Cafe
BÜTÇE 222 MİLYAR YTL, FAİZ DIŞI FAZLA 5.5'E ÇEKİLDİ. BAKAN UNAKITAN:
Sınır ötesini düşündük
Hükümet, faiz dışı fazlayı 6.5'ten 5.5'e çekti. Böylece 7 milyar YTL'lik ek harcama olanağı yarattı
ANKARA Milliyet
Enerji KİT'lerinin durumu ve IMF ile Faiz Dışı Fazla (FDF) oranı pazarlığı nedeniyle TBMM'ye sunulacağı son ana kadar netleşmeyen 2008 bütçesi 222.3 milyar YTL'ye bağlandı.
Hükümet IMF'nin uyarılarına karşın 4 yıldır yüzde 6.5'te tuttuğu FDF'yi yüzde 5.5'e çekti. Bu değişiklik hem "harcamalarda gevşeme sinyali" hem de hükümetin Kuzey Irak'a yapılacak olası bir operasyon için kaynak ayırdığı yorumlarına neden oldu. 5.5'lik faiz dışı fazla 7 milyon YTL ilave harcama olanağı anlamına geliyor.
Maliye Bakanı Kemal Unakıtan, bütçenin olası bir sınır ötesi operasyona ilişkin tedbirleri de içerdiğini söyledi.
'Kararı biz verdik'
Başbakan Erdoğan, FDF'nin düşürülmesini istemiş, IMF ise buna karşı çıkmıştı. Unakıtan FDF'nin düşürülmesine ilişkin olarak, "Kararı kendimiz verdik. Buna Türkiye'nin uzmanları karar veriyor. Böyle olması gerektiğine de inanıyoruz. 6.5 sihirli bir sayı değil" diye konuştu.Gider yüzde 9.6 arttı
Unakıtan'ın açıklamalarına göre 2008 için Gayrı Safi Milli Hasıla (GSMH) 716.6 milyar YTL, büyüme oranı yüzde 5.5, TÜFE yıl sonu hedefi yüzde 4 olarak öngörüldü.2008 merkezi yönetim bütçesinde giderler 222 milyar 313 milyon YTL, gelirler net 204 milyar 556 milyon YTL, bütçe açığı 17 milyar 756 milyon YTL ve faiz dışı fazla da 38 milyar 244 milyon YTL olarak hedeflendi.
Unakıtan, 2008 için öngörülen 204.5 milyar YTL'lik gelirin 171.2 milyar YTL'sinin vergi, 33.3 milyar YTL'sinin de vergi dışı gelirlerinin oluşturduğunu söyledi. Unkakıtan, 2008'de ÖTV'den bütçeye 44.7 milyar YTL, dahilde alınan KDV'den 17.7 milyar YTL, ithalde alınan KDV'den 30.5 milyar YTL, gelir vergisinden 38.1 milyar YTL, kurumlar vergisinden 14.5 milyar YTL gireceğini belirtti. Unakıtan, kişi başına milli gelirin yeni yılda 7 bin dolar olmasının beklendiğini ifade etti.
Sınır ötesi bütçede
Unakıtan, bütçede sınır ötesi operasyon nedeniyle bir düzenleme yapılıp yapılmadığının sorulması üzerine, bütçenin bu tedbiri de içerdiğini, ancak bunun makro hedefleri etkilemeyeceğini kaydetti. Unakıtan, sınır ötesi operasyon için ayrılan miktara yönelik soru üzerine ise, "Tamam birçok şeyi açıklıyoruz, şeffafız da o kadar da değil. Her şeyi de açıklamayız" dedi.Bütçe tasarısına göre bu yıl, 13 milyar 52 milyon 398 bin YTL olan Milli Savunma Bakanlığı bütçesi 13 milyar 272 milyon 707 bin YTL'ye çıktı. Milli Savunma Bakanlığı bütçesinde dikkat çekici bir artış olmaması ve bu yılın bütçesinde 2008 için öngörülen 13.7 milyar YTL'nin altında kalması, olası bir operasyona ilişkin giderlerinin farklı bir kalemden de kaşılanacağı şeklinde yorumlandı.
| 2007 Bütça kanunu | 2007 Gerçek. tahmini | 2008 Tasarı | 2007 bütçe GSMH'ye oranı (%) | 2007 gerç. tah. GSMH'ye oranı (%) | 2008 tasarı GSMH'ye oranı (%) | 2008 tasarı/2007 bütçe Artış (%) | 2008 tasarı/2007 G.T. Artış (%) | |
| 1- Bütçe giderleri | 204.989 | 202.853 | 222.313 | 32.5 | 31.4 | 31.0 | 8.5 | 9.6 |
| - Faiz hariç bütçe giderleri | 152.043 | 153.854 | 166.313 | 24.1 | 23.8 | 23.2 | 9.4 | 8.1 |
| - Faiz giderleri | 52.946 | 49.000 | 56.000 | 8.4 | 7.6 | 7.8 | 5.8 | 14.3 |
| 2- Bütçe gelirleri | 188.159 | 187.970 | 204.556 | 29.8 | 29.1 | 28.5 | 8.7 | 8.8 |
| - Vergi gelirleri | 158.153 | 151.056 | 171.206 | 25.0 | 23.4 | 23.9 | 8.3 | 13.3 |
| 3- Bütçe açığı | 16.830 | 14.884 | 17.756 | 2.7 | 2.3 | 2.5 | 5.5 | 19.3 |
| 4- Faiz dışı fazla | 36.116 | 34.116 | 38.244 | 5.7 | 5.3 | 5.3 | 5.9 | 12.1 |
| 2007 Gerç. Tah. | 2008 Tahmin | |
| GSMH (milyon YTL) | 646.893 | 716.596 |
| GSMH (milyar $) | 488.959 | 520.177 |
| Büyüme (%) | 5.0 | 5.5 |
| ÜFE (yıl sonu %) | 6.08 | 3.75 |
| TÜFE (yıl sonu %) | 6.50 | 4.00 |
| İthalat (CIF) (milyar $) | 166 | 182 |
| İhracat (milyar $) | 104 | 117 |
Gül'ün bütçesi yüzde 64 arttı
| Kurum | 2007 Toplam ödenek (Bin YTL) | 2008 Toplam ödenek (Bin YTL) |
| Cumhurbaşkanlığı | 33.893 | 55.561 |
| TBMM | 361.725 | 419.417 |
| Başbakanlık | 1.541.655 | 1.666.210 |
| Hazine | 58.293.458 | 62.161.316 |
| Diyanet | 1.638.383 | 1.998.412 |
| Adalet Bakanlığı | 2.824.007 | 2.847.927 |
| Milli Savunma Bak. | 13.052.398 | 13.272.707 |
| İçişleri Bakanlığı | 1.181.744 | 1.346.945 |
| Jandarma Gen. K. | 3.137.341 | 3.128.378 |
| Emniyet Genel Müd. | 6.151.963 | 6.596.463 |
| Dışişleri Bakanlığı | 690.636 | 707.973 |
| Maliye Bakanlığı | 46.000.676 | 38.243.081 |
| Milli Eğitim Bakanlığı | 21.355.634 | 22.915.565 |
| Sağlık Bakanlığı | 6.581.455 | 10.828.070 |
| Ulaştırma Bakanlığı | 821.608 | 1.051.485 |
| Tarım Bakanlığı | 6.609.407 | 6.888.486 |
| Enerji Bakanlığı | 377.710 | 364.758 |
| Çalışma Bakanlığı | 15.542.140 | 28.967.437 |
2008 Bütçesi'nde en büyük ödenek artışlarından biri Cumhurbaşkanlığı bütçesinde yapıldı. Cumhurbaşkanlığı bütçesi 33.9 milyon YTL'den 55.5 milyon YTL'ye çıkarıldı. Böylece yüzde 64 oranında artırıldı. En yüksek ödenek artışı ise Çalışma Bakanlığı'nda oldu. Bu bakanlığın bütçesinde yüzde 87 artış oldu.
Sağlık Bakanlığı bütçesi yüzde 64 artırıldı. Bu artışa karşın Savunma Bakanlığı bütçesinin gerisinde kaldı.
Diyanet'in bütçesinde yüzde 25, Milli Eğitim bütçesinde yüzde 8 artışlar oldu. Ancak en yüksek ödenek artışı 1 milyar 261 milyon 704 bin YTL ile Milli Eğitim Bakanlığı'nın oldu.
Unakıtan zamları açıklamadı
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Hilmi Güler, dün NTV'ye yaptığı değerlendirmede elektrik zammını Unakıtan'ın açıklayacağını söylerken, Unakıtan gazetecilerin ısrarlı sorularına karşın elektrik zammını açıklamadı.
Ancak, 2008 bütçesinde ÖTV gelirlerinde yüzde 15.7 artış beklentisine yer verilmesi, "zam sinyali" olarak yorumlandı.
'Mecburiyse zam olur'
KİT'lerin serbest piyasa koşullarına göre çalışması gerektiğini ifade eden Unakıtan, "Zam mecburiyetleri varsa yapacaklar. Artık, öyle hükümet yapın, yapmayın dedi yok. Bıçağın kemiğe dayandığı yok. Basındaki haberlerden çıkıyor bunlar. O kadar meraklı olmayın. Devlet yapacağım demez, yapar" diye konuştu.FDF'deki gerilemenin elektrik fiyatlarına daha düşük bir zam anlamına gelip gelmeyeceğine ilişkin soruya ise Bakan Unakıtan, "KİT'leri özelleştirmeye devam edeceğiz. Mecburiyetleri yoksa zam yapmayacaklar" yanıtını verdi.
| (Milyon YTL) | 2007 Bütçe (1) | 2007 Gerç. tah. (2) | 2008 Tahmin (3) | Artış oranı (%) (3/1) | Artış oranı (%) (3/2) |
| Gelir Vergisi | 34.248 | 34.320 | 38.100 | 11.2 | 11.0 |
| Kurumlar Vergisi | 11.925 | 13.075 | 14.500 | 21.6 | 10.9 |
| Özel Tüketim Vergisi | 40.240 | 38.641 | 44.719 | 11.1 | 15.7 |
| Dahilde alınan KDV | 20.200 | 16.500 | 17.652 | -12.6 | 7.0 |
| İthalatta alınan KDV | 29.583 | 26.000 | 30.500 | 3.1 | 17.3 |
| Motorlu Taşıtlar Ver. | 3.504 | 3.472 | 3.877 | 10.6 | 11.7 |
| BSMV | 3.110 | 3.220 | 3.976 | 27.8 | 23.5 |
| Damga Vergisi | 3.638 | 3.707 | 4.200 | 15.4 | 13.3 |
| Harçlar | 4.594 | 4.800 | 5.400 | 17.5 | 12.5 |
| Diğer vergiler | 7.109 | 7.321 | 8.282 | 16.5 | 13.1 |
| Vergi gelirleri toplamı | 158.153 | 151.056 | 171.206 | 8.3 | 13.3 |
Vergiler yine 'dolaylı'dan
Hükümet, 2008 yılında da vergi gelirlerinin büyük bölümünü, gelir, kâr ve rant elde edenlerden değil, yurttaşların mal ve hizmet alımları sırasında fiyatın içinde ödedikleri KDV, ÖTV, özel iletişim, şans oyunları, banka ve sigorta işlemleri vergileri gibi "dolaylı" vergi kalemlerinden sağlayacak.
2008 yılı bütçesi kapsamında 171.2 milyar YTL olarak hedeflenen toplam bütçe gelirlerinin 114.5 milyar YTL'lik bölümü dolaylı, sadece 56.6 milyarlık bölümü ise gelir ve kurumlar vergileri ile mülkiyet üzerinden alınan "doğrudan vergilerden sağlanması öngörülüyor.
