Her ülkenin köftesi var

İsveç'ten Foça'ya taşınan Birgitta Kayaoğlu-Ljung, "Dünyanın Köftesi" adlı kitabında dünyanın dört bir yanından köfte tariflerini yazdı

MELİS ALPHAN

Dünyanın Köftesi" kitabının yazarı dokuz yıl önce Türk eşiyle birlikte İsveç'ten Foça'ya taşınan Birgitta Kayaoğlu-Ljung. Kitapta Endonezya'dan Afrika'ya, Fransa sahillerinden Norveç fiyortlarına kadar dünyanın birçok yerinden köfte tarifleri veriyor.
Türk mutfağından aldığı esinle, biraz da alıştığı eski tatlara duyduğu özlemle köfte yapımıyla daha çok ilgilenmeye başlayan Ljung bu kitap için yıllardır deneyip sakladığı tarifleri de çıkarıp bileşenlerini değiştirdi ve ortaya yeni lezzetler çıkardı.

Türkiye'ye ne zaman taşındınız?
İsveç'in en büyük günlük gazetesi Dagens Nyheter'de personel müdürüydüm. Çok da memnun olmama rağmen hayatım boyunca çalışmak istemediğimi düşündüm. Kocam bir Türk ve İsveç'te birlikte yaşıyorduk. Güneşli bir yerde, deniz kenarında yaşlanmanın güzel olabileceğini düşünüp 1998'de Türkiye'ye taşındık. İstanbul'da yaşamak istemedik ve Foça'da karar kıldık.

1998'den beri Foça'da neler yapıyorsunuz?
Alışmam için bir süre geçti. Sonuçta bu benim için yeni bir kültürdü. Aklımda küçük bir kafe açma fikri vardı. Bir yer bulduk ve kafeyi açtım. İki yıl sürdü kafe maceram.

"Köfte pratik bir yemek"

Hep iyi bir aşçı mıydınız?
Her zaman yemekle ilgiliydim. Bence yemek yemeyi seven insanlar yemek konusunda meraklı oluyor ve en sonunda iyi aşçı oluyor. Her zaman yemek yapardım ama her gün mutfakta dört saatini geçiren insanlardan değilim.

Sizi bu kitabı yazmaya iten ne oldu?
Aslında bu kitap kocamın fikriydi. İyi bir aşçı olduğumu düşünür. Köfteyi hep sevmişimdir ve Türkiye'de yemek konuşulduğunda herkes köfteden bahsediyor. Çok iyi köfteler var ama ben çoğunun birbirine benzediğini düşünüyorum. Kendi köfte tariflerim vardı. Ben genelde köfte yaparken çevremdeki insanlardan daha çok baharat kullanırım. Kendi tariflerimi başkalarıyla paylaşabileceğimi düşündüm.

Sizce köftenin hemen her millet tarafından sevilmesinin nedeni ne?
Bütün ülkeler köfteyi ana yemeklerinden biri olarak kabul ediyor. Bence köfte hazırlaması kolay olduğu için de tercih edilen yemeklerden. Kısa sürede yapılıyor, pratik bir yemek. Diğer et yemeklerini hazırlaması çok daha uzun sürüyor.

Türk mutfağından ilk dikkatinizi hangi yemek çekti?
Zeytinyağlılar. İsveç'teyken de zeytinyağlı yemek yapıyordum. Kocam öğretmişti. Kocam da yemek yapar, iyi bir aşçıdır.

Bu kitapta en sevdiğiniz köfte hangisi?
En çok yaptığım domates soslu, zeytinli, haşlama köfte. Yemeğe misafir geldiğinde de çok yaptığım yemeklerden biri bu.

Kocanız için pişirirken hangi köfteyi seçersiniz?
Gündelik hayatta çok sebze yiyoruz. Onun favorisi de tahinli nohut burger.

Domates soslu, zeytinli, haşlama köfte

Malzemeler (4 kişilik): 400 gr. dana kıyması, 2 yumurta, 75 gr. tuzsuz lor peyniri, 4 yemek kaşığı iri kıyılmış siyah zeytin, 2 yemek kaşığı kapari, 4 yemek kaşığı ince kıyılmış maydanoz, tuz ve karabiber.

Sos için: 2 yemek kaşığı zeytinyağı, 1 orta boy kıyılmış soğan, 2 diş ince kıyılmış sarmısak, 4 rendelenmiş domates, 2 yemek kaşığı salça, 1,5 su bardağı su, 2 çay kaşığı sirke, 1/2 çay kaşığı toz şeker, tuz, karabiber.

Hazırlanışı: Sosla başlayın. Soğan ve sarmısağı zeytinyağında yumuşayıncaya kadar çevirin. Rendelenmiş domates, sulandırılmış salça, sirke, karabiber, tuz ve toz şeker ekleyip birkaç dakika kaynatın. El mikseri ile karıştırıp pütürsüz bir sos elde edin. Kıymayı yumurta, lor peyniri, zeytin, kapari ve maydanozla karıştırın. Tuz ve karabiber ekleyerek yoğurun. Hamurdan pinpon topu büyüklüğünde parçalar alıp yuvarlayın. Köfteleri sos tenceresine koyun. Kapağını kapayarak ağır ateşte 10-15 dakika kaynatın. Gerekirse su ya da et suyu ekleyin.