'in üzerinde düşüş göstermesinin krizin boyutunu artırdığını kaydettiler. Uzmanlar, FED'in bu kararının piyasalarda nasıl bir kalıcı etki bırakacağının zamanla anlaşılacağını, FED'in sonraki kararının gecelik faizleri düşürmek olduğunu belirttiler.

Etkisini hemen gösterdi

FED'in faiz kararından hemen sonra dünya piyasalarında son üç haftadır yaşanan aşırı satış dalgası, birden yönünü alıma çevirdi. Sabah düşüşle açılan Avrupa borsaları hızla yukarı yönde hareket etmeye başladı ve ortalama yüzde 3'ün üzerinde kazanç sağladı. New York ve Latin borsalar da güne yükselişle başladı.

İşlem rekoru

İstanbul borsası, dün açılışta 43.480 puana kadar gerileyerek yüzde 2.23'lik düşüş daha yaşadı. Ancak FED'in açıklamasından sonra başta banka hisseleri olmak üzere borsaya gelen tepki alımları, endeksi gün sonunda 46.576'ya çıkardı. Hisselerin ortalama değer artışı da yüzde 4.73 olarak gerçekleşti. İşlem hacmi de 3.4 milyar YTL ile tüm zamanların en yüksek değerine yükseldi.

Dolar 1.42'den geri döndü

FED'in kararından sonra para piyasalarında rüzgar birden tersine döndü. Bankalararası piyasada 1.42'yi aşarak 14 Mart'tan bu yana en yüksek düzeyine kadar çıkan dolar, FED'in faiz kararından sonra hızla gerileyerek 1.35'e kadar indi. Yüzde 18.88 ile son üç ayın en yüksek değerine ulaşan bono faizleri de yüzde 18.41'e kadar düştü.



Dalgalanma en çok borsaları vurdu

Garanti Bankası Ekonomik Araştırmalar Koordinatörü Ali İhsan Gelberi:

"Borsalardaki hafif yükseliş, küresel dalgalanmanın bittiği anlamına gelmiyor. Mevcut durum bir miktar daha sürebilir. Dalgalanma daha çok borsaları etkiliyor. Dolayısıyla, mevcut durumu abartıp, büyük bir krizin geldiğini söylemek doğru olmaz. Küresel piyasalar açısından belirleyici olan FED'in tavrıdır. Küresel dalgalanma hareketleri, Türkiye'nin enflasyonuna, büyümesine, cari açığına ciddi anlamda negatif etki etmeye başladığı zaman korkmak gerekiyor.

Ata Yatırım Başekonomisti Nurhan Toğuç:

Dünyada son üç haftadır yaşanan küresel dalgalanma, bir likidite krizinden bir kredi krizi haline geldi. Bu dönemde dünya genelinde özelleştirmelerin daralmasını, borçla şirket birleşmelerinden vazgeçilmesini ve konut sektörüne daha az para yatırılmasını bekleyebiliriz.
Türkiye'nin küresel dalgalanmaya verdiği tepkiyi normal karşılamak gerekiyor. Türkiye likit bir piyasa olduğu için, zor durumda kalan yabancı yatırımcının ilk önce Türkiye'den parasını çekmesi doğal bir süreç.

ABD, Avrupa toparlandı, sırada Asya var
New York	1.82
Brezilya	1.13
Londra	2.62
Paris	1.88
Frankfurt	1.11
Yunanistan	3.43
Polonya	1.79
Çek Cumh.	2.11
Rusya	2.22
Türkiye	4.73
Tokyo	-5.42
Hong Kong	-3.33
Çin	-2.19
G. Kore	-3.36
Singapur	-5.66
Malezya	-4.39

FED: Riskler arttı

FED, finans piyasası koşullarının bozulduğunu, sıkı kredi koşulları ve artan belirsizliğin ekonomik büyümeyi sınırlandırma potansiyeli bulunduğunu kaydetti. Açıklamada ayrıca, ekonomideki olumsuzlukların giderilmesi için gereken tüm önlemlerin alınacağı kaydedilirken, büyümenin önündeki risklerin artış gösterdiği vurgulandı. FED'in iskonto faizindeki indiriminin geçici olduğu da belirtildi.