|
|
|
 |
|
|
Bir süper Kafkas kraliçe arının fiyatı 90 dolar
Sıradaki projesi arı safarisi
Saf Kafkas arısı üreten işadamı Nihat Gökyiğit gelecek yıl arı safarisi düzenleyecek: "Safaride arı meraklıları Rize'de üretilen Anzer balının yapıldığı çiçek dünyasını görecekler. Artvin'de saf Kafkas arısıyla tanışacaklar. Erzurum'da bal pazarlarını gezecekler. Muğla'da çam balını tadacaklar"
ELİF BERKÖZ ÜNYAY / eberkoz@milliyet.com.tr
Nihat Gökyiğit hayatını doğaya adayan bir işadamı. Tekfen Holding'in üç kurucusundan biri. Hayrettin Karaca ile birlikte TEMA Vakfı'nı yaratmış. Şu an TEMA Vakfı Mütevelliler Heyeti Başkanı. 82 yaşında ama delikanlı gibi. Yaşına inat projeden projeye koşuyor. Birazdan okuyacağınız üzere "arı gibi" çalışıyor.
Artvin'in Borçka ilçesine bağlı 6 köyden oluşan Macahel yöresinin biyolojik zenginliğini korumaya yönelik başlattığı proje 12'nci yılında. Gökyiğit bu proje için kendi cebinden binlerce YTL ödeyerek yatırımlar yapıyor. Hem de kâr amacı gütmeden.
Bölgedeki bitkilerin, böceklerin literatürde olmadığını gördü
Gökyiğit 1995'te, çoğu doğabilimcisi 24 kişilik bir ekiple Karçal Dağları ile çevrili Gürcistan sınırındaki yörenin incelenmesi için yola koyuluyor. Burada geçirdikleri dört günde fark ediyorlar ki bu bölgedeki bitkilerin, böceklerin literatürde isimleri yok. Bitki biliminin kaydına geçmemiş birçok türe doğabilimcileri burada rastlıyor ve yeni isimler veriyor. Çünkü Macahel endemik yani yöreye özgü bitkiler yönünden çok zengin.
Gökyiğit tüm bu doğa zenginliği içinde yaşayan halkın fakir olduğunu anlatıyor. "Yolları kış boyunca kapalı olan köyün halkı kendi yiyeceğini kendi yetiştiriyor. Ancak gelirleri yok. Paraya ihtiyaçları var. Ekipçe neyi kullanalım da onlara gelir temin edelim diye düşündük. Araştırma ekibi kurduk. TEMA ile birlikte projenin sponsoru olduk."
Projenin koordinatörlüğünü yürüten Yücel Çağlar bölgede yaptığı araştırmadan sonra Gökyiğit'i arıyor ve müjdeli haberi veriyor: "Türkiye'de nesli tükendiği sanılan saf Kafkas arısı Macahel'de yetişiyor." Arılar hakkında o dönemde hiç bilgi sahibi olmayan Gökyiğit, Çağlar'ın heyacanının nedenini anlayamıyor. Ona "Macahel'de saf olmayan bir şey yok ki! Bu arının halka faydası ne?" diye soruyor.
Çağlar, saf Kafkas arısının özelliklerini saymaya başlıyor. "Saf Kafkas arısının uzun bir dili vardır. Her çiçekten nektar alabilir. İnsanlara karşı çok uysaldır. Maskesiz bile çalışılabilir. Temizliğe meraklı bir ırktır. Hastalıklara karşı dirençlidir. Her havada işe çıkabilir. Normalin iki-üç misli bal yapar."
Gökyiğit, Kafkas arısının bu özelliklerini duyunca köylülere gelir bulmak için onlara kraliçe arı ürettirmeye karar veriyor. Onu ikna eden bir neden de bu gelir kaynağının doğaya dost bir üretimle gerçekleştirilebilmesi. Böylece Macahel'in biyolojik zenginliği zarar görmüyor.
Macahel'den alınan ve arıcılık konusunda gönüllü olan gençler Ankara'da kursa tabi tutuluyor ve kraliçe arı yetiştirme konusunda eğitiliyor.
Gökyiğit bölgede TEMA'nın organizasyonuyla Macahel Arıcılık A.Ş. adıyla bir kraliçe arı üretim şirketi kurdu, isteyen köylüleri şirkete ortak etti. Macahel'de şu an 12 aile arıcılıkla uğraşıyor. Gökyiğit köydeki değişimi anlatırken "Arıcılıktan sonra köydeki nüfus başına gelir iki misline çıktı. Arıcılığın getirdiği kazanç sayesinde köylüler çocuklarını okula daha rahat gönderiyorlar, eskimiş evlerini tamir ettirmeye başladılar" diyor.
