|
 |
|
|
İzmir’in EXPO yolculuğu
EXPO’NUN EN CİDDİ ADIMLARI SON 4 YILDA ATILDI
İzmir kararlı, inaçlı ve istekli
Tarih boyunca Batı’ya açılan pencere İzmir’in adeta yeniden doğuşu belki de EXPO ile olacak. Şehir, Ankara-İzmir otoyolları, Körfez’in altından tüp geçiti, hızlı trenleri, devasa otelleriyle yepyeni bir kimliğe bürünecek. İşin bir başka boyutu da İzmirliler en az 20 milyar dolar kazanacak. İşte adım adım bu süreci işleten takvim...
BANU ŞEN
1990’larda başlayıp yarım kalan girişimlerin ardından EXPO ile ilgili, daha elle tutulur adımlar sağlam ve kararlılıkla atıldı. Hükümet, yerel yönetim, meslek odaları ve sivil toplum örgütleri ortak hedefe kilitlendi. İzmirliler, gelecekleri için el ele verdi. Uluslararası Sergiler Bürosu’na (BIE) üyelik başvurusu 2003’te yapıldı ve 2004’te kabul edildi. İzmir, 3 Mayıs 2006’da Türkiye tarafından EXPO 2015’e resmen aday gösterildi. Bu süreçte öncelikle, EXPO’lara ev sahipliği yapmış ve bundan sonra da üstlenmeyi taahhüt etmiş kentlerin yasal ve yapısal örgütlenme modelleri incelendi. Satırbaşlarıyla 2003 sonrasından bugüne kadar nasıl gelindi:
EXPO İzmir 2015 İcra Komitesi oluşturuldu. Komitede; İzmir Ticaret Odası Başkanı Ekrem Demirtaş’ın liderliğinde Ege İhracatçı Birlikleri Başkanı Servet Eröcal, İzmir İl Genel Meclisi Başkanı Hakkı Berksü, Ege Bölgesi Sanayi Odası Başkanı Tamer Taşkın, İzmir Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı Tuğrul Yemişçi, İZFAŞ Genel Müdürü Doğan İşleyen, Deniz Ticaret Odası İzmir Şube Başkanı Geza Dologh, Ege Genç İşadamları Derneği Başkanı Fatih Dalan, Ege Ekonomisini Geliştirme Vakfı Başkanı Yılmaz Temizocak yer aldı. İcra Komitesi’nin başına Ekrem Demirtaş, Genel Sekreterliğe de Tunç Soyer getirildi.
1 Aralık 2005’teki BIE Genel Kurulu’nda Dışişleri Bakanlığı’nın yoğun çabaları sonucunda Türkiye önemli bir mevzi kazandı. Türkiye; Kanada, Belçika, Fransa, İtalya, Japonya, Kore, Lübnan, Fas, Polonya, Romanya ve İsviçre ile birlikte BIE’nin İcra Komitesi üyeliğine getirildi.
Heyecan fırtınası başladı
12-16 Aralık 2005 arasında, BIE Genel Sekreteri Vicente Gonzalez Loscertales İzmir’e bir ziyaret gerçekleştirdi. Başta Vali Yusuf Ziya Göksu, Belediye Başkanı Aziz Kocaoğlu ve sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri tarafından büyük bir coşkuyla karşılanan Loscertales, ''Kenti EXPO konusunda birlik ve beraberlik içinde görmekten büyük memnuniyet duyduğunu, bu birlikteliğin, EXPO’nun kazanılması için en önemli avantajlardan biri olduğunu'' ifade etti.
2 Mayıs 2006’da, Vali Oğuz Kağan Köksal, İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Aziz Kocaoğlu, EXPO 2015 İzmir İcra Komitesi’nin başkanı Ekrem Demirtaş ve üyeleri, Ankara’da Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Abdullah Gül’ü ziyaret etti. Söz konusu ziyaret çerçevesinde, basın toplantısıyla, EXPO 2015 İzmir’in teması, ''Daha İyi Bir Dünya için Yeni Yollar ve Herkes İçin Sağlık'' olarak açıklandı.
''Herkes İçin Sağlık''
3 Mayıs 2006’da, EXPO 2015 aday şehri olarak İzmir’in resmi adaylık başvurusu, Türkiye’nin Paris Büyükelçisi Osman Korutürk, EXPO 2015 İcra Komitesi Genel Sekreteri Tunç Soyer, Dışişleri Bakanlığı Tanıtım Daire Başkanı Necil Nedimoğlu ile Paris Büyükelçiliği 3. Kâtibi Dilşat Kırbaşlı Karaoğlu’ndan oluşan heyetle, BIE Genel Sekreteri Vicente Gonzalez Loscertales’e sunuldu.
Böylece, EXPO 2015 İzmir’in resmi teması ise ''Daha İyi Bir Dünya İçin Yeni Yollar ve Herkes İçin Sağlık'' olarak kesinleştirildi.
Tek rakip Milano
30 Ekim 2006’da İtalya’nın Milano kenti, ''Gezegeni Beslemek, Hayat Enerjisi'' başlıklı temasıyla BIE’ye resmi başvurusunu yaptı, EXPO 2015’in ev sahipliği için İzmir’e tek rakip oldu.
