Güngör URAS Olayların içinden

Bütçe açığını kapatmak için ya vergi ya borçlanma

Hükümet 2008 yılı bütçesinin hazırlıklarına bağladı. Büçe yapmak demek, devletin geliri ile giderini dengelemek demektir. Gelir gideri karşılayamaz ise, aradaki farkı kapatmanın iki yolu vardır : (1) Ya vergiler artırılır.(2) Ya da Hazine yeni borçlanmalara gider, borçlarını artırır.
(Son yıllarda hükümetler özelleştirme adı altında varlık satışından gelen paraları da gelir olarak kullandı ama, bundan sonra satılacak pek malımız kalmadı. Mülklerimiz (!) var.) Hükümet 2008 bütçesi üzerinde çalışıyor ama, 2007 yılı bütçesinin durumu pek de iyi değil.
TBMM'de kanunlaşan 2007 yılı bütçesinin toplam harcama sınırı 204.9 milyar YTL idi. Bakanlıkların ve kuruluşların yıl içinde kullanabilecekleri ödenekler (yapacakları harcamalar) bu sınıra göre belirlenmişti.

Savunma ödeneği çok arttı
Ne var ki, 2007 yılı içinde (1) Terör nedeniyle artan savunma giderleri, (2) Seçim yatırımları, (3) Sosyal güvenlik kurumlarının büyüyen açıkları nedeniyle ödenekler bitit ve bazı bakanlık ve kuruluşların ödenekleri artırıldı.
Bu konular medyaya fazla yansımadı. Ödenek artışlarıyla ilgili en geniş haber Radikal'de (1 Ekim 2007) yayımlandı. Ahmet Kıvanç'ın Ankara kaynaklı haberinde ödenek artışlarının dağılımı verildi.

2007 bütçesi ile Milli Savunma Bakanlığı'nın (MSB) ödeneği 13.1 milyar YTL olarak belirlenmişti. Terör harcamaları nedeniyle 5.1 milyar YTL ek ödenek verildi. Jandarma'ya 114 milyon YTL ek ödenek verildi. Böylece savunma ödenekleri toplamı 21.4 milyar YTL'ye ulaştı.

Seçim harcamalarının faturası

Uzun yıllar Milli Eğitim ödenekleri savunma ödeneklerinin gerisinde kalırdı. 2007 bütçesinde MEB ödenekleri savunma ödeneklerinin önüne geçince Başbakan bunu başarı olarak ilan etti. Yıl içinde yapılan eklemelerle savunma ödenekleri eğitimi yakaladı.

Seçim öncesi yapılan olağan üstü harcamalar nedeniyle Sağlık Bakanlığı'nın 6.6 milyar YTL olan ödeneği 3.1 milyar YTL artırıldı. Karayolları ödeneği 1.4 milyar YTL artırılarak 4.8 milyar YTL'ye yükseltildi. Sosyal güvenlik kurumlarının açıkları için Çalışma Bakanlığı'nın ödenekleri 15.4 milyar YTL'den 19.1 milyar YTL'ye yükseltildi.

Ödenek artışlarının bir bölümü, bütçe içi aktarmalarla Maliye ödeneklerinden karşılandı. Aktarmalar karşılayamadığı için harcama sınırı 204.9 milyar YTL'den 213.7 milyar YTL'ye yükseltildi.

Şimdilik vergi artışından söz edilmiyor ama, bu yolun sonunda mutlaka vergi artışı vardır.

2007 bütçe ödeneklerinde yapılan artırımlar
	Başlangıç ödeneği	Artırılan miktar	Artırılmış ödenek
- MSB	13.1	5.1	18.2
- Jandarma	3.1	0.1	3.2
(Savunma top.)	(16.2)	(5.2)	(21.4)
Milli Eğitim	21.3	0.4	21.7
Sağlık	6.6	3.1	9.7
Karayolları	3.4	1.4	4.8
DSİ	4.0	0.2	4.2
Sosyal Güvenlik	15.4	3.7	19.1
Toplam	66.9	14.0	80.9