İSTANBUL VALİLERİ KİTAP OLUYOR

'Kanlı 1 Mayıs'a polisin tedbirsizliği neden oldu'

İstanbul Valiliği Basın ve Halkla İlişkiler Müdürü Nazır Şentürk, İstanbul'u yönetmiş olan 23 valinin yaşamını kaleme aldı Vali Namık Kemal Şentürk, "1 Mayıs 1977'de polisin kifayetsizliği olayları buraya kadar sürükledi" diyor

ÖNAY YILMAZ İstanbul

İstanbul Valiliği Basın ve Halkla İlişkiler Müdürü Nazır Şentürk, cumhuriyet döneminden bu yana İstanbul'u yönetmiş olan 23 valinin yaşamını kaleme aldı. Şentürk, hayatta olan valilerle röportajlar yaparak yakın tarihimizdeki önemli olaylara ışık tuttu.
Valilerin yaşamlarının, anılarının yer aldığı araştırma, yapılacak röportajların tamamlanmasının ardından Doğan Kitap tarafından kitaplaştırılarak piyasaya çıkacak.

'Babası mâni olamadı'

İstanbul'un eski valilerinden Vefa Poyraz, Deniz Gezmiş konusunda şunları anlatıyor kitapta: "Deniz Gezmiş'in babası İstanbul'da görev yapıyordu. Deniz Gezmiş aslan gibi bir adamdı ama saptırılmıştı yolundan. Babasından oğlunu ıslah etmesini rica ettim... Babası müspet adamdı. 'Hemen elimden geleni yaparım' dedi. Bir şey yapamadı. Belki onun da mâni olamayacağı boyuttaydı...
...Burada çok sıkıştılar, kalktılar Ankara'ya gittiler... Orta Doğu Teknik Üniversitesi'nde himaye gördüler."
Valilerden Namık Kemal Şentürk ise röportajda şunları söylüyor:
"...Polis maalesef PolBir, PolDer diye ikiye ayrılmış... Hocalar sabah telefon eder, 'efendim burada hadise var' diye. Hadiseye bakıyoruz, eğer orada sol bir hareket varsa tabii biz sağ dediğimiz grubu gönderiyoruz, sağ varsa sol dediğimiz grubu. Fevkalede sıkıntılı bir durum. Hadiseler o kadar büyüdü ki artık ben istifa etme durumuna geldim.

1 Mayıs 1977

...1 Mayıs 1977'de gruplar birbirlerine girmişti. Tabii polis o arada dağıtmak için devreye girdi. Su sıktı, havaya ateş açtı. O sırada bir-iki polis memuru tabancayla yaralanmış. Halk, Kazancı yokuşuna doğru hücum etti.
Tesadüf bir yol makinesi kapamış yolu, panik halinde millet hücum edince, 30-32 kişi kadar havasızlık ve sıkışmadan kaybımız oldu maalesef... Polisin kifayetsizliği ve bazı polislerin tedbirsizliği olayları buraya kadar sürükledi."

"Faydası yok"

Kitapta, İstanbul'un ilk valilerinden Ali Haydar Uluğ, Halife Abdülmecit'e yurtdışına çıkışla ilgili tebliğ kararını ilettiği anı, hatıralarında şöyle anlatıyor:
"...Huzuruna gelip kararı tebliğ ettiğim zaman heyecanla dinledi ve bir kelime söylemeden salonu terk ederek yandaki salona çekildi... Bir de baktım ki elinde birtakım gazete kuponları, telgraf veya tahrirat müsveddeleri olduğu halde tekrar geldi ve yana yakıla kendisinin Kuvayı Milliye'ye ifa etmiş olduğu hizmetleri sayıp dökmeye başladı, bir evrakı da vesika olarak gösterdi. Bu hali görünce ve tarzı müdafaayı dinleyince heyecan ve hayretim zail oldu.

Şehri terk için 2 saatiniz var

Cevaben, bunların faydası olmadığını, milletçe verilmiş bir kararın tatbiki zaruri bulunduğunu, şehri terk için daha iki saat vakit olduğunu söyledim... Bunun üzerine çarnaçar hazırlanmaya başladılar ve hudut haricine çıkarıldılar."