|
 |
|
|
Şarabımız vergi kıskacında
Türk şarap üreticileri geçtiğimiz günlerde Denizli'de bir "zirve" düzenlediler. Ve yüksek vergilerin bağcılıkla şarapçılığımızı nasıl öldürmekte olduğunu acı bir biçimde ortaya koydular
myalcin@turk.net
Türk şarapçılığının duayenlerinden, Denizli'deki Pamukkale Şarapları'nın sahibi Yasin Tokat, mikrofonu kendisine yaklaştırdıktan sonra hafifçe masanın öbür ucundaki Maliye Bakanlığı yetkilisi Kemal Oktar'a dönerek konuşmasına başladı:
"Geçtiğimiz günlerde, şu anda yanımda oturan Corvus şarapları'nın sahibi Reşit Soley telefonumu çaldırdı. Londra'dan arıyordu. 'Ağabey neredesin? Tüm şarapçılar buradayız, İngilizlere Türk şaraplarını tanıtıyoruz, bir tek sen yoksun. Niye gelmedin?' diye sitem etti. Bir şey söyleyemedim. Halbuki o gün yüzlerce milyarlık ÖTV ödememin son günüydü, o parayı denkleştirmeye uğraşıyordum. Saat 17.30'da, tam vergi dairesi kapanırken son anda yatırabildim. Çektiğim stresi ben bilirim. Şarabımı tanıtmak, Londra, tanıtım, hiçbiri gözümün önünde değildi."
Yasin Tokat bu buruk sözlerin ardından dosyasından bir kağıt çıkararak bazı rakamlar da verdi: "2003'te yapılan ÖTV zammına, ben 'Şarap dünyasının tsunamisi' diyorum. O zamdan bu yana, en ucuz şaraba bile 3 YTL asgari vergi ödeniyor. Bazen şarabın maliyeti 1 YTL oluyor, vergisi 3 YTL. Pahalı şarapları bu vergi pek vurmuyor ama halkın büyük oranda içtiği ve turizm sektörüne giden şaraplar pahalanıyor, bu da kayıt dışılığı artırıyor. Bakın ben 2003'ten önce ciromun dörtte, beşte birini vergi olarak yatırırken, bugün ciromun yarısı vergi olmuş durumda. Buna hangi üretici, hangi sektör dayanır?"
Denizli'nin biraz dışında, Pamukkale Üniversitesi'nin modern kongre salonundayız. Türk şarabının duayenleri, az rastlanır bir biçimde bir aradalar. Kimler yok ki? Prof. Nihat Aktan, Prof. Gökhan Söylemezoğlu, Tokat milletvekili ve Diren Şarapları'nın başkanı Orhan Diren, Şarap Üreticileri Derneği Başkanı Yasin Tokat, Sevilen'den Enis Güner ve Corvus'tan Reşit Soley, Kavaklıdere'den Ahmet Gürbüz...
Kimya Mühendisleri Odası Denizli Bölge Temsilciliği'nin düzenlediği "Şarap Sektörünün Sorunları" panelinde, Maliye Bakanlığı'nı temsilen de Gelirler İdaresi Başkanlığı Şube Müdürü Kemal Oktar bulunuyor. Saatler süren tartışmalarda kaliteyle ilgili sorunlar üzerinde duruluyor ama ortak görüş vergilerin yüksekliğinin şarapçılığı öldürdüğü yolunda.
"Merdivenaltı arttı"
Prof. Nihat Aktan dünyanın en sağlıklı içkisi şarabın global üretiminin her yıl yüzde 1,5 arttığını, kaliteli şarapta ise bu artışın yılda yüzde 5 oranında olduğunu söylüyor. "Şarabın en güzelini üretebilecek Anadolu bu savaşta yok. Oysa devlet desteklerse, Türkiye'de bu yüzde 5'ten payını alabilir" diyor.
Orhan Diren Türkiye'ye 21'inci yüzyılda damgasını vuracak üç sıvının, su, zeytinyağı ve şarap olacağını ekliyor. Enis Güner "Dünya şarap piyasası, yıllık 150 milyar avroluk satış hacmine sahip. Biz doğanın verdiği avantajları değerlendirerek bu pastadan pay alamıyoruz" diye yakınıyor ve Fransa'daki "Bağ" (Vigne) dergisinde yeni çıkan Denizli bölgesi bağcılığını öven yazıyı göstererek, "Yabancılar bile bunun farkında" diyor.
Yasin Tokat ise, şunları söylüyor: "Denizli'nin sadece bulunduğumuz Güney ilçesinde son yıllarda 30 bin dönüm bağ dikildi. Türkiye'nin hiçbir ilçesinde bu kadar kaliteli üzüm yok. Devlet de desteklerse ya da en azından engel olmazsa, bu bölge Türk şarapçılığını şahlandırabilir..."
Ben de bölge şarapçılarının bir birlik halinde örgütlenmesini ve "Denizli şarabı" kavramını markalaşacak şekilde geliştirmelerini öneriyorum.
En çarpıcı saptamayı ise, Pamukkale Üniversitesi rektörü Prof. Necdet Ardıç yapıyor: "Şarapçılığımızı bundan sonra ya batırırız ya da yukarı gidecek bir ivmeyle daha iyiye götürürüz..." Denizli Valisi Dr. Hasan Canpolat da, "Bağcılık ve şarapçılığın geleceği çok parlak. Özellikle Denizli dünyada şarapta çok önemli bir konuma gelebilir. Ama ne yazık ki ÖTV'den sonra 'merdivenaltı' denilen şarapçılık arttı" diyerek aynı soruna işaret ediyor.
Bu konuşmaların ardından, katılımcılarla birlikte Çalkarası üzümüyle ünlü Çal ilçesinin Selcen kasabasındaki Vehbibey Şarapları'nın tesisine gidiyoruz. Anadolu'nun göbeğinde, pırıl pırıl bir şarap yapımevi burası. Duvarları kayalarla örülmüş, içinde geniş bir rüstik restoran salonu yapılmış, 10 tane de konukevi inşa edilmiş...
Vehbibey ve Divino markalı şarapları üreten ODTÜ mezunları olan sahipleri Bülent Gönenç ile Sedat Ataman'ın ise keyfi pek yok. Asli işleri olarak bornoz ve havlu üreten iki ortaktan Bülent Gönenç, "Bu yatırımı yapmakla çılgınlık etmişiz" demekten kendini alamıyor.
Türk şarapçılığının 2007 başlarındaki manzarasından birkaç kare, işte böyle. Rektör Prof. Ardıç, bence de haklı: "Ya batacak şarapçılığımız ya da çıkacak."
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sitene Ekle
İletişim Kurumsal
Blog
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
