Bütçe aşırı iyimser, FDF hedefi zor tutar

2008 bütçesine ilişkin yorum yapmak için henüz erken. Bununla beraber önceki gün bakan Unakıtan'ın açıkladığı bütçe verilerine baktığımızda bazı noktalar göze çarpıyor.
Öncelikle şunu belirtelim ki, harcama tarafından bakıldığında rakamlar oldukça makul geliyor. 2007 bütçe giderlerinin tahsisatın da altında tahmin edilmesi gerçekçi değil.
Aksine, bir miktar üzerinde gerçekleşeceği belirtilebilir. 2008'de de aynı harcama gevşekliği sürerse harcamalar milli gelirin yüzde 31'i değil, 33'ü kadar gerçekleşir.
2007 yılında faiz harcamaları bütçede öngörülen sınırlar içinde gelişti. Ancak 2008 yılında bu harcamaların yüzde 14 artarak milli gelirin yüzde 7.8'ine ulaşması bekleniyor. Doğaldır ki, Merkez Bankası faiz indirdikçe öngörülen bu harcama da düşecektir.
2008 bütçesinin en dikkat çekici yönü bütçe, özellikle vergi gelirlerinde görülüyor. İlk bakışta yıllık artışın yüzde 13 olmasına pek itiraz edilemeyeceği düşünülse de, buradaki temel varsayımlar hatalı.
Birincisi, 2007 yılında 151 milyar YTL vergi toplanması çok zor görünüyor. İkincisi de, 2008 yılında çok ciddi bir reform olmadan ya da büyüme oranı aşırı yükselmeden vergi gelirlerinde bu denli bir artış beklemek saflık olur.


	2007	2008	Artış oranı (%)
(Milyon YTL)	Bütçe	Gerçek tah.	Tahmin	(3/1)	(3/2)
	(1)	(2)	(3)
Gelir vergisi	34.248	34.320	38.100	11.2	11.0
Kurumlar vergisi	11.925	13.075	14.500	21.6	10.9
Özel tüketim vergisi	40.240	38.641	44.719	11.1	15.7
Dahilde alınan KDV	20.200	16.500	17.652	-12.6	7.0
İthalatta alınan KDV	29.583	26.000	30.500	3.1	17.3
Motorlu taşıtlar vergisi	3.504	3.472	3.877	10.6	11.7
BSMV	3.110	3.220	3.976	27.8	23.5
Damga vergisi	3.638	3.707	4.200	15.4	13.3
Harçlar	4.594	4.800	5.400	17.5	12.5
Diğer vergiler	7.109	7.321	8.282	16.5	13.1
Vergi gelirleri toplamı	158.153	151.056	171.206	8.3	13.3

Örneğin, en büyük vergi kalemi olan ÖTV'nin yüzde 16 artması öngörülmüş. Bu denli bir tüketim patlamasını beklemek yanlış, ya da aşırı iyimser.
Yine ikinci en büyük vergi kalemi olan gelir vergileri yüzde 11 artsa da, ithalattan alınan vergilerin yüzde 17'den fazla artabilmesi için iç talebin çok güçlü olması gerek.
Nihayet pek de önemli olmayan banka ve sigorta muameleleri vergisinin yüzde 24 artması öngörülmüş ki, bu denli bir patlama için pek bir denen yok.
Bir başka konu da vergi dışı gelirler. Burada 2007 yılı gerçekleşme tahminine göre yüzde 10'luk bir düşüş öngörülmüş. Ama bize göre o bile iyimser. Çünkü geçen yılı kurtaran Türk Telekom gibi çok büyük bir özelleştirme geliri vardı. 2008 için de sırada bekleyen özelleştirmeler var, ama tahsilatının 2008 içinde gerçekleşmesi gerek. Biz ise burada sorun çıkacağını düşünüyoruz.
Özetle, hükümet yüzde 6.5 yerine yüzde 5.5'lik faiz dışı fazla öngörse de bütçe hesapları yüzde 5.3 üzerine. Üstelik bunun gerçekleşmesi çok zor. Bu gidişle milli gelirin yüzde 5'i kadar faiz dışı fazla bile hayal.

hgunes@milliyet.com.tr