Güngör URAS Olayların içinden

Yerli de yabancı da oluk oluk döviz getiriyor

Faiz yurtdışında çok ucuz. İsteyen bankalarımız ve özel sektör kuruluşlarımız yüzde 5-7 faizle borçlanarak döviz bulabiliyor. Faiz yurtiçinde çok yüksek. Döviz getirerek YTL'ye çeviren yabancılar yılda net yüzde 18-20 dolayında getiri sağlayabiliyorlar.
Dışarıdan ucuz faizle borçlananlar dövizleri ülkeye getiriyor. İçeride yüksek faizin cazibesine kapılan yabancılar ülkeye döviz getiriyor. Böylece ülkeye oluk oluk döviz giriyor.
Ülkeye oluk oluk döviz girince de doların fiyatı devamlı ucuzluyor. Düne kadar dolar 1.20 YTL'nin altına inmez diyenler, şimdilerde 1.10 YTL'lik dolar fiyatından söz ediyor.
Dolar fiyatının ucuzlamasında tabii ki doların euro karşısında değer kaybının da etkisi var ama, bizdeki ucuzluk bambaşka bir ucuzluk.

Döviz bollaşınca fiyatı ucuzluyor
Biz de "Uzaklara kar yağıyor üşümedin mi /sen bu işin sonunu düşünmedim mi " deyimini unutarak ucuz dövizleri afiyetle yiyoruz. Ucuz ucuz tüketiyoruz. Tükettiğimiz dövizleri bir gün ödememiz gerektiğini unutuyoruz.
Tükettiğimiz dövizlerin büyüklüğünü bu yazının altında verilen iki tablodan izleyebilirsiniz.
(1) Toplam dış borçlarımız devamlı artıyor. Mart sonunda 214 milyar dolar idi. Haziran sonunda 226 milyar dolar oldu.

Toplam dış borcun 41 milyar doları kısa vadeli, 185 milyar doları orta ve uzun vadeli borç.

Toplam borcun 72 milyar doları kamunun, 15 milyar doları Merkez Bankası'nın, 138 milyar doları özel sektörün borcu.

Özel sektörün borcunun 41 milyar doları bankalara, 97 milyar doları banka dışı kesime ait.

Bankalar dış borçlarını küçültürken, banka dışı kesimin dış borcu büyüyor. Mart sonunda banka dışı kesimin dış borcu 79 milyar dolar iken, 3 ay sonra 97 milyar dolara tırmandı.

Girerken iyi, çıkarken kötü
İşte bu dövizler yurtdışında faizin düşük olması nedeniyle ülkeye akan dövizler. Bunları yedik bitirdik ama ödemek zorundayız.
(2) Yabancıların Türkiye'deki parasal yatırımları temmuz ayı sonunda 98 milyar dolara ulaştı.

Yabancılar hisse senedi satın almak için 59 milyar dolar, Hazine bonosu ve tahvili satın almak için 34 milyar dolar, bankalarda hesap açmak için 4 milyar dolar getirdi.

2007 yılı başında yabancıların parasal yatırımları toplamı 65 milyar dolara yakındı. Yedi ayda yüzde 50'den fazla (33 milyar dolar) arttı.

Yurtiçinde faizin ve parasal yatırımların getirisinin yüksek olması nedeniyle gelen bu dövizleri de yedik bitirdik ama ödemek zorundayız.

Toplam dış borçlarımız (milyar dolar)
	2007 Mart	2007 Haziran	2005	2002
TOPLAM BORÇ	214.6	226.3	168.8	129.7
- Kamu	73.5	72.3	68.3	63.7
- Merkez Bankası	15.6	15.5	15.4	21.9
- Özel sektör	125.5	138.5	85.1	44.1
* Bankalar	45.7	41.5	33.6	11.1
* Diğerleri	79.8	97.0	51.5	33.0

Yabancıların Türkiye'deki parasal yatırımları (milyar dolar)
	Hisse senedi	Devlet iç borçlanma senedi	Mevduat	Toplam yatırım
2002	3.450	1.579	1.843	8.205
2003	8.691	5.188	3.024	15.872
2004	15.408	13.705	3.696	32.407
2005	33.812	20.351	3.896	58.059
2006	34.892	26.019	4.056	64.971
2007/7	59.188	34.860	4.407	98.455