ÇOCUKLARDA ALERJİ

Aşırı hijyen alerji riskini artırabilir

Alerji, özellikle gelişmiş ülkelerde daha sık görülüyor. Bunun önemli nedenlerinden biri olarak ''hijyen teorisi'' gösteriliyor


Son yıllarda alerjik hastalıklar özellikle gelişmiş ülkelerde inanılmaz bir artış gösteriyor. Alerji sadece genetik yatkınlıkla ilişkili değil. Hava kirliliği, beslenme alışkanlıklarının değişmesi, şehir yaşamı, temizlik şartları gibi bazı çevresel faktörler alerjik hastalıkları artıran en önemli etkenlerden.
Acıbadem Kadıköy Hastanesi Göğüs Hastalıkları ve Alerjik Hastalıklar Uzmanı Dr. Gülden Paşaoğlu Karakış ve Acıbadem Bakırköy Hastanesi Çocuk Hastalıkları Uzmanı Dr. Özlem Yücel Altay, alerjik hastalıklarının artışında ''hijyen teorisi''nin öne atıldığını belirterek, bu teori ve alerjik hastalıkların artış nedenleriyle ilgili şu bilgileri veriyor.

Şehirde risk fazla

Köylerde yaşayan, kreş ya da anaokuluna giden veya çok çocuklu ailelerin çocukları, bazı mikroplar veya parazitlerle daha sık karşılaşır. Bu karşılaşma bağışıklık sisteminin daha iyi gelişimine neden olur. Böylece bağışıklık sisteminde var olan denge daha iyi korunur ve sonuçta bu çocuklarda alerjik hastalıklar daha az görülür. Şehirde yaşayan daha hijyenik ortamlarda büyüyen çocukların mikroplarla daha az karşılaşması sonucu savunma sisteminin dengesi bozularak, alerjik hastalıkların gelişimi kolaylaşır.
Ancak bu teori tüm enfeksiyonlar için geçerli değildir. Erken yaşlarda geçirilen alt solunum yolu enfeksiyonları koruyucu olmayıp tersine çocuklarda daha sonra astım gelişimi için risk olabilmektedir.

Evler alerjiyi tetikliyor

Günümüzde ev içi ortamın hızla değiştiği bir gerçek. Eskiden evlerde yaz geldiğinde mevcut halılar kaldırılırken, son yıllarda bu alışkanlık neredeyse hiç kalmadı. Evler, özellikle yatak odaları duvardan duvara halılarla kaplı. Bu durum ev içinde ev tozu akarlarını artırıyor. Ayrıca evler eskiden sobalarla ısıtılırken, genellikle yatak odası daha soğuktu ve soğukta akarlar üreyemiyordu. Ancak kaloriferlerin yaygın kullanımı yatak odalarında ısısının artmasına, dolayısıyla ev tozu akarlarının daha kolay üremesine neden oldu. Evlerde hayvan besleme alışkanlığının artması da alerjenlerle karşılaşma oranını yükseltiyor.
Alerjinin artmasının tek nedeni hijyen teorisi değil. Diğer etkenler arasında özellikle kadınlarda sigara içme alışkanlığının artması, annelerin hamilelikte ve emzirme döneminde sigara içmiş olmaları, kapalı ortamlarda sigara dumanına maruz kalmaları da riski artırıyor. Bununla birlikte hava kirliliğinin artması ve zehirli gazların solunması astım gibi solunum yolu hastalıklarının görülme sıklığını da artırmakta. Diyet alışkanlıklarını değişerek doğal gıdalar yerine hazır, katkı maddeleri içeren alerjen düzeyi yüksek gıdaların tüketiminin artması da besin alerjilerine neden olmakta.



Alerjiye karşı önlem alın


Alerjik hastalıkların oluşumunu engellemek için korunmak yani önlem almak gerekiyor.
Birincil önlemler: Vücudun duyarlanmasını önlemeye yönelik olandır. Kesin olmamakla birlikte annenin gebelikte ve emzirme döneminde sigara içmesinin engellenmesi ve allerjik gıdaları az tüketmesi, bebeğini en az altı ay anne sütüyle beslemesi ve bebeğe alerjik besinlerin örneğin inek sütünün bir yaşından önce, katı gıdaların altı aydan önce verilmesinin alerji ve astım gelişimini engelleyebileceği belirtilmiştir.
İkincil önlemler: Duyarlı kişilerde hastalık gelişimini önlemek amacıyla çevresel alerjenlerle temasın azaltılması, sigaraya ve kirli havaya maruziyetinin azaltılması bu önlemler arasında yer alıyor.
Üçüncül önlemler: Alerjik hastalığın tedavisinde ilk yapılması gereken, hastanın duyarlı olduğu allerjenlerle temasını önlemektir. Birçok alerjik hastalıkta yakınmalar genellikle alerjenle teması takiben ortaya çıkar. Örneğin ev tozu akarlarına duyarlılık sonucu burun nezlesi gelişen hastanın evinde akarlara maruziyeti önleyecek korunma yöntemlerini uygulaması yakınmalarını azaltabiliyor.