Kuraklık bahane oldu sebze fiyatları uçtu

Sebzede hal fiyatları ile pazar fiyatları arasında büyük bir uçurum var. Hal yöneticileri, kuraklık bahanesiyle aşırı zam yapıldığını belirtiyor

Bülent Yardımcı

Kuraklık, hale gelen meyve sebze miktarını ve hal fiyatlarını çok etkilemedi. Ancak pazarda, manavda, markette fiyatlar uçuyor. İstanbul Yaş Sebze Meyve Komisyoncuları Derneği Genel Sekreteri Necdet Üzün, kuraklığın astronomik fiyat artışları için bahane edildiğini belirtti.
Halde fiyatı 60 - 80 YKr arasında değişen salatılığın fiyatı pazarda 2-2,5 YTL, halde fiyatı 30-50 YKr arasında değişen patlıcanın fiyatı pazarda 1.5 - 2 YTL, halde kilo fiyatı 70-80 YKr olan çarliston biberin fiyatı markette 3-3,5 YTL arasında değişiyor. Dolmalık biberde, kabakta, taze fasulyede ve bamya gibi mutfakların vazgeçilmezi bütün sebzelerde durum aynı.
Hal fiyatı ile pazar fiyatı birbirine görece yakın olan tek sebze domates. Kilosu 9 Ykr ile 1.1 YTL arasında değişiyor. Pazardaki fiyatı ise kalitesine göre 1 - 2 YTL arasında.
Kuraklığın, sebeze-meyve üretim rekoltesini iddia edildiği kadar düşürmediğini belirten Necdet Üzün, şöyle konuştu: "İstanbul Sebze Meyve Hali'ne bu yıl gelen sebze-meyve miktarı, geçen yılın düzeyinde. Gelen mal miktarında düşme yok. Halde şu günlerdeki genel fiyat düzeyi, geçen yılın aynı döneminden çok farklı değil. Kuraklık bahanesiyle bazı çıkar çevreleri fiyatları yükseltiyor. Kuraklık psikolojisi ile tüketici yüksek fiyatları sorgulamıyor." Manav, pazarcı ve marketlerin sebze-meyvede genel fiyat düzeyini yükselttiğini öne süren Necdet Üzün, patlıcan örneğini verdi:
"İznik'te patlıcan fiyatı 30-35 YKr. İstanbul Hali'nde bu patlıcan 40-45 kuruşa satılıyor. Gidin, pazarda, manavda patlıcanın kaça satıldığına bakın."

Zuhurat Baba Pazarı

Necdet Üzün'ün uyarısı üzerine İstanbul Hali'ne 9-10 kilometre mesafedeki Bakırköy Zuhurat Baba Pazarı'na gittik. Pazarda incelediğimiz tezgâhlarda en ucuz patlıcan fiyatı 150 YKr idi. Zuhurat Baba Pazarı'ndaki tezgâhlarda patlıcan fiyatı 1.5 - 2 YTL arasında değişiyordu.
Pazardaki diğer fiyatlar da Üzün'ün görüşünü doğrular nitelikteydi.
Hal fiyatı 4 - 4.5 YTL olan bamyanın pazar fiyatı 6 - 8 YTL arasında. Sarımsak, Hal'de 4 - 5YTL arasında fiyatla satılırken, pazarcıların tezgahında 8 YTL'den başka sarımsak etiketi yoktu. Hal fiyatı 80-90 kuruş arasında değişen sultani çekirdeksiz üzümün pazardaki taban fiyatı 1.5 YTL, tavan fiyatı ise 2 YTL idi.

