Derya SAZAK Siyaset Günlüğü

Atatürk, barış, cumhuriyet

Türkiye, cumhuriyetin 84'üncü yıldönümünü, Atatürk'ün "Yurtta sulh, dünyada sulh" sözlerinin önemini koruduğu bir çağda, Kürt sorununa 'ayrılıkçı' nitelik kazandırma uğraşındaki PKK'nın yeniden silaha sarılması nedeniyle Kuzey Irak'a sınır ötesi harekâtın tartışıldığı bir ortamda kutladı.
Cumhuriyet coşkusuna bu yıl şehit cenazeleriyle sarsılan toplumun dayanışma duyguları ve ülkenin makus talihi haline gelen 'terör'e kurban gidenlerin hüznü de eklendi. Geçit törenlerinde ise askerler ön plandaydı. ABD'nin 2003'te Irak'ta başlattığı savaş ve işgalin PKK saldırıları nedeniyle Türkiye'yi de Ortadoğu bataklığına doğru çekme riskine karşın 29 Ekim mesajlarına yansıyan 'kararlılık', her şeyin göze alındığı yönündeydi.
Barzani'nin, "Türkiye Kuzey Irak'a girerse bu savaş ilanıdır" sözlerine karşılık, Ankara bu resti görme hazırlığında olduğunu cumhuriyet kutlamalarında dosta, düşmana gösterdi.
PKK'ya yönelik sıcak takibin ardından, geniş kapsamlı bir harekât için 5 Kasım'da Beyaz Saray'da yapılacak Bush-Erdoğan zirvesi milat oluşturacak.
Sınır ötesi operasyonun boyutları ne olursa olsun, Türkiye'nin 'iç barışı'nı da Atatürk'ün söylemindeki gibi hiçbir şekilde ikinci plana atmaması gerekiyor.
BBC'den dostumuz Andrew Mango 'Atatürk-Modern Türkiye'nin Kurucusu' adlı yapıtında Mustafa Kemal'in "Yurtta sulh, cihanda sulh" ilkesinin 'İttihatçı maceracılığa' bir tepki olarak anlaşılması gerektiğini anlatır. Ve cumhuriyetin on yıllardır 'barışçı' çizgisinden kopmayarak çağdaş uygarlık yolunda ilerlediğini ve yeni bir toplum yarattığını belirtir:
"İttihat ve Terakki Atatürk için bir bakıma örnekti. Ama neyin örneği? Mutlaka ve mutlaka kaçınılması gereken mecaraperestliğin ve hayalperestliğin örneği. Osmanlı İmparatorluğu'nu Dünya Savaşı'na sokmakla yıkan İttihat ve Terakki önderleri Balkan komitacıları idi. Atatürk ise dünya çapında bir devlet adamı. Yine son zamanlarda İstiklal Harbi'ni 'Çılgın Türkler'in savaşı olarak sunma eğilimi var. Oysa Atatürk çılgın değil, dehasını gerçekçiliğinde gösteren hesap adamıydı. İstiklal Savaşını yalnız azmi ve cesareti sayesinde değil, gerçekçi hesap yapma yeteneğiyle kazanmıştı."
Lozan'ın ardından cumhuriyet ilan edildi ancak Misak-ı Milli içindeki Musul meselesi çözülemedi. Türkiye, 1925'ten bu yana Kürt sorunuyla uğraşıyor.
Atatürk'ün emaneti cumhuriyeti "Yurtta sulh, dünyada sulh" ilkesinden sapmadan koruyabilmeliyiz. 100. yıla barış ve refah içinde ulaşmalıyız.

dsazak@milliyet.com.tr