Yaman TÖRÜNER Çözüm

Jak Kamhi

Jak Kamhi'ye "Devlet Üstün Hizmet Nişanı" gecikmiş olarak olsa da nihayet verildi. Jak Kamhi, Bülent Ecevit'in ilk Başbakanlığı döneminden beri, devletin ve cumhuriyet hükümetlerinin yabancı hükümetlerle olan sorunlarının çözülmesi için inanılmaz hizmetler yaptı.
Parti farkı gözetmeksizin, 1970'den beri tüm hükümetlerin yabancı devletlerle olan ilişkilerinde yardımcı oldu. Bu nedenle, birbirinden fazla hoşlanmayanlar dahil, tüm devlet erkânı törene içtenlikle katıldı.
Kamhi, müstesna bir kişiliğe sahip. Kendisiyle, 1979 yılında tanıştım. Çok önemli birisi olmasına rağmen, bu denli alçak gönüllü olması beni şaşırtmıştı. Bilgisini, tecrübesini ve vatanseverliğini her zaman takdir ettim. Her görüşmemde kendisinden bir şeyler öğrendiğim çok nadir birkaç kişiden biridir. Üstelik, bildiklerini ve tecrübelerini paylaşmaktan hiçbir zaman çekinmedi.

Ambargo sırasında etkili oldu
Kamhi'nin önemli hizmetlerinden biri, 1975 yılında ABD'nin Türkiye'ye koymuş olduğu "ambargo"nun kaldırılması konusunda oldu. Kendisine zaman zaman "Museviler ve İsrail'le olan bazı sorunlar" hatırlatıldığında, "Türkler, tarihte 3 kez Musevileri çok ciddi biçimde korudu" diye cevap veriyor.
Jak Bey, İngilizce, Fransızca ve İspanyolcayı anadili gibi bilir. Fransa hükümeti 1991 yılında kendisine "Legion d'Honneur" verdi. Ardından, Fransa Cumhurbaşkanı, 1997 yılında Kamhi'yi "Commandeur dans l'Ordre National du Merite" nişanıyla onurlandırdı. 2003 yılında ise, İspanya Kralı tarafından "Commander of the Order of the Spanish Civil Merit" nişanıyla ödüllendirildi. Kendisinin, birçok yabancı kral, cumhurbaşkanı, başbakan ve bakanla arkadaş ilişkisi vardır. Bu arada, yeni Fransız Cumhurbaşkanı Nicolas Sarkozy ile de tanışmaktadır. Kamhi, iyi bir Türk vatandaşıdır; iyi bir İsrail dostudur ve iyi bir Musevidir.

Bölme değil, birleştirme ustası
Jak Kamhi, Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne katılması yolunda büyük uğraş verdi. Gerçekte, kimlerin Türkiye'nin yolunu tıkamak istediklerini, fakat bu fikirlerini açık etmeyip başkalarını kullandıklarını çok iyi bilir. Üstelik, Avrupa devletlerinin birbirleriyle olan ilişkilerine de hâkimdir.
Avrupa Birliği ile müzakerelerimizin hiçbir zaman kesilemeyeceğini, bazen ertelenebileceğini de biliyor. Aslında, İslam Birliği'ni engelleyebilecek tek oluşum, Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne üye olmasıdır.
Bakın Kamhi, Ermeni soykırımı iddiası hakkında ne diyor: "İddia, büyük bir komediye dönüşmüştür. Ermeniler, Museviler nasıl Avrupa'dan tazminat aldılarsa, aynısını istiyorlar. Ama, Ermenilerin iddialarının Musevi soykırımına benzer hiçbir tarafı yok. "Yahudi Soykırımı" tektir.
Museviler, o ülkenin vatandaşıydılar ve toprak talepleri yoktu. Öldürülmeleri için tek gerekçe genleriydi. Bu iddialar Yahudi soykırımını da sulandırmaktadır."
Jak Kamhi, bölme değil, birleştirme ustası. Sorun çıkarıcı değil, çözüm arayıcı. Karamsar değil, iyimser. Katı değil, hoşgörülü. Sen-ben değil, biz diyor. Keşke, başbakanımız olsaydı.

ytoruner@milliyet.com.tr