Saf Kafkas arısının diğer gen kaynağı Ardahan'da
TEMA'nın ve Gökyiğit'in köyde yaptırdığı Nihat Gökyiğit Eğitim-Araştırma Merkezi Konuk Evi'nde araştırmacılar ve turistler konaklıyor. Buradaki laboratuvarda arıcılıkla ilgili araştırmalar yapılıyor. Yörede verimi daha da artırmak için verimli kovanlardan alınan arılar arasında suni döllenme yöntemiyle süper Kafkas arısı üretiliyor. Bir süper Kafkas kraliçe arının fiyatı 90 dolar. Diğerleri 15 dolar civarında. Köy halkı bal da üretiyor. Üretilen arıları başka bölgelere de satıyor. Konuk evinde köylülere pansiyon nasıl işletilir, turistlere nasıl davranılır gibi konularda kurslar veriliyor.
Gökyiğit saf Kafkas arısı ırkının melezlenip bozulması halinde olabileceklere karşı tedbirini almış. Saf Kafkas arısı sadece Macahel'de var. Ardahan'ın Posof ilçesinde bir gen kaynağı daha bulunmuş. TEMA Vakfı bu kaynağı tam olarak saflaştırmanın yollarını arıyor. Araştırmalar yapıyor.
Gökyiğit'in arıyla ilgili projeleri bununla sınırlı değil. Önümüzdeki yıl Türkiye'de arı safarisi düzenleyecek. Bu sayede meraklıları Türkiye'deki arı türlerini tanıyacak, görecek. Gökyiğit yurtdışında katıldığı arı kongrelerinde, düzenleyeceği arı safarisinin broşürünü dağıtmaya başladığını söylüyor. "Safaride arı meraklıları Kırklareli İğneada'da dünyaca ünlü İtalyan carniolan arılarının Türk türüyle tanışacak. Rize'de üretilen Anzer balının yapıldığı çiçek dünyasını görecekler. Artvin'de saf Kafkas arısıyla tanışacaklar. Ardahan'da saflaştırma projemizi ziyaret edecekler. Erzurum'da bal pazarlarını gezecekler. Muğla'da çam balını tadacaklar."
Kahramanı saf Kafkas arısı olan bu projenin Gökyiğit için ayrı bir önemi var. Çünkü doğum yeri Artvin. Gökyiğit projenin ortaya çıkışını şöyle anlatıyor: "Toprak, su, yeşil, örtü, hava, biyolojik çeşitlilik... Bunlar özellikle son 50 yılda yok edilmeye başladı. Ekosistemdeki bozulma giderek büyüyor. Dünyada her gün 100 kadar canlı türü yok oluyor. Bu yüzden biyolojik çeşitlilik çok önemli. TEMA Vakfı olarak görevlerimiz arasında doğal varlıkları korumak da var. Biyolojik çeşitlilik de bunun içine giriyor. Vakıfça, Türkiye'de biyolojik çeşitlilik bakımından zengin bölgelerden birini koruma altına almaya karar verdik. Artvin'in Borçka ilçesine bağlı Macahel yöresi biyolojik çeşitlilik bakımından çok zengin. Türkiye'de dört, dünyada 200 yerden biri... Doğum yerimin Artvin olması Macahel'i seçmemizde beni teşvik etti." n
"Her çiçekten nektar alabilir"
Gökyiğit: "Saf Kafkas arısının uzun bir dili vardır. Her çiçekten nektar alabilir. İnsanlara karşı çok uysaldır. Maskesiz bile çalışılabilir. Temizliğe meraklı bir ırktır. Hastalıklara karşı dirençlidir. Her havada işe çıkabilir. Normalin iki-üç misli bal yapar. Türkiye'de kovan başına ortalama 17 kilo bal alıyoruz. Ama saf Kafkas arısında bu rakam 50 ila
80 kiloya kadar çıkabiliyor.
"AB'ye girersek Avrupa'nın biyolojik zenginliğini ikiye katlayacağız"
Bu 82'lik delikanlının üzerinde çalıştığı yeni projeler var. İlk ikisi ağaçlarla ilgili. Nihat Gökyiğit Türkiye'de mantar meşesi ve sakız ağacı yetiştirmek için tarım kalkınma projeleri geliştiriyor. Üçüncü projesi ise doğal ipekçilik üzerine. Bursa'da üretim potansiyeli bulunan doğal ipekçiliğin bu şehirde yapılmasını sağlamak için çalışıyor.
Nihat Gökyiğit "Ben dünyayı geziyorum ama bu geziler herkesinkinden farklı" diyor. "Yurtdışında erozyon kongresine, arıcılık kongresine gidiyorum. Oralarda insanlara Türkiye'nin biyolojik çeşitliliğini anlatıyorum. Onlara Türkiye'nin Avrupa Birliği üyesi olduğunda Avrupa'nın biyolojik zenginliğini ikiye katlayacağını söylüyorum.
|
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sitene Ekle
İletişim Kurumsal
Blog
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
