Plak endüstrisinin sonu mu gelecek?

Ünlü rock grubu Radiohead yeni albümünü internet üzerinden satacak. Bu kadar büyük bir grubun böyle bir karar alması müzik endüstrisini nasıl etkiler?

ELİF BERKÖZ ÜNYAY - eberkoz@milliyet.com.tr

İngiliz rock grubu Radiohead, yedinci albümü "In Rainbows" için bir plak şirketiyle anlaşmak yerine albümün satışını internet üzerinden yapacak. Grubun yaptığı açıklamaya göre albüm, 10 Ekim'den itibaren Radiohead'in resmi internet sitesinden MP3 formatında indirilebilecek.
Grubun hayranları albüme ne kadar para ödeyeceklerini kendileri belirleyecek. Müzik çevrelerinde konuşulanlara göre eğer Radiohead bu satışta başarılı olur ve iyi bir gelir elde ederse diğer gruplar ve müzisyenler de bu yöntemin takipçisi olacak.
Bu gelişmeden müzik piyasasının ve plak şirketlerinin nasıl etkileneceğini müzik yazarlarına ve plak şirketi Sony'ye sorduk.

"Bundan sonraki dönemde piyasa dijital paylaşım ve satış savaşlarına sahne olacak"

Murat Beşer (DJ-Müzik yazarı)

Şu an kendi sitesinden albümlerini ücretsiz dağıtan binlerce müzisyen var müzik dünyasında. İş Radiohead olunca değişiyor. Yenilik düşüncede değil; yeni olan topluluğun hacmine bağlı olarak satışın boyutu, rakamları oluyor.
Aslında plak şirketleri için zaten bir dönem çoktan kapandı. O da CD'nin marketlerde satıldığı dönem. Bundan sonrası dijital paylaşım ve satış savaşlarına sahne olacak. Plak şirketleri var olmaya devam edecek ama başka yaşam koşullarında.
Plak şirketleri önlerindeki çok bilinmeyenli denklemi çözmek zorunda. Bilinmeyenler arasında, topluluk ve sanatçıların buhranı ticari açıdan bağımsızlaşarak aşmaya çalışmasında plak şirketlerinin gereksizleştirilmesi baş sıralarda yer alıyor. Saatler plak şirketleri için hayli geç bir vakti gösterirken, onların yapabileceği az, yapamayacağı ise çok şey var. Radikal çözümler gerektirse de, yapabilecekleri arasındaki en anlamlı şey CD fiyatlarını yarıya, hatta üçte birine çekmek.

"Eski ve büyük grupların da internete girmesi demek plak endüstrisinin sonu demek"

Mehmet Tez (Rolling Stone Genel Yayın Yönetmeni)

Plak şirketleri ancak büyük grupların yeni albümlerini çıkarıyor, promosyonunu yapıyor ve turneye çıkarıyor. Yeni çıkış yapan grupların hemen hemen hepsi sesini internetten duyuruyor. Youtube'dan, Myspace'den...
Radiohead en son EMI ile çalışmıştı. Bir plak şirketine bağlı olmadıkları için yeni albümlerini öncelikle sadece kendi internet sitelerinde satışa sunacaklar. Bu sayede plak şirketine bir sürü para vermek zorunda kalmayacaklar. Plak satışları eskisi gibi çok yüksek ve parlak değil. Gelir azaldı.
Radiohead azalan gelirin yarısını plak şirketine vermeye ne gerek var diye düşünmüş olabilir. Eski ve büyük grupların da internete girmesi demek plak endüstrisinin sonu demek bence.
Türkiye'deki yabancı plak şirketleri giderek küçüldü.Yeni bir sanatçı olup da plak şirketiyle anlaşma imzalıyorsan tüm haklarını plak şirketine devrediyorsun. Bu çok riskli. Seni tanıtıp tanıtmaması plak şirketinin insafına kalıyor. Mesela Yakup da EMI ile anlaşması bitince yeni albümünü internet sitesinden yayımladı.

"Yapım şirketleri değişen pazar şartlarına adapte olmak zorunda kalacak"

Şemsettin Göktaş (Sony BMG Music Entertainment Türkiye Genel Müdürü)

İnternet üzerindeki paylaşım ve grupların albümünü internetten satması plak şirketlerinin sonunu getirmez. Fiziki satış hiçbir şekilde bitmeyecek. Ama azalacaktır ve azalmaktadır. Yapım şirketleri yapısal değişikliklere gidip değişen pazar şartlarına göre kendilerini adapte edeceklerdir. Fiziksel satışlardaki düşüşü kompanse etmese de dijital gelirlerdeki artışlar ve daha başka gelir kaynakları yaratmak zorunda olacaklardır.
Yapım şirketlerinin odak noktası artık albümler değil sanatçılar. Albüm sadece bir gelir türü. Şu an tüm dünyada gözlemlenen eğilim büyük dört şirketin organizasyon, menajerlik şirketlerini alma veya onlarla ortaklıklar yapması şeklindedir.