Güngör URAS Olayların içinden

Beklenen faiz indirimi geldi

ABD Merkez Bankası, yüzde 5.25 düzeyindeki gösterge faizini 0.50 puan indirerek yüzde 4.75'e çekti. Piyasaların olumlu karşıladığı bu faiz indiriminin ABD ekonomisini canlandırması, nakit sıkışıklığını azaltması bekleniyor

ABD Merkez Bankası FED faizleri 0.50 puan indirdi. FED'in faiz indirimi dünya ekonomisini etkileyecek. ABD Merkez Bankası (FED) dün faizi 0.50 puan indirirken öncelikle ABD ekonomisinin yararını düşündü. Fakat şu bir gerçek ki, FED'in faiz indirimi kararı sadece ABD ekonomisini ilgilendirmiyor. Dünya ekonomisini (tabii bu arada Türk ekonomisini de) etkileyecek.
FED'in 2 faizi var :
(1) Yüzde 5.25 oranında iken,dün, 0.50 puan indirim ile yüzde 4.75 oranına çekilen faiz "gösterge faizi"dir. Beklentiler bu faizin 0.25 puan aşağıya çekilmesi doğrultusunda iken FED radikal/sarsıcı etki yapması için indirimi 0.50 puan olarak belirledi.
(2) Likidite ihtiyacı olan bankalara , getirecekleri müşteri senetleri karşılığı FED yüzde 6.25 ile sınırlı ölçüde kredi veriyordu. Konut kredisi (mortgage) krizinden sonra FED bu faizi, geçen ay yüzde 5.75 oranına indirdi. İhtiyacı olan bankalara sınırsız miktarda kredi verileceğini açıkladı.

İki gelişme tetikledi
FED öncelikle ABD ekonomisini düşünür. FED'in, gösterge faizini yüzde 5.25 den yüzde 4.75'e indirmesini gerektiren iki gelişme var:
(1) Mali sektördeki çalkantının, reel sektöre intikali , reel sektörün de sorunlu hale gelmesi, ekonomide çöküş istenilmiyor. Bunun çaresi, çalkantıyı mali sektör içinde hapsetmektir. Bunun yolu ise, (a) Parayı bulunabilir hale getirmek, (b) Paranın maliyetini (faizini) düşürmektir. Paranın maliyeti (faizi ucuzlar) ve para bulunabilir ise çalkantı (zarar) zamana yayılır. Likidite arayışında zarara rağmen realizasyon paniği ortadan kalkar.
(2) ABD ekonomisinde durgunluk işaretleri var. Durgunluk işsizlik ve fakirlik demektir. Durgunluğu önlemenin yolu, tüketicilerin harcamalarını artırmalarını sağlamak, tasarrufları yatırıma ve üretime yönlendirmektir. Bu ise faiz indirimi ile olur. Ucuz faiz daha çok kredi kullanımına, daha çok tüketim ve yatırım harcamasına yol açar.
İşte FED faiz indirimi konusunda karar alırken bu iki gelişmeyi değerlendirdi.
İndirim bizi de ilgilendiriyor
FED'in faiz indirimi dünya ekonomisini etkileyecek. Çünkü;
(1) FED faiz indirimi ile ABD'de mali sektördeki çalkantıyı kontrol altına alır ise, çalkantının ABD dışındaki ülkelere de yayılması, o ülkelerdeki zararının büyümesi önlenebilecek.

Türkiye'yi etkileyecek
(2) ABD ekonomisinin durgunluğa girmesi, dünya ekonomilerinde de durgunluğa yol açabilir. FED'in faiz indirimi ile ekonomiyi canlı tutmasının dünya ekonomileri bakımından önemi büyüktür.
FED'in kararı bizi de etkileyecek. Çünkü;
(1) ABD ekonomisinde durgunluğun başlaması, bu durgunluğun Avrupa'ya yayılması bizim ihracat pazarımızın daralmasına yol açar. Durgunluğu önleyecek bir faiz indiriminin bizim için önemi büyüktür.
(2) ABD'de mali sektördeki çalkantının devam etmesi, başka ülkelere yayılması, bizim dış kaynak bulmamızı zorlaştırır. Çalkantı durur ise bir yılda 35 milyar dolara yükselen döviz açığımızı daha kolay kapatabiliriz.
(3) T.C. Merkez Bankası, gecelik faizi 0.25 puan indirerek yüzde 17.25 olarak tesbit etti. FED'in gösterge faizi yüzde 5.25'ten yüzde 4.75'e indirildi. Bizin faizimiz FED faizinin 12.5 puan üzerinde. Dünyanın en yüksek faizi bizde.
FED'in faiz indirim kararı, Merkez Bankası'nın da önümüzdeki günlerde daha ileri ölçülerde faiz indirimine yol açabilir.

guras@milliyet.com.tr