Hal fiyatları	Pazar fiyatları
	(Kg./YTL)	(Kg./YTL)
Salatalık	0.60 - 0.80	2.00 - 2.50
Patlıcan	0.30 - 0.50	1.50 - 2.00
Sivri biber	0.70 - 0.80	3.00 - 3.50
Çarliston biber	0.60 - 0.70	2.50 - 3.00
Dolma biber	1.20 - 1.40	3.00 - 3.50
Sakız kabak	0.40 - 0.50	2.00 - 2.00
Domates	0.90 - 1.10	1.00 - 2.00
Bamya	4.00 - 4.50	6.00 - 8.00
Taze fasulye	2.00 - 3.00	2.00 - 5.00
Barbunya	3. 00 - 3.50	3.50 - 4.00
Sarımsak	4.00 - 4.50	8.00 - 8.00
Patates	0.45 - 0.50	1.25 - 2.00
Kuru soğan	0.45 - 0.50	1.25 - 1.50
Santa maria armut	1.50 - 1.70	3.00 - 3.50
Çekirdeksiz üzüm	0.80 - 0.90	1.50 - 2.00
Şeftali	1.80 - 2.50	2.50 - 3.00
Kayısı	2.50 - 3.00	3.00 - 5.00

Zeytinde kuraklık komisyonu

Kuraklıktan etkilenen zeytin üreticilerinin sorunların saptanması ve çözüm yolları aranması amacıyla bir komisyon kuruldu. Marmarabirlik Yönetim Kurulu Başkanı Refi Taviloğlu, "Zeytindeki durumu saptamak ve çözüm yolları aramak üzere kurduğumuz komisyon çalışmaya başladı. Zeytin üreticisinin mağduriyetinin önlenmesi için hükümetin prim sistemi ile destek vermesi gerekiyor" dedi.


Kayısıda rekolte düştü

Elazığ Baskil Ziraat Odası Başkanı Faruk Çetin, ilçe ekonomisinin temel direği olan kayısı da kuraklık nedeniyle rekoltenin dörtte bir oranında düştüğünü söyledi.
Rekoltenin düşmesine karşın fiyatın artmayıp düştüğünden yakınan Başkan Çetin, "Geçen yıl kilosu 2-3 YTL olan kuru kayısının bu yılki fiyatı 1.5-3 YTL" diyerek kuraklıktan etkilenen iller arasına Elazığ'ında alınması ve üretici borçlarının ertelenmesi gerektiğini söyledi.


Ayçiçek tanesi dolamadı

Kuraklık nedeniyle ayçiçek tanesinin içi dolmadığı için verim kaybı yaşanıyor. Edirne Ziraat Odası Başkanı Cengiz Yorulmaz, "Ayçiçek çekirdeklerinin içi yarı yarıya boş kaldı dedi." Yorulmaz, geçen yıl dekara 200-270 kilo olan verimin bu yıl, yer yer 100 kiloya kadar gerilediğini söyledi. Yorulmaz, ayçiçek üreticisinin primle desteklenmesini istedi.


Ege'nin yıldızları söndü

Ege tarımının yıldızları olan incir, üzüm, pamuk ve tütün kuraklıktan etkilendi. Kuru üzüm rekoltesinde yüzde 20 azalma bekleniyor.
Bu yıl kuraklık nedeniyle kalite düştüğü için incir ihracatının 40-45 bin tona gerileyeceği tahmin ediliyor.
Tütünde yüzde 25 verim kaybı tahmin ediliyor. Ege'de geçen yıl 540 bin ton olan pamuk üretimi bu yıl 395 bin ton olarak gerçekleşecek.


Kuraklık arıcıya yaradı

Gümüşhane Arıcılar Birliği Başkanı İsmet Alkan, "Havaların ısınması arıcıya yaradı" diyerek şunları söyledi: "Yaz ayların sıcak geçmesi nedeniyle çiçekler bol nektar salgıladı. Kuraklığın bal üretimine katkısı oldu. Geçen yıl 13-15 kilo bal aldığımız kovanlardan, bu yıl 35-40 kilo bal alacağız.
Gümüşhane'de kayıtlı 148 arıcının 44 bin kovanla üretim yaptığını belirten Alkan, sahte bal imal eden sahtekârların cezalandırılmasını istedi.