Türkiye, elektrikte en ucuz ülkeler liginde

Türkiye'de konutlar için 10 cent olan elektriğin kilovat saat fiyatı, AB ülkelerinde 31 cent'e kadar çıkıyor. Beş yıllık 'yapay ucuzluk' dönemi sürdürülemez noktaya geldi, zam kapıda

ANKARA ANKA

Beş yıldır elektriğe hiç zam yapmayarak bir rekora imza atan hükümet, enerji KİT'lerinin büyüyen zararı karşısında zorunlu olarak zammı masaya yatırırken, Türkiye'nin şu anda elektrik fiyatlarında en ucuz ülkeler arasında yer aldığı belirlendi.
Ancak, elektrikte yaşanan yapay ucuzluk dönemi artık sürdürülemez bir noktaya geldi. Enerji KİT'lerinin büyüyen zararı karşısında zorunlu olarak zammı masaya yatıran AKP hükümetinin önümüzdeki günlerde kararını vermesi bekleniyor. Özel üreticilerden aldığı elektriği, tüketiciye daha düşük fiyatla satan TEDAŞ'ın yıllık zararı 650 milyon dolara ulaşıyor.

AB ortalamasının altında

Eurostat ve Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı verilerine göre, Türkiye'de konutlara satılan elektriğin kilovat saati vergiler dahil 10.2 cent, sanayide ise vergisiz fiyat 6.9 cent düzeyinde.
Her iki tarifeye göre de Türkiye'de elektrik fiyatı, AB ülkeleri içinde Bulgaristan, Letonya, Yunanistan, Litvanya ve Estonya dışındakilerin çok altında bulunuyor. Elektriğin en pahalı olduğu ülke ise Danimarka.
AB ortalamasında ise elektriğin kilovat saati konutlarda 18.8 cent, sanayide 11.7 cent düzeyinde bulunuyor.

Elektrik fiyatları (cent/kWh)
Ülke	Konut	Sanayi
Bulgaristan	8.2	5.8
Letonya	8.9	5.7
Yunanistan	9.1	8.7
Litvanya	9.3	6.5
Estonya	9.7	6.9
Türkiye	10.2	6.9
Hırvatistan	12.2	7.9
Romanya	12.3	10.2
Macaristan	12.6	8.6
Çek Cum.	13.0	9.6
Slovenya	13.6	8.2
Finlandiya	14.3	7.6
Polonya	14.8	7.4
İspanya	15.0	10.4
İngiltere	15.0	11.7
Fransa	15.4	7.5
Portekiz	18.3	10.4
Slovakya	18.4	9.7
Avusturya	18.7	11.0
Belçika	19.0	13.6
İrlanda	19.3	13.1
İsveç	20.2	9.2
Lüksemburg	20.7	11.7
Norveç	21.3	9.7
Almanya	24.2	13.2
İtalya	27.3	18.1
Hollanda	27.6	12.8
Danimarka	31.9	12.1
AB ortalaması	18.8	11.7

Kaynak: Eurostat, ETKB
(*) Konutlara satış fiyatı tüm vergiler dahil, sanayi fiyatı ise KDV hariç.



Yıllık zarar 650 milyon dolar

Hükümet işbaşında olduğu yaklaşık beş yıllık dönemde yüksek maliyet artışına ve enerji KİT'lerinin büyüyen zararına rağmen, elektriğe hiç zam yapmazken, elektrik üretiminin yarıya yakınının gerçekleştirildiği doğalgaz ise bu dönemde yüzde 60 dolayında zamlandı.
Hükümet, elektrik zammı üzerinde çalışırken, BOTAŞ'ın da doğalgaza zam yapması bekleniyor.
Son beş yılda maliyet artışları fiyata yansıtılmayarak elektrik yapay biçimde ucuz tutulurken, enerji KİT'lerinin zararı büyüyor. Özellikle özel santralların ürettiği pahalı elektriğe sübvansiyon uygulayan TEDAŞ'ın yıllık zararının hızla büyüdüğü gözleniyor. Daha önce zarar ettikleri gerekçesiyle üretimi durdurma yoluna giden özel sektör üreticileriyle uzlaşma kapsamında çıkarılan Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği (DUY) kapsamındaki fiyat mekanizması devletin aleyhine işliyor.
TEDAŞ, özel üreticilerden kilovat saatini 12 cent'ten aldığı elektriği tüketiciye 10 cent dolayında satıyor. Fiyat içindeki amortisman bedeli de dikkate alındığında bu alışverişten devlet, her kilovat saat başına 4 cent dolayında zarara uğruyor. Bu da TEDAŞ açısından yıllık bazda 650 milyon dolar dolayında bir zarara işaret ediyor.