13 Aralık 2006’da, incelemeler yapmak üzere BIE Başkanı Wu Jianmin ile Genel Sekreter Vicente G. Loscertales, İzmir’e geldi. İkili ardından Ankara’ya geçti. Çalışmalar hakkında bilgi aldı.
18-19 Aralık 2006’da, Başkan Aziz Kocaoğlu, EXPO 2015 İcra Komitesi Başkanı Ekrem Demirtaş, oda başkanları ve basın mensuplarından oluşan heyet Paris’teki BIE Genel Kurulu’na katıldı. Birinci adaylık sunumu yapıldı.
Bakanlar Kurulu karar verdi
30 Kasım 2006’da, sürecin daha sağlıklı yürüyebilmesi için yeni bir organizasyon modeli oluşturuldu. Devletin farklı kurumlarının da katkısı sağlanarak Bakanlar Kurulu, EXPO 2015 İzmir organizasyonu için hukuki düzenleme gerçekleştirdi. Bu kararlar ile ''Yönlendirme Kurulu'' ve ''Yürütme Komitesi'' kuruldu. 22 üyeli Yönlendirme Kurulu’nda, Dışışleri Bakanlığı’nın başkanlığında Sanayi, Ulaştırma, Kültür ve Turizm bakanlıkları, Dış Ticaret ve Devlet Planlama Teşkilatı müsteşarlıkları, TRT, Basın Yayın ve Enformasyon Genel Müdürlüğü, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği, Türkiye İhracatçılar Meclisi başkanlıkları temsilcileri, Valilik ve Büyükşehir Belediye Başkanlığı ile İzmirli 10 meslek odası ile kurumun yönetim kurulu başkanları yer aldı.
Paris’te ilk tango
18-19 Haziran 2007’de Yürütme Komitesi ve Yönlendirme Kurulu üyelerinden oluşan İzmir heyeti Paris’te gerçekleştirilen BİE Genel Kurulu’na katıldı. İkinci adaylık sunumu gerçekleşti. 20 Haziran’da da EXPO 2015 İzmir Paris Ofisi açıldı.
24 Eylül 2007’de, İzmir’in EXPO 2015 Adaylık Dosyası tamamlanarak Paris’e gönderildi.
15-18 Ekim 2007’de, EXPO 2015 İzmir I. Uluslararası Herkes İçin Sağlık Sempozyumu düzenlendi. Çeşitli ülkelerden EXPO delegasyonuna, İzmir ve İstanbul’da 6 günlük programla tanıtım yapıldı.
Karar tarihi, Mart 2008
4 Kasım 2007’de 6 kişilik EXPO İnceleme Heyeti, önce Ankara’dan ardından da İzmir’de 5 gün süren incelemeler yaptı.
Ve Mart 2008’de, BIE üyesi 98 ülke delegelerinin oylarıyla, 2015 yılında EXPO’yu düzenleyecek kent seçilecek. İzmir ve Milano arasında tercih yapılacak.
Sancılı anlar
Tayland vakası
İzmir’in EXPO 2015’e aday olmasının ardından başlayan hareketliliğin ardından, Ocak 2007’de ''dış temas'' krizi patlak verdi. Tayland’ın Chaing Mai kentindeki Çiçek EXPO’suna katılım hem İzmir’de hem de ülke kamuoyunda da tartışma yaratı. Sorun, masrafları Büyükşehir Belediyesi bütçesinden karşılanmasına karar verilen geziye katılacak 220 kişilik heyetin kalabalıklığıydı... Tayland’a özel uçağın kalkmasına saatler kala, 16 Ocak’ta CHP Genel Başkanı Deniz Baykal devreye girdi. Baykal, ''ortaya çıkan hassasiyet'' üzerine Aziz Kocaoğlu dışında partili tüm belediye başkanlarına ve meclis üyelerine ''geziye katılmama talimatı'' verdi. Olağanüstü toplanan Büyükşehir Belediye Meclisi CHP Grubu konuyu tartıştı. Büyükşehir Belediye Başkanı Aziz Kocaoğlu’nun ''Dilerseniz siz gelmeyin'' demesine karşın, CHP’li 49 kişi geziye katıldı, 19 kişi gitmedi. Bu ziyaretle ilgili ''siyasi linç'' yapıldığı iddiaları ortaya atıldı.
Büyükşehir’e by pass
Tayland seyahati sonrasında bu kez bir başka sıkıntı yaşandı. Başkan Aziz Kocaoğlu, Bakanlar Kurulu kararıyla oluşturulan icracı EXPO 2015 İzmir Yürütme Kurulu’nun başına Dışişleri Bakanlığı’nın getirilmesine tepki gösterdi. Yönlendirme Komitesi’ne alınan Kocaoğlu, belediyenin ''by pass'' edildiğini söyledi. ''Bu işin başında belediye yer almalıdır'' tezini savunan çıkışı büyük yankı uyandırdı. Kocaoğlu, bu tutumunu ''tarihe bir not düşmek'' olarak değerlendirdi.
YARIN: İzmir yeniden doğacak
|
|
|

|