Kitap pazarı 'ders' peşinde!

Kitap piyasası adeta ders kitaplarıyla dönüyor. 530 milyon dolarlık pazarda satılan beş kitaptan yalnızca biri 'kültür kitabı'. Kültür kitapları için yılda kişi başına düşen harcama ise sadece 2.4 YTL

Tuğba Tekerek

Türkiye Yayıncılar Birliği'nden alınan bilgilere göre, yıllık kitap satışlarının toplamı 530 milyon dolara ulaştı. Bunun yalnızca yüzde 19'luk kısmı kültür kitabı, yani edebiyat ya da araştırma - inceleme kitabı. Satılan kitapların yüzde 57'sini ders kitabı ve yardımcı kitaplar, yüzde 14'ünü ise akademik kitaplar oluşturuyor. Piyasadaki kitapların yüzde 10'u ise yurtdışından geliyor. Bunlar da genellikle ders amaçlı olarak kullanılıyor.

Korsan dahil, 742 milyon $

Uzmanlar, Türkiye'de kitap okuyabilecek nüfusun 50 milyon olduğunu, 100 milyon dolarlık (120 milyon YTL) kültür kitap satışına göre bu alanda kişi başına düşen harcamanın ise sadece 2.4 YTL olduğunu belirtiyor.Türkiye Yayıncılar Birliği (TYB) Genel Sekreteri Metin Celal, kitap pazarında bir büyümenin söz konusu olmadığını belirterek, çocuklarda internetteki oyunlar nedeniyle kitap okuma alışkanlığının gelişmediğini belirterek, "Daralma devam edecek gibi görünüyor" dedi.
Celal, Türkiye'de korsan kitabın yasal kitap piyasasının yüzde 40'ı kadar bir büyüklüğe ulaştığını söyledi. Bu da korsan kitaplar da dahil edildiğinde yıllık toplam satışın 742 milyon dolar olduğunu gösteriyor. TYB'den alınan bilgilere göre, geçen yıl 230 milyon adet kitap basıldı.
Buna göre kişi başına yaklaşık 4 kitap düşüyor. Ama bu kitaplarının çok büyük bir kısmının ders kitabı olduğunu hatırlatmakta fayda var.
Kitap çeşitlerine bakıldığında, 32 bin 750'si yeni olmak üzere 2006 yılında dolaşımda olan 120 bin çeşit kitap vardı. Piyasada 1876 yayıncı, 10 bin kitabevi ve 150 dağıtıcı firma bulunuyor.


KİTAP FUARINDAN İZLENİMLER...

'Mahalle baskısı ne tarafta?'

Bir röportaj sırasında söylediği 'mahalle baskısı' sözüyle gündem yaratan Prof. Dr. Şerif Mardin'in kitapları fuarda ilgi görüyor. Mardin'in kitaplarını satan İletişim Yayınları'ndan Kerem Ünüvar, "Mahalle baskısını hangi kitapta anlatıyor?" sorusuyla karşılaştıklarını söyledi. Ünüvar, "Mardin'e olan ilgi hedefi belli olmayan bir ilgi. Hap gibi bilgi aranıyor" dedi.

Çin'den 2000 kitap geliyor

Tüyap'ta düzenlenen fuarda China International Publishing Group'un Türkiye'deki telif haklarını alan TUCEM de var. TUCEM Genel Müdürü Erdal Altun, Çin'le ilgili 2000 kitabı satışa sunacaklarını, bu kitaplardan 500'ünün Türkçeye çevrileceğini söyledi. Bunlar arasında sağlıklı yaşam ve Çince öğrenilmesini içeren kitaplar bulunuyor.

Ulusalcılar yoğun ilgi görüyor

Fuarda bazı stantların Türk bayraklarıyla süslendiği gözlenirken, 'ulusalcı' olarak tanımlanabilecek yazarların önünde imza kuyrukları oluştu. Stant görevlilerin kırmızı beyaz giyindiği, "Hepimiz Mustafa Kemal'iz, Hepimiz Türküz" yazılı dövizler ve Türk bayraklarıyla bezeli olan "Türk Solu" dergisi standında en çok satılan kitapların "Deniz Gezmiş'in Savunması" ve Che Guevara kitapları oldu. Bilgi Yayınları stadında Vural Savaş'ın kitaplarının çok satılırken, Cumhuriyet Yayınları'nda da Mustafa Balbay ve İlhan Selçuk kitaplarına ilgi yoğundu.



Çok satanlar, çok kazananlar

2006 yılında Nobel Edebiyat Ödülünü alan yazar Orhan Pamuk'un kitaplarının yayımcısı İletişim Yayınları'ndan alınan bilgiye göre, yazarın yurtdışındaki kitap satışları 4.5 milyona ulaşırken Türkiye'deki satışları 1.5-2 milyon civarında. Orhan Pamuk'un kitapları 40'tan fazla dile çevrilerek 100 aşkın ülkede yayımlandı.

Turgut Özakman'ın 'Şu Çılgın Türkler' adlı kitabında ulaşılan satış rakamının 1 milyonu geçtiği belirtiliyor. Kitabın satış fiyatı 22 YTL. Kitabı yayımlayan Bilgi Yayınevi 2005 yılı için beyan ettiği 2 milyon 165 bin YTL kazançla Ankara'da vergi rekortmenleri arasına girmişti.

Yapı Kredi Yayınları (YKY) yetkililerinin verdiği bilgiye göre en çok satan yazarları arasında Yaşar kemal, Orhan Veli Kanık, Sait Faik Abasıyanık ve Sabahattin Ali gibi yazarlar var. Sabahattin Ali'nin 'Kuyucaklı Yusuf' kitabı her zaman çok satanlar arasında yer alıyor.

Kitap satış rakamlarını açıklamayan YKY, Yaşar Kemal'in 'İnce Memed' adlı kitabının ilk cildinin 2002'den bu yana 19'uncu baskısının yapıldığını ve Yaşar Kemal kitaplarında baskı adedinin 5 bin - 7 bin arasında değiştiğini belirtiyor. 4 ciltlik İnce Memed setinin fiyatı 81 YTL.

Yazarlar, kitap satışları üzerinden telif alıyorlar. Telif oranı, yazarına ve kitabına göre yüzde 10 - 20 arasında değişiyor. Örneğin 20 YTL fiyatlı bir kitap 50 bin adet sattığında ortaya çıkan 1 milyon YTL'lik gelirden yüzde 10 (100 bin YTL) veya yüzde 20 (200 bin YTL) alınıyor.

2006'nın en çok satılan kitabı Baba ve Piç'in yazarı Elif Şafak olarak belirlenirken, 2005'te çok satanlar listesinin ilk sırasına 'Şu Çilgın Türkler'le Turgut Özakman, 2004'te ise Efendi'yle Soner Yalçın yerleşmişti.

Türkiye'de diğer çok satan yazarlar arasında Murathan Mungan, Attila İlhan, Perihan Mağden'in yanısıra Ayşe Kulin, Ahmet Altan ve Tuna Kiremitçi yer alıyor.