Şişmanlık sosyal hayatı şekillendiriyor
Obezite, birçok hastalıktan farklı olarak uçak mühendisleri, otomobil tasarımcıları, stadyum, sinema gibi yerlerin mimarisini planlayan kişileri ve giysi tasarımcılarını da ilgilendiriyor; ekonomiyi de şekillendiriyorAyşeğül Aydoğan Atakan
Gelişmiş ülkelerin sorunu olmaktan çıkıp artık az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeleri de etkileyen obezite, kalp damar hastalıkları, diyabet gibi kronik hastalıkların baş nedeni olarak gösteriliyor. ''Şişmanlık korkusu'' nedeniyle blumia, anoreksiya gibi yeme bozukluklarına da yol açan obezitenin, sosyal boyutları ise uçaklardan sinema salonlarına hatta iç çamaşırlarına kadar pek çok alanda yeni düzenlemeler gerektiriyor. İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı Endokrinoloji ve Metabolizma uzmanı Prof. Dr. Yusuf Orhan, günümüzün en önemli problemlerinden biri olan şişmanlığın sağlık üzerindeki olumsuz etkilerinin yanı sıra sosyal ve ekonomik problemlere yol açan bir sorun olduğunu belirterek sorularımızı yanıtladı.
Şişmanlığın yol açtığı belli başlı sağlık sorunları nelerdir?
Şişmanlık, günümüzde gelişmiş ülkelerdeki en önemli sağlık problemlerinden birini oluşturmaktadır. Sıklığı tüm dünyada her geçen gün artış göstermekte; diyabet, hipertansiyon, iskemik kalp hastalığı, safra kesesi hastalığı ve belirli kanser türleri riski taşıyan kronik bir hastalık olarak halk sağlığını tehdit etmektedir.
Peki obezite sosyal alanda ne gibi sorunlar yaratıyor?
Şişmanlık, koltuklar, oturma yerleri ve giysi kalıplarının genişlemesine yol açarak ekonomik ve sosyal bir problem olarak da kendini göstermektedir. Böylece şişmanlık, diğer birçok hastalıktan farklı olarak hekimlerin yanı sıra uçak mühendisleri, otomobil tasarımcıları, stadyum, spor sahaları, sinema, tiyatro ve konser salonu gibi gösteri yerlerinin mimarisini planlayan kişilerin kabusu haline gelmekte, çeşitli giysi, iç çamaşırı ve takıların fabrikasyon üretimini etkilemektedir.
Bütün bunların yanı sıra, toplumun şişmanlık korkusu da özellikle gençlerde tehlikeli oluyor.
Gençlerde ne tür tehlikelere yol açıyor?
Şişmanlık korkusu, anoreksiya veya bulimia nervoza gibi yeme davranış bozukluklarının tetiğini çekmekte veya değişik beslenme bozukluklarına yol açmaktadır.
Şişmanlığın topluma maliyeti nedir?
Şişmanlığın topluma olan maliyeti gittikçe yükselmektedir. Amerikalılar 1989 yılında zayıflamak amacıyla 30 milyar dolardan fazla harcamışlar ve ABD’de 1995 yılında şişmanlığın doğrudan tıbbi maliyeti 70 milyar ABD doları bulmuş; 2000 yılındaki şişmanlık total ekonomik yükü ise 117 milyar ABD doları olarak hesaplanmıştır.
Türkiye’de veriler neyi gösteriyor?
Ülkemizle ilgili sağlıklı verileri göstermek biraz zor olabilir. Ama yapılan çalışmalar gittikçe ülkemizde de şişmanlığın bir sorun haline geldiğini desteklemektedir. Bilhassa son yıllarda özellikle gençler arasında da şişmanlık gittikçe yaygın bir hale gelmektedir.
Şişmanlıkla mücadelede yapılması gerekenler
Primer korunma önlemleri
Sekonder korunma yöntemleri
