Kesintiye İran çözümü

İran'la doğalgazdan sonra ikinci mutabakat elektrik alanında imzalandı. Türkiye, İran'dan yılda 3-6 milyar KWh elektrik ithal edebilecek. Böylece kesinti olasılığı yüksek saatlerde İran elektriği devreye girecek

ÜNSAL EREKE - GÜLÇİN ÜSTÜN

İran'la enerji alanında işbirliğinin kapsamı genişliyor. Türkmen gazının İran üzerinden Türkiye'ye getirilmesi ve İran gazının Türkiye üzerinden Avrupa'ya pazarlanması, Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı'nın (TPAO) İran'da doğalgaz aramasını kapsayan Ankara mutabakatı, Enerji Bakanı Hilmi Güler'in İran ziyareti ile elektrik ithalat ve üretimini kapsayacak şekilde genişletildi.
Böylece İran'la enerji alanında mutabakatta ikinci kapı elektrikte açılmış oldu. Geçen ay Ankara'da İranlı yetkililerle yapılan görüşmelerde ağırlıklı olarak doğalgaz konusu ele alınmıştı.
Görüşmelerde Türk heyetine başkanlık eden Enerji Bakanı Hilmi Güler, ziyaret dönüşü Esenboğa'da yaptığı açıklamada, İran'la elektrik mutabakat zaptı imzaladıklarını söyledi.

3 santral yapacaklar

Güler, bu çerçevede Türk özel sektörünün İran'da toplam 10 bin megavat gücünde hidrolik santrallar yapması, iki ülke arasında elektrik iletim hatlarının geliştirilmesi, yeni kurulacak iletim hatlarıyla birlikte pik saatlerde (elektrik tüketiminin tavan yaptığı saatler) yılda 3-6 milyar kilovatsaat (KWh) elektrik alışverişinin yapılması konusunda mutabakata varıldığını belirtti. Güler, bu alışveriş ile iki ülke arasındaki saat farkından dolayı büyük bir ekonomi sağlanacağını bildirdi.
Alım garantisi ve fiyat da dahil bazı belirsizlikler nedeniyle Türk özel sektörünün elektrik üretimine yeterince çekilememesi, kamu kesiminin yatırım yapamaması; buna karşılık tüketimin hızlı artması, bazı analizlere göre Türkiye'yi ciddi enerji krizi ile karşı karşıya getirebilecek. Geçen yıl yaz aylarında özellikle klima kullanımının artması nedeni ile kesintilere gidilmişti.
Bakanlık, İran'la yaptığı anlaşma ile tüketimin çok arttığı durumlarda bu ülkeden elektrik ithalatı yaparak, kesintileri önlemek için yeni bir olanağa sahip olacak.




'İlişkileri dış etkenler zayıflatamaz'

İran Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinecad, "İran, Türkiye ile ilişkilerini geliştirmede hiçbir sınır tanımıyor" dedi. İki ülkenin enerjide işbirliği yapacak olmasından duyduğu memnuniyeti dile getiren Ahmedinecad, "İki ülke arasında işbirliği, günden güne artıyor. Hiçbir dış etken iki ülke arasındaki mevcut ilişkileri zayıflatamaz" dedi.
Geçen ay Ankara'da başlayan enerji görüşmeleri İran'da sürdürüldü. Önümüzdeki ay da İran Petrol Bakanı Vekili Gulam Hüseyin Nozeri'nin Türkiye'ye geleceği öğrenildi. Nozeri'nin gelişi ile birlikte dört ay sürmesi beklenen görüşmelerin üçüncü etabı gerçekleştirilecek.



Kamer'in şirketinin izni var

İran'dan elektrik taşınması için mevcut hat kapasitesinin 10 kat artırılması gerekiyor. Türkiye Elektrik Üretim AŞ, Bakanlar Kurulu kararı olmadan yurtdışında yatırım yapamıyor. Bu durum özel sektör şirketlerinin devre girmesini gerektirebilecek.
Şu anda İran'dan elektrik ithal etmeye sadece, Başbakan Tayyip Erdoğan'a yakınlığıyla bilinen Cihan Kamer'e ait Şavk Elektrik yetkili.
İran'dan yıllık 600 milyon kilovat saat elektrik ithal etmek için 2004 Nisan ayında EPDK'dan beş yıl süreli lisans alan Şavk Elektrik, bugüne kadar fiilen hiç ithalat gerçekleştirmedi. Mevzuata göre, Türkiye - İran arasındaki mevcut iletim hattının Şavk Elektrik'e tahsis edilen 600 milyon kilovatsaatten arta kalan 900 milyon kilovatsaatlik bölümünün başka bir şirkete tahsis edilmesi mümkün.
Irak'la elektrik ithalatı ve ihracatı iznine sahip tek şirket olan Kartet de İran konusunda devreye girmek istiyor. Şirketin Genel Koordinatörü Nuray Atıcı, "İran'la olan sözleşmemiz kapsamında elektrik ithal edeceğiz. Bununla ilgili olarak çalışmalar devam ediyor. İşlemler tamamlanınca buradan da ithalat yapacağız" dedi.