'Seccade ilk kez Köşk'te'

Dünya basınında yer alan yorumlarda, Cumhurbaşkanı Gül'ün elinde İslam ve demokrasinin bağdaştığını göstermek için büyük bir fırsat olduğu yazıldı

DIŞ HABERLER SERVİSİ

Abdullah Gül'ün cumhurbaşkanı seçilmesi haberi, dünya basınında geniş yankı buldu. Özellikle Amerikan ve İngiliz gazeteleri, Gül'ün cumhurbaşkanı seçilmesine ilişkin haberlerin yanı sıra, çok sayıda analiz ve yoruma da yer verdiler. Gül'ün seçimini genelde, "İslamcıların zaferi" ya da "Müslüman demokratların ordu ve laik elit üzerindeki zaferi" gibi ifadelerle değerlendiren yabancı basın, Türkiye'de "demokrasinin kazandığına, ama laikliğin darbe yediğine" ilişkin yorumlara da yer verdi. Dikkat çeken yorumlar şöyle:

Times: Atatürk'ün vizyonundan kopuş

İngiliz Times gazetesinde Bronwen Maddox imzasıyla yayımlanan analizde, "Demokrasi zaferi, Atatürk'ün vizyonundan kopulduğuna işaret etti" başlığı kullanıldı. Analizde, "Abdullah Gül'ün Türkiye'nin yeni cumhurbaşkanı olması demokrasi için bir zafer. Ancak laik kentlere ve hatta orduya rağmen Anadolu'nun kalbinden gelen İslami seçmenlerden oluşan muhafazakârların yeni gücünü ortaya koyan bu durum laiklik için bir darbe" denildi.
Analizde ayrıca, "Gül'ün cumhurbaşkanlığında Türkiye'nin politikaları biraz değişebilir, ancak yine de Gül'ün seçilmiş olması, Atatürk'ün vizyonundan derin bir kayışa işaret ediyor" ifadesi yer aldı.

Scotsman: Siyasal İslamın zaferi

İskoçya'da yayımlanan Scotsman gazetesi, "dindar bir Müslüman olan Gül'ün cumhurbaşkanı olmasını siyasal İslam hareketi için büyük bir zafer" olarak nitelendirdi. Gazete, Gül'ün Türkiye'deki "ilk İslamcı cumhurbaşkanı" olduğunu vurguladı.

The Guardian: Laikler için skandal

İngiliz The Guardian gazetesi, "Seccade ilk defa Cumhurbaşkanlığı Köşkü'ne girdi" ifadesini kullandı. Helena Smith imzalı analizde, "1990'larda siyasal İslamın yükselmesinde büyük rol oynayan 56 yaşındaki Gül'ün cumhurbaşkanı olması, hükümetteki Müslüman demokratların, 84 yıl önceki kuruluşundan bu yana ülkeyi yöneten ordu ve bürokratik elit üzerindeki zaferi oldu" değerlendirmesinde bulunuldu. Smith, "İlk kez seccadeler Cumhurbaşkanlığı Köşkü'ne girecek. Laikler için bundan daha büyük bir skandal olan ise yeni cumhurbaşkanının kendisi kadar dindar olan eşi Hayrünnisa Gül'ün de ilk kez türbanlı bir first lady olarak Köşk'e girecek olması" ifadesini kullandı.

Daily Telegraph: Gül'e bir fırsat verin

İngiliz Daily Telegraph gazetesi, "Gül'e bir fırsat verin" çağrısında bulundu. "Önceden seçileceği belli olan Gül'ün cumhurbaşkanlığının yine de Türkiye'nin laik yerleşik düzeninde şok dalgaları yarattığını" belirten Telegraph, yeni bir darbe olasılığından duyulan kaygıların boş olmadığını, fakat Türk Silahlı Kuvvetleri'nin müdahalesinin "çılgınca ve gereksiz bir karar olacağını" yazdı. Haberde, "Abdullah Gül'ün eşi başörtüsü takarak laik kanadın hassasiyetlerine dokunuyor olabilir, ama Türkiye'nin eski Dışişleri Bakanı ülkesini İran usulü bir teokrasiye dönüştürme niyetinde değil" ifadesi yer aldı.

Independent: Laikliğin ve İslamın kavşağında

İngiltere'de yayımlanan Independent gazetesi, Abdullah Gül'ün, modern devlet anlayışı ve demokrasinin İslamla birlikte yaşayabileceğini göstermek için elinde büyük bir fırsat olduğunu ve bu fırsatın sadece Türkiye için değil, tüm Müslüman ülkeler için iyi değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.
Yorumda, "Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne (AB) nihai üyeliğinde aranacak bir ön şart, İslam ve demokrasinin birlikte yürüdüğünü göstermek olacak" ifadesi yer aldı. Ordunun Gül'ün cumhurbaşkanlığına müdahale etmemesinin nedeninin AB sürecini sekteye uğratmamak olamayacağının ileri sürüldüğü yorumda, Türk ordusunun AB üyeliğini zaten desteklemediği öne sürüldü.

Washington Post: Ordu ya darbe yapacak ya alışacak

Amerikan Washington Post gazetesi, "Gül'ün zaferi orduyu bir tercih yapma noktasına getirdi. Ya Gül hükümetini bir darbe ile devirecek ya da İslam dünyasının en sert laik devletinde yükselen siyasi İslama alışacak" değerlendirmesini yaptı.



Arap dünyası memnun

DIŞ HABERLER SERVİSİ

TBMM'de önceki gün yapılan üçüncü tur oylamada cumhurbaşkanı seçilen Abdullah Gül'e, dünyanın çeşitli ülkelerindeki lider ve yetkililerden tebrik mesajı yağdı. Özellikle Arap liderler, tebrik mesajlarında Gül'ün cumhurbaşkanı seçilmesinden dolayı duydukları memnuniyeti dile getirdiler.
Lübnan Başbakanı Fuad Sinyora: Türkiye, Gül'ü cumhurbaşkanı seçmekle bölgede ve dünyada bir demokrasi abidesi olduğunu ispat etmiştir. Ülkesinde demokrasi ve çağdaşlık yolunda yeni ufuklar açan Türkiye'nin yeni cumhurbaşkanını, AKP'yi ve Türk halkını tebrik ediyorum.
İran Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinecad: Abdullah Gül'ün cumhurbaşkanlığı döneminde iki ülke arasındaki ilişkilerin daha da gelişeceğine inanıyor, Yüce Allah'tan kardeş ve dost Türkiye halkına başarılar diliyorum.
Arap Birliği Genel Sekreteri Amr Musa: Dışişleri Bakanı olduğu sırada yetenekli bir siyaset adamı olduğunu kanıtlayan Abdullah Gül'ün cumhurbaşkanlığına seçilmesinden büyük mutluluk duyuyoruz.
ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Tom Casey: Cumhurbaşkanlığı seçim sürecinin başarıyla tamamlanması, Türk demokrasisinin olgunluğunu ve Türk Anayasası'nın gücünü gösteriyor.
Bu arada Ermenistan Devlet Başkanı Robert Koçaryan, Abdullah Gül'e kutlama mesajı gönderdi. Ermeni kaynakları, Koçaryan'ın başkanlığa seçilmesinin ardından dönemin Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer'in kendisini kutladığını hatırlattı.