Güngör URAS Olayların içinden

Ayşe Hanım Teyzem: Borsa batmış yabancılar kaçmamış

Ayşe Hanım Teyzem diyor ki, "ABD'de konut kredilerini ödeyemeyenlerin piyasaları dalgalandırması sonucu her ülkede borsalarda hisse senedine para yatıranlar zarara uğramış. Bizde de borsa batmış. Yabancılar kaçmış... e oluyor bitiyor..."
"Nereden çıkarıyorsunuz bunları Ayşe Hanım Teyzeciğim?" diye sordum. Gazetelerin bazı sayfalarını yırtmış. Önüme serdi. "Bak" dedi. "Bu gazeteye göre bizdeki borsada hisse senetleri bir ayda yüzde 15.8 oranında değer yitirmiş... Bu gazeteye göre de yabancılar hisse senetlerini yok pahasına satıp kaçıyormuş."
Basitleştirerek anlatmaya çalıştım... "Ayşe Hanım Teyzeciğim" dedim. "Borsalarda işlem gören hisse senetlerinin tümünün alım satım fiyatını topluyorlar. Bu rakam "Borsa Endeksi" olarak adlandırılıyor. Diyelim ki, bütün hisse senetlerinin bir günkü toplam alım satım fiyatı 100. Ertesi gün 105 oldu... Bu durumda endeks yüzde 5 arttı. Hisse senetleri yüzde 5 değer kazandı. Borsa kazandırdı oluyor. Rakam 95'e düşünce, "Endeks düştü, borsa kaybettirdi" deniliyor.

İniyor ama daha çok çıkıyor
Bizim borsa endeksimiz 2004 yılında 24.941 idi. 2005 yılında 39.777 ve 2006 yılında 39.177 oldu. Geldik 2007 yılına. Ocak ayında 41.430 iken, haziran ayında 47.093 oldu. Temmuz ayında 52.654'e çıktı. 24 Ağustos günü 46.824'e geriledi. 27 Ağustos Pazartesi öğle saatlerinde 47.500 gibi bir rakama ulaşmıştı.
Basitleştirerek anlatayım. Kabaca ocakta endeks 100 iken, temmuda 127 oldu. 25 Temmuz'da 134 idi. Endeks 134'e çıkarken kimse sesini çıkarmadı. Hızlı kazanç normal karşılandı. 134'ten 130'ların altına düşünce, borsa çöküyor, borsaya giren batıyor söylemleri başladı"
Ayşe Hanım Teyzem sordu: "Çıkarken birileri nasıl kazanıyor ise inerken de birileri kaybetmiyor mu? Anlattım. "Endeks tüm hisse senetlerinin alım-satım değerini gösterir. Endeks yükselirken bazı senetlerin fiyatları düşebilir. Endeks düşerken bazı hisse senetlerinin fiyatları artabilir.

Saadet zinciri henüz kopmadı
Siz A şirketi hisse senedini 100 YTL'ye almış iseniz, endeks yükselirken A'nın fiyatı 80 YTL'ye düşebilir. Veya endeks düşerken A senedi 200 YTL'den işlem görebilir. Açık anlatımıyla, önemli olan doğru senedi seçebilmek ve hisse senedini doğru zamanda doğru fiyatla alabilmektir. O zaman endeks yükselirken zarar edilmez. Endeks düşerken kazanmak mümkün olabilir."
Ayşe Hanın Teyzem, "Bunları anladım. Şimdi de yabancıların kaçışını anlat?" dedi. "Ayşe Hanım Teyzeciğim" dedim. "Yabancıların kaçışını abartıyoruz. 26 Temmuz'da yabancılar İstanbul borsasındaki hisse senetlerinin yüzde 72.13'üne sahipti. Geçen hafta sonu payları yüzde 70.70'e düştü. Buna kaçış denir mi? Dünya piyasaları çalkalanırken bu kadarlık hareket normaldir."
Ayşe Hanım Teyzem, "Bu anlattıkların doğru ise" dedi, "Dünyadaki dalgalanma en fazla Türkiye'yi etkiliyor diyerek halkı neden korkutuyorsunuz ki... Baksanıza borsanın battığı falan yok... Yabancılar da kaçmamış..."

guras@milliyet.com.tr