Metin MÜNİR

Telekomda kadırgaları çekmek -2-

LONDRA

Financial Times'ın dün sona eren Dünya Telekom Konferansı'nda konuşmacıların işlediği ana temalardan biri yasal çerçevenin kalkınmakta olan ülkelerde telekom sektörünün büyümesini kösteklemesiydi.
İlk konuşmacılar arasında Turkcell CEO'sı Süreyya Ciliv de Vardı. Ciliv bu konuya değinmedi. Oysa Türkiye'deki aksak yasal çerçeveden hem en çok yararlanan hem de en fazla zarar gören şirket Turkcell'dir.
Türkiye'deki cep telefonu pazarının yüzde 59'u Turkcell'indir. Bu başarının iki büyük nedeni var: Turkcell'in cep telefonu şirketleri arasında en büyük kapsama alanına sahip olması ve en fazla müşteri memnuniyeti sağlaması.
Bir başka neden, Türkiye'de numara taşınabilirliğinin hâlâ mümkün olmamasıdır. Turkcell'i terk edip başka bir şirkete abone olursanız yeni bir telefon numarası almak ve bunun bütün fasaryasını yaşamak zorundasınız.
Turkcell; Turkcell'den Turkcell'e konuşan müşterilerine indirim sağlayarak hem mevcut müşteri kitlesini şirkete kilitliyor hem de yeni cep telefonu alanların çoğununun birinci tercihi olmaya devam ediyor.

Başka bahara kaldı
Turkcell'in büyümesini önlemek için rakipleri Avea ve Vodafone Ulaştırma Bakanlığı ile bir olarak Türkiye'nin cep telefonunda üçüncü nesle geçmesine mani oldular. Üçüncü nesil telefon hizmeti vermek için yapılan ihaleyi Turkcell kazandı ama rakiplerinin baskısıyla hükümet açık artırmayı iptal eti. Türkiye'nin cep telefonunda broadband'a geçmesi ve bunun getireceği zengin hizmet demedi başka bir bahara kaldı.
Konferans konuşmacılarından öğrendiğime göre hızlı internet ulaşımı sağlayan broadband telekom sektörünün en hızlı büyüyen segmentidir. Cepte broadband hizmetine sahip olmamak bir geri kalmış ülke özelliğidir.
Türkiye'nın broadband sorunu sadece cepte ona sahip olmamaya inhisar etmiyor. Sabit telefon kanalıyla verilen broadband hizmeti Turk Telekom'a (TT) ait bir tekeldir. TT hem broadband alanında hem de diğer sahalarda altyapısını özel sektör şirketleriyle paylaşmakta olağanüstü cimridir.
Bu konuda istediği gibi davranmak Türk Telekom'un keyfine kalmamalıydı.

TK sorunun parçası
İleri ülkelerde bu gibi hallerde devreye giren ve tüketici çıkarlarını tatmin edecek formüller empoze eden bağımsız kurullar var. (Bizim de Telekomünikasyon Kurumu'muz var ama maalesef o, çözümün değil, sorunun bir parçasıdır.)
Bunun en iyi örneklerinden biri, İngiliz British Telecom (BT) ve Virgin'dir. Virgin British Telecom'dan altyapı kiralayarak cep telefonu hizmeti vermeye başladı ve bu konuda BT'nin önüne geçti.
Türkiye'de hükümetler ve bürokrasi, futbol takımı gibi şirket tuttukları ve kamu yararı konseptinden uzak oldukları için altyapıyı hazırlamadan cep lisansı verdiler ve TT'yi özelleştirdiler. Bu, şirketlerin para kazanmasını önlemiyor, hatta Turkcell ve TT söz konusu olduğunda, kârları artırıyor.
Ama ekonominin geneli ve pahalı ve kötü servis kullanmak zorunda olan tüketiciler kaybediyor.
Geri kalmışlık bu gibi şeylerin bir toplamıdır.

mmunir@milliyet.com.tr