|
 |
|
|
Bilimkurgu nal topluyor
Buyur ola henüz pek az insanın farkında olduğu söylenen şu nanoteknoloji neymiş testusuna bu hafta
Koku tutmayan çorap duydunuz mu? Birçok tekstil firmasında birkaç senedir üretilmekte. Nanoteknoloji harikasının küçük bir örneği. Prensip aslında çok basit. Gümüş iyonlarinin (Ag+) anti-mikrobiyel özellikleri zaten uzun süredir bilinmekte. Nanoteknolojinin burada başardığı, gümüş iyonlarının nanoparçacıklarını üretmek. Bunlar gümüş iyonlarından yapılmış çok küçük toplar. Çorap yapmakta kullanılan malzemeye yediriliyor. Nano-çoraplar ayaklarınızdaki bakterileri yok ettiğinden koku sorunu ortadan kalkıyor.
Peki nedir bu teknoloji? Nanoteknoloji atomlarının metrenin milyarda bir ölçeğinde yeniden dizilerek yeni nano yapılar üretilmesiyle oluşturulan teknolojiye deniyor. Atomlar yeni dizilişlerle bambaşka özelliklere sahip olabiliyor. Burada bütün mesele atomlara ulaşıp onları manipüle edebilmekte. Bunun için atomları görebilen ve onların bağlarını koparabilen mikroskop icat edilmiş. Bir saç telinin kalınlığının 100 bin nanometre olduğunu düşünürseniz bu hiç de kolay bir şey değil.
İnternette gezindikçe gözlerime inanamadım. Görünmeyen madde yapılabilecekmiş, düşünebilir misiniz, çevre
kirliliğinden, ozon çatlağından trafik sorununa, yaşlanmaya kadar tüm sorunlar çözülebilecekmiş. Tabandan ve en küçük ölçekten başlamanın mucizesi anlaşılan! Sınırlar aşılacak. Bilimkurgu nal toplayacak zahir.
Nanoteknolojiyi konuşmak için Yeditepe Üniversitesi'nde ziyaretine gittiğim Genetik ve Biyomühendislik Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Mustafa Çulha atom kuvvet mikroskopunu tanıttı. Uğraştığı konu, mikroorganizmaların tanı süresini dakikalara indirebilmek. Hayali ise nanorobotlar. Nanoteknolojinin merkezlerinden Bilkent Üniversitesi'nde Fizik Bölümü'nde görev yapan, Türkiye
Bilimler Akademisi asosiye üyesi Doç. Dr. Oğuz Gülseren, Türkiye'nin durumunu sorduğumda umutla nanoteknolojide bütün ülkelerin şansının aynı olduğunu söylüyor.
Nanoteknolojinin harikulade marifetlerini bana anlatmaya çalıştıkça aklıma şu soru takıldı: Acaba bu nanoteknolojiyle enerji kaynakları yaratıldıkça, emperyalizmin neo-sömürgeciliği de bitecek mi? Petrolü ve madenleri barındıran ülkelerin yakalarından düşüp savaşlara son mu verecek? Buyur ola henüz pek az insanın farkında olduğu söylenen şu nanoteknoloji neymiş testusuna bu kez de...
1- "Nano" sözcüğünün kaynağı nedir?
a. Türkçe argo, nanay
b. Japon harikası atom mikroskopunun adı
c. İtalyanca, milyarder babaanne
d. Yunanca, cüce
2- Nanometre bir metrenin milyarda biri. Peki, nanometreden küçük birim hangisi?
a. Nanometrenin onda biri Angstrom
b. Yüzde biri pikometre
c. Yüz binde biri femtometre
d. Hepsi
3- Bütün maddeler atomlardan oluşur. Peki, doğada kaç değişik atom bulunuyor?
a. Sayısız
b. Yaklaşık 100
c. 666
d. 1001
4- Nanometre moleküler düzeyde bir ölçü birimi olduğuna göre bir nanometreye kaç hidrojen atomu yan yana dizilebilir?
a. Bin
b. Yüz
c. On
d. Bir
5- Nanoteknolojiye yatırım yapan Türk firmalarından DYO kendini temizleyen "akıllı boya"nın ilhamını iddiaya göre aşağıdakilerden hangisinin mekanizmasından almış? İpucu: İstersen üzerine su dök ve ne olduğunu gör!
a. Türk sinemasının meşhur boyacısı Cilalı İbo'dan
b. Bembeyaz lotus bitkisinden
c. Süpürgeotundan
d. Külkedisinden
6- Kendini silen DYO-nano isimli boyada ve güneş kremlerinde, ışığa karşı özellikleri uzun süredir bilinmekte olan titanya nanoparçacıkları kullanılıyor. Peki duvarınızı boyadığınızda temizlik nasıl gerçekleşiyor? Bu nanoparçacıkların atom diziliş düzenleri öyle tasarlanmış ki:
a. Nanoparçacıkların üzerine kir molekülleri yapışıyor
b. Duvara ışık düştüğü zaman ışığa tepki oluşuyor
c. Kir molekülleri lotus bitkisinin üzerine düşen yağmur damlaları gibi nanoparçacık yüzeyinde uçuşup kayboluyor
d. Hepsi: Böylece duvar ışık altında kendini temizlemiş oluyor
7- Nanoteknoloji hayatımıza çoktan girmiş durumda. Boya, tekstil, elektronik, optik, derken... Kullandığınız güneş kremi kaç faktör? Faktör 8 mi, 10 mu, 20 mi? Bu sayılar neyi ifade ediyor?
a. Güneşte kalabileceğiniz dakika
b. Kremde bulunan, derinize zararlı ultraviyole ışınları emmeye yarayan nanoparçacık sayısı
c. Güneşten yararlanabilmeniz için derinizin kendi kendini temizleme katsayıları
d. Hiçbiri
8- İddiaya göre önümüzdeki yıllarda insan vücudu içinde kanser gibi hastalıklı dokuları bulup iyileştiren hangi nano ürün ortaya çıkarılacak? İpucu: Hani, "Fantastik Yolculuk" diye bir film vardı. Bilimkurgu...
a. Nanik
b. Nanogönüllü
c. Nanorobot
d. Nanokurgu
Yanıtlar: 1) d, 2) d, 3) b, 4) c, 5) b, 6) d, 7) b, 8) c.
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sitene Ekle
İletişim Kurumsal
Blog
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
