Güngör URAS Olayların içinden

Hazine nakit açığı verdiği için borçlanmayı sürdürüyor

Hükümet her yıl bir bütçe yapıyor. Ne kadar geliri olacağını tahmin ediyor. Nerelere ne harcama yapılacağını belirliyor. Bu bütçe TBMM'de kanun haline getiriliyor. Sonra uygulanıyor.
Hazine, yıl boyu devletin gelirlerini topluyor. Bütçede yer alan ödeneklerle ilgi harcamaları karşılıyor. Ödeneklerle ilgili harcamalar, toplanan gelirlerle karşılanamazsa, Hazine mecburen borçlanıyor.
Hazine'nin gelir-gider-borçlanma durumunu gösteren tablolar her ay sonunda yayımlanıyor. Bu tablolara "Hazine Nakit Dengesi Tabloları" adı veriliyor.
"Hazine Nakit Dengesi Tablosu"na göre, 2007 Ocak-Ağustos döneminde Hazine'nin nakit girişi 118 milyar YTL, nakit çıkışı 132.6 milyar YTL oldu.
Açık anlatımla, Hazine'nin kasasına giren para, harcamaları karşılayamadı. 14.6 milyar YTL nakit açığı ortaya çıktı.

Çıkan para girenden fazla
Hazine nakit açığı ortaya çıktığında, "Kasada para yok. Memur maaşını bu ay ödeyemeyiz" diyemez. Bir yerlerden para bularak ödemeleri aksatmamak zorundadır.
Hazine'nin para bulacağı yer iç ve dış para piyasalarıdır. Hazine içeriden ve dışarıdan borçlanarak nakit açığını kapatabilir.
2007 yılı ocak-ağustos döneminde Hazine 14.6 milyar YTL olan nakit açığını kapatmak için özelleştirme gelirlerini kullandıktan sonra 13.7 milyar dolar da içeriden borçlandı.
Ocak-ağustos ayları arasında Hazine toplam 75.7 milyar YTL borçlanmıştı. Bunun yüzde 18 dolayındaki kısmı Hazine'nin yılın ilk sekiz ayındaki nakit açığından kaynaklandı.
Geçen yılın aynı döneminde nakit açığı 2.2 milyar YTL idi. Hazine bu açığı kapatmak için net olarak 3.5 milyar YTL borçlanmıştı.

İç borç stoku artıyor
Bu yıl Hazine'nin nakit dengesinin bozulmasının nedeni, gelirleri sadece yüzde 4.4 oranında artarken, harcamalardaki artışın yüzde 15'e ulaşmasıdır.
Tekrarda yarar var. Hazine'nin nakit dengesi yıl sonuna kadar (bütçe uygulamasının son gününe kadar) değişecektir. Sadece ocak-ağustos rakamlarına bakarak kesin bir değerleme yapılamaz. Şu bir gerçek ki, ocak-ağustos dönemindeki açığı kapatmak için içerideki 13.7 milyar YTL borçlanmanın yüzde 19 dolayındaki faizi, halkın ödeyeceği bir faizdir. Bu ek faiz yükü de halkın sırtına binecektir.
Özetle, Hazine'nin nakit açığı, Hazine'nin yıl içinde, bütçe açığı ise yılın genelinde borçlanmasını zorunlu kılıyor. Hükümet, bütçedeki "faiz dışı fazla" uygulamasıyla harcamaları kısarak, iç borç stokunu küçültmeye çalışırken, nakit açıkları ve bütçe açığı iç borç stokunun büyümesine yol açıyor.

Hazine nakit dengesi
(2006-2007 ocak-ağustos)		(milyar YTL)
	2007	2006
Gelir	118.0	113.1
Gider	132.6	115.3
- Faiz dışı gider	96.6	81.2
- Faiz giderleri	35.9	34.1
Nakit dengesi	-14.6	-2.2
Finansman	14.6	2.2
Net borçlanma	11.9	1.3
İç borçlanma (net)	13.7	3.5
Dış borçlanma (net)	-1.8	-2.2
Özelleştirme	7.0	8.5
Diğer netleştirici kalem.	-4.3	-7.6