|
 |
|
|
Kapitalizmin büyük krizi
hkirkoglu@ekolay.net
Faks: (0216) 418 54 99
İnsanlık tarihindeki büyük döngüleri, devirleri ve olayları anlayabilmemiz için yavaş hareket eden gezegenlerin döngülerine bakmalıyız. Bir insan ömrü bunu kavrayabilecek uzunlukta olmasa bile, eğer bu döngülere bakacak olursak önümüzdeki dönemleri daha iyi anlayabiliriz.
Yaşadığımız dönemde böyle bir kırılma hattı üzerinde gidiyoruz. Çok yakında Pluton'un Oğlak burcuna geçmesi ile birlikte bu süreç daha belirgin hale gelecek. Pluton'un burçlar kuşağındaki turu yaklaşık 247 senedir. Pluton önümüzdeki yıl toplumsal düzeni, yönetimleri, hiyerarşileri ve devletleri, ekonomik düzeni açıklayan Oğlak burcuna ilerleyecek ve 2024 yılına kadar da sözünü ettiğimiz bu alanlarda kökten değişimlere ve dönüşümlere yol açacak.
Bu transitin ne anlama gelebileceğini anlamak için tarihe bakmalı ve bundan önceki Oğlak transitinde neler olduğunu görmeye çalışmalıyız.
Pluton bundan önce Oğlak burcuna geçtiğinde takvimler 1762'yi gösteriyordu. Pluton 1778'e kadar da bu burçta kalmıştı. Bu dönem 18'inci yüzyılın üçüncü çeyreğine karşılık geliyor. Bu yıllar arasında neler oldu? Hiç kuşkusuz 1776'da ABD kuruldu. ABD'nin kurulması aynı zamanda kapitalist dünya görüşünün de önemli bir referans noktası olarak görülebilir.
Bu dönem aynı zamanda İngiltere'de başlayan Endüstri Devrimi'nin de başlangıçına işaret eder. 1765'te James Watt buharla çalışan motoru icat etti. Buhar makinesinin geliştirilmesi kitlesel taşımacılığı hızlandırırken, ekonomiyi de yakından etkiledi. Çünkü madenlerin işletilmesi ağır sanayilerin ortaya çıkmasına ön ayak oldu.
1776'da Adam Smith "Milletlerin Zenginliği" adlı eserini yayımladı. Bu kitap kısaca kapitalist düzenin ilkelerinden söz ediyordu. Kişisel kazanç ve kâr etme çabası, özgürlükten yola çıkarak ekonomik liberalizm çağın paradigmaları haline geldi.
Daha yukarıdan bakıldığında bu dönem global ekonominin ortaya çıkması ile ilgilidir. Kolonileşme, Batı uygarlığının Çin'i ekonomik yönden keşfi, kölelikle ilgili yasalar bir yandan devasa ekonomik gelişmeleri, diğer yandan da ekonominin altyapısını sermaye yanlısı olarak derinden şekillendirdi.
Bu büyük döngüleri asla göz ardı edemeyiz. Demedi demeyin ancak içinde bulunduğumuz koşullar süregelen kapitalist sistemlerin büyük ölçüde gözden geçirileceği, devasa değişikliklerin yaşanacağı bir dönemde olacağımızı, bu gelişim çizgisinin de 21'inci yüzyılın en dikkat çekici gerçeği olacağını söylüyor.
Çin'in durumu
1762-1778 yıllarındaki konumuna geri gelen Pluton 2024 yılına kadar, 18'inci yüzyıldan gelen bu döngünün yeniden tanımlanacağına işaret ediyor. Bu dönemde Amerikan ekonomisinin bütçe açığı, aşırı tüketime dayalı ekonomisi artık eskisi gibi hareket edemeyecek. Uluslararası piyasalarda yaşanan sert hareketler, konut piyasalarındaki kredi krizi sadece Avrupa'yı değil, birbirine bağlı olan Çin, Hindistan ve Uzakdoğu ekonomilerini de yakından ilgilendiriyor.
Büyüyen Çin, ekonomik açıdan Amerikan ekonomisine sıkı sıkıya bağlı. Petrole büyük bir bağımlılık söz konusu. Doların gittikçe güç kaybetmesi, Amerikan halkının tüketiminin daralması Çin'i yakından etkileyecek. Özellikle 2012'de Çin büyük bir karmaşa ve sosyal huzursuzluk içinde görülüyor. Bu sadece içsel dinamiklerden değil, birbirine bağlı global ekonomik dengelerden kaynaklanıyor.
2008'den başlayarak, var olan ekonomik düzenin çökmesi, yeniden rehabilitasyonu sadece ekonomide değil, sosyal örgütlenmeler, büyük devletler ve çok milletli şirketler açısından da krizlere dolayısıyla dönüşümlere yol açacaktır. Şimdi yolun çok başındayız.
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sitene Ekle
İletişim Kurumsal
Blog
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
