Meral TAMER

Kemal Derviş: Türkiye'de kadına önem verme süreci, yeniden hızlandı

Kars'ta kadınlar, Sabancı Vakfı hibe programıyla 2009 yerel seçimlerine hazırlanıyor

Birleşmiş Milletler, Sabancı Vakfı, İçişleri Bakanlığı, 8 Avrupa ülkesinin Ankara'daki büyükelçilikleri ve kadın STK'ların desteğiyle yürütülen "Kadınların ve kız çocuklarının insan haklarının korunması ve geliştirilmesi ortak programı"nın 3. değerlendirme toplantısı dün İstanbul'da yapıldı.
6 pilot ilde uygulanan ve nihai hedefi Kadın Dostu Kentler yaratmak olan 3 yıl süreli, 2.5 milyon dolar bütçeli bu anlamlı çalışmanın yaz başında Urfa'da yapılan 2. değerlendirme toplantısına da katılmıştım.
Urfa'da Sabancı Vakfı'nın hibe programında yer alacak projeler toplanıyordu. Dünkü toplantıda ise sunulan 67 projeden 11 projenin seçildiğini, Sabancı Holding Yönetim Kurulu Başkanı Güler Sabancı'dan öğrendik.

Karslı kadınlar
Güler Hanım'ın bu 11 proje içinde gözleri parlayarak ilk telâffuz ettiği, Karslı kadınları 2009 yerel seçimlerine hazırlamak üzere yürütülen çalışma oldu. Hedef, Kars'ta kadınların yerel karar mekanizmalarına tam ve eşit katılımını desteklemek. 22 mahalleden 18 - 45 yaş arası, en az ilkokul mezunu 66 kadının yararlandığı bu proje sonucunda, bu kadınlardan bir kısmının 2009 yerel seçimlerinde muhtarlık, İl Genel Meclisi ve Belediye Meclisi üyeliklerine aday olmaları bekleniyor.
Gazeteye dönünce Kars'ı arayıp, kentte kadınların karar mekanizmalarında ne kadar temsil edildiğini öğrenmek istedik. Yanıt: Ne belediyede seçilmişler arasında, ne il ve ilçelerde, ne de bürokraside atanmışlar arasında tek bir kadın yok. "Sadece Kafkas Üniversitesi rektör yardımcılarından biri hanım" dediler. Kars'tan çıkan 2'si AKP'li, 1'i MHP'li 3 milletvekili de erkek. Umarız 2009 yerel seçimlerinde bu tabloda radikal bir değişim gerçekleşir.

Atatürk'ün kadınları
Kadın dostu kentler projesini çok benimseyen ve gerçekleşmesi için büyük destek sağlayan İçişleri Bakanlığı Müsteşarı Şehabettin Harput, bu projenin önemini Atatürk'ten yaptığı bir alıntıyla vurguladı:
"İnsan topluluğu kadın ve erkek denilen 2 cins insandan mürekkeptir. Kabil midir ki bu kitlenin bir parçasını ilerletelim, ötekini ihmal edelim de, kütlenin bütünü ilerleyebilsin? Mümkün müdür ki bir cinsin yarısı toprağa bağlı kaldıkça, öteki yarısı göklere yükselebilsin!"

Derviş iyimser
BM Kalkınma Programı UNDP Başkanı Kemal Derviş, önce yüreğimize su serpti: "Kadının kalkınmaya katılması ve kadın hakları sadece Türkiye'de değil, tüm dünyada problemli"; ardından Türkiye'de Atatürk'ün kadınlara seçme ve seçilme hakkını, pek çok Avrupa ülkesinden daha önce sağladığı halde -mesela Fransa'dan 10 yıl önce- son 30-40 yılda kadına önem verme sürecinin yavaşladığına vurgu yaptı ve "Türkiye'de kadına önem verme süreci, son yıllarda yeniden hızlanmıştır" diyerek sözlerini noktaladı.
Dünyada kadının kentteki yeri ile ilgili çalışmalar 1980'den sonra başlamış. Özellikle Kuzey Avrupa ülkelerinde bazı kentlerde, cinsiyete dayalı bütçeler, planlamalar devreye konulmuş. Örneğin bütçesinin % 55'ini kadınlara tahsis eden kentler var.

mtamer@milliyet.com